Quên thuốc tránh thai 2 ngày có sao không và cách xử lý an toàn

Một buổi sáng vội vã, bạn nhìn lại vỉ thuốc và chợt nhận ra mình đã bỏ lỡ liều uống của hai ngày liên tiếp. Lo lắng về việc mất tác dụng bảo vệ là điều khó tránh khỏi, vì việc uống thuốc đúng giờ là rất quan trọng cho kế hoạch hóa gia đình.

Nhiều người lầm tưởng rằng uống bù thật nhanh tất cả các viên đã quên sẽ giúp khôi phục ngay tác dụng bảo vệ, nhưng thực tế việc bỏ lỡ thuốc nội tiết không chỉ đơn giản là thiếu vài viên, mà còn làm thay đổi nồng độ hormone, từ đó có thể tạo điều kiện cho rụng trứng xảy ra.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thái - thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu, việc giữ bình tĩnh để xác định chính xác loại thuốc đang dùng và áp dụng đúng quy trình xử lý an toàn chính là chìa khóa để kiểm soát tình hình và đảm bảo hiệu quả ngừa thai.

Để biết chính xác mình cần làm gì khi quên thuốc tránh thai 2 ngày, trước hết bạn cần hiểu rõ loại thuốc mình đang sử dụng và tác động của nó lên cơ thể.

Quên thuốc tránh thai 2 ngày cần làm gì?

Khi phát hiện quên thuốc, bước đầu tiên và quan trọng nhất không phải là uống bù ngay lập tức mà là định danh loại thuốc. Bạn cần kiểm tra xem mình đang dùng thuốc tránh thai phối hợp (COC) hay thuốc chỉ chứa progestin (POP). Hai loại thuốc tránh thai này có cơ chế tác động khác nhau, đồng thời có sự khác biệt đáng kể về khoảng thời gian cho phép uống trễ mà không làm giảm hiệu quả tránh thai.

Ngoài ra, hãy ghi nhớ thời điểm quên thuốc nằm ở tuần thứ mấy của vỉ và lần quan hệ gần nhất là khi nào. Những thông tin này sẽ quyết định bạn chỉ cần uống bù, hay phải dùng thêm bao cao su, hoặc thậm chí là cân nhắc thuốc tránh thai khẩn cấp.

Xử trí theo loại thuốc đang dùng

Thuốc tránh thai phối hợp

Thuốc tránh thai phối hợp chứa cả estrogen và progestogen, giúp ức chế sự bài tiết gonadotropin và chức năng buồng trứng để ngăn rụng trứng. Nếu quên từ 2 viên thuốc chứa hormone liên tiếp trở lên (tương đương từ 48 giờ), uống viên quên gần nhất ngay khi nhớ ra, bỏ qua các viên quên trước đó và tiếp tục uống thuốc theo lịch, kể cả khi phải uống 2 viên trong cùng một ngày. Cần sử dụng bao cao su hoặc tránh quan hệ tình dục cho đến khi đã uống thuốc chứa hormone liên tiếp 7 ngày.

Nếu quên thuốc trong tuần cuối của các viên chứa hormone, cần bỏ qua khoảng nghỉ hoặc các viên giả dược và bắt đầu vỉ mới ngay sau khi uống hết các viên chứa hormone của vỉ hiện tại. Nếu quên thuốc trong tuần đầu và đã quan hệ tình dục không bảo vệ trong 5 ngày trước đó, cần cân nhắc tránh thai khẩn cấp.

Cách xử trí có thể khác nhau tùy loại thuốc và phác đồ sử dụng; cần đối chiếu hướng dẫn của nhà sản xuất khi cần thiết.

Thuốc chỉ chứa progestin

Đối với thuốc chỉ chứa progestin (POP), thời gian cho phép quên thuốc khắt khe hơn nhiều. Các loại POP truyền thống (như chứa norethisterone hoặc levonorgestrel) được coi là đã quên nếu uống trễ hơn 3 giờ. Trong khi đó, loại chứa desogestrel có cửa sổ 12 giờ, còn loại chứa drospirenone có cửa sổ lên đến 24 giờ.

Vì vậy, nếu bạn quên thuốc POP trong 2 ngày (48 giờ), khả năng bảo vệ sẽ bị suy giảm đáng kể. Trong trường hợp này, hãy uống ngay viên bị quên gần nhất, tiếp tục lịch uống hằng ngày và sử dụng bao cao su trong 48 giờ với POP truyền thống hoặc desogestrel, hay trong 7 ngày với drospirenone. Riêng các viên giả dược của vỉ drospirenone không cần uống bù khi bị quên. Đặc biệt, với loại thuốc chứa drospirenone 4mg, dù hiệu quả ức chế rụng trứng có thể được duy trì nếu chỉ quên một viên đơn lẻ, nhưng khi quên tới 2 ngày, bạn không nên chủ quan về khả năng ngừa thai.

Khi nào cần biện pháp bổ sung hoặc thuốc khẩn cấp?

Đối với thuốc tránh thai phối hợp, việc xác định thời điểm cần dùng bao cao su hoặc thuốc khẩn cấp phụ thuộc vào vị trí của các viên chứa hormone bị quên trong vỉ và thời điểm quan hệ. Nếu quên từ 2 viên chứa hormone liên tiếp ở tuần thứ nhất, bạn cần dùng bao cao su cho đến khi uống đủ 7 ngày thuốc có hormone liên tiếp và cân nhắc tránh thai khẩn cấp nếu đã quan hệ không bảo vệ trong 5 ngày trước đó.

Đối với thuốc tránh thai phối hợp, nếu quên từ 2 viên chứa hormone liên tiếp ở tuần thứ hai hoặc thứ ba, bạn vẫn cần dùng bao cao su trong 7 ngày. Nếu quên ở tuần cuối của các viên có hormone, hãy bỏ qua khoảng nghỉ hoặc viên giả dược và bắt đầu vỉ mới ngay sau đó; thuốc tránh thai khẩn cấp sẽ được cân nhắc tùy lịch uống trước đó và thời điểm quan hệ không bảo vệ. Việc quên hoặc uống trễ thuốc tránh thai hằng ngày có thể khiến bạn cần tránh thai khẩn cấp nếu có quan hệ không bảo vệ, tùy loại thuốc và thời điểm quên. Các lựa chọn như levonorgestrel hoặc dụng cụ tử cung chứa đồng có thể được cân nhắc; riêng ulipristal acetate cần được bác sĩ sản khoa tư vấn kỹ vì phải chờ ít nhất 5 ngày mới dùng lại thuốc tránh thai nội tiết.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thái, quyết định sử dụng biện pháp tránh thai khẩn cấp cần dựa trên thời điểm quan hệ tình dục không được bảo vệ, loại thuốc tránh thai hằng ngày đang dùng và các thuốc sử dụng đồng thời, vì một số thuốc có tác dụng cảm ứng enzym CYP3A4 ở gan có thể làm giảm hiệu quả của thuốc tránh thai khẩn cấp đường uống.

Khi nào nên thử thai?

Nếu bạn quên thuốc tránh thai 2 ngày và có quan hệ tình dục không an toàn trong thời gian đó, cần thử thai để xác nhận tình trạng, lý tưởng nhất là ít nhất 21 ngày sau lần quan hệ không bảo vệ cuối cùng hoặc từ ngày đầu chậm kinh; nếu thử sớm cho kết quả âm tính, hãy kiểm tra lại khi đủ 21 ngày. Việc thử thai sớm hơn thời điểm này có thể dẫn đến kết quả âm tính giả do nồng độ hCG chưa đủ cao để phát hiện.

Tiếp tục lịch uống thế nào để tránh quên?

Sau khi đã xử lý xong các liều quên, hãy tiếp tục lịch uống theo đúng loại thuốc và vị trí quên trong vỉ; nếu quên ở tuần cuối của các viên có hormone, cần bỏ qua khoảng nghỉ hoặc viên giả dược, còn sau khi dùng ulipristal acetate phải chờ ít nhất 5 ngày mới uống lại thuốc nội tiết. Để tránh lặp lại sự cố, bạn có thể áp dụng một số thay đổi đơn giản:

• Đặt báo thức trên điện thoại vào một khung giờ cố định hằng ngày.
• Sử dụng hộp chia thuốc theo ngày trong tuần.
• Để vỉ thuốc ở nơi dễ nhìn thấy nhất (như cạnh bàn chải đánh răng hoặc trên bàn trang điểm).
• Sử dụng các ứng dụng theo dõi chu kỳ và nhắc nhở uống thuốc.

Việc xử lý kịp thời và đúng hướng dẫn khi quên thuốc tránh thai 2 ngày giúp giảm thiểu rủi ro mang thai ngoài ý muốn. Tuy nhiên, thay vì tự suy luận, việc tham vấn bác sĩ chuyên khoa là cách an toàn nhất để điều chỉnh liều dùng phù hợp với cơ địa mỗi người.

Nếu quên uống thuốc tránh thai, bạn nên trao đổi với bác sĩ sản khoa hoặc dược sĩ để được hướng dẫn cách uống bù phù hợp với loại thuốc đang sử dụng, số viên đã quên và thời điểm quên thuốc. Đồng thời, cần hỏi rõ về việc sử dụng thêm biện pháp tránh thai dự phòng nhằm hạn chế nguy cơ mang thai ngoài ý muốn và đảm bảo hiệu quả tránh thai.

Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể.