Cấp cứu trong gang tấc ca vỡ phình động mạch chủ bụng

Thực trạng nguy kịch khi người bệnh nhập viện

Người bệnh được đưa đến Bệnh viện E trong tình trạng đau bụng dữ dội, mạch nhanh, huyết áp tụt sâu và xuất hiện các dấu hiệu sốc mất máu điển hình. Qua khai thác bệnh sử, người bệnh đã được chẩn đoán phình động mạch chủ bụng từ trước và từng được tư vấn can thiệp, tuy nhiên đã trì hoãn điều trị.

Ngay sau khi tiếp nhận, ê-kíp trực tiến hành siêu âm và chụp chiếu khẩn, phát hiện khối phình động mạch chủ bụng kích thước lớn, có nhiều vị trí nghi ngờ đã vỡ. Các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị vỡ phình động mạch chủ bụng sau phúc mạc, kèm sốc mất máu, buộc phải phẫu thuật cấp cứu ngay lập tức.

Theo các chuyên gia, vỡ phình động mạch chủ bụng là một trong những tình huống cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm nhất, khi người bệnh có thể tử vong nhanh chóng do xuất huyết ồ ạt nếu chậm trễ trong xử trí.

Nguyên nhân và nhận định từ chuyên gia

Bác sĩ Nguyễn Hoàng Nam - Phó Trưởng khoa Phẫu thuật tim mạch và lồng ngực, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện E cho biết, phình động mạch chủ bụng thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng, khiến nhiều người chủ quan cho đến khi xảy ra biến chứng vỡ.

“Mổ phình động mạch chủ bụng khi chưa có biến chứng đã rất phức tạp, còn mổ trong bối cảnh túi phình đã vỡ và người bệnh đang sốc mất máu thì mức độ nguy hiểm tăng lên gấp nhiều lần”, bác sĩ Nam chia sẻ.

Trong ca mổ, các bác sĩ ghi nhận ổ bụng có nhiều dịch sẫm màu, khối máu tụ lớn quanh động mạch chủ - chậu, trong lòng túi phình có nhiều máu cục và mảng xơ vữa bám thành. Thành động mạch xuất hiện vết rách khoảng 0,5 cm, là nguyên nhân gây chảy máu ồ ạt. Ê-kíp phẫu thuật đã cắt bỏ đoạn động mạch bị phình vỡ và thay thế bằng mạch máu nhân tạo.

Ca phẫu thuật kéo dài hơn 3 giờ, huy động phối hợp đa chuyên khoa gồm phẫu thuật tim mạch - lồng ngực, gây mê hồi sức, cấp cứu và truyền máu. Hiện tại, người bệnh đã qua cơn nguy kịch, sức khỏe ổn định, vết mổ tiến triển tốt.

Dấu hiệu nhận biết và cảnh báo sai lầm thường gặp

Theo các bác sĩ, phình động mạch chủ bụng rất khó phát hiện sớm do ít triệu chứng đặc hiệu. Tuy nhiên, khi túi phình có nguy cơ vỡ hoặc đã vỡ, người bệnh có thể xuất hiện:

• Đau bụng dữ dội, thường quanh rốn hoặc lan ra sau lưng.
• Choáng váng, ngất.
• Huyết áp tụt, mạch nhanh.
• Da lạnh, vã mồ hôi.

Một sai lầm phổ biến là chủ quan với các cơn đau bụng âm ỉ, đặc biệt ở những người đã được chẩn đoán có phình động mạch chủ nhưng chưa điều trị dứt điểm, dẫn đến trì hoãn nhập viện cho đến khi biến chứng xảy ra.

Khuyến cáo phòng ngừa và xử trí sớm

Các bác sĩ Bệnh viện E khuyến cáo, nhóm nguy cơ cao gồm người cao tuổi, nam giới, người tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc hút thuốc lá lâu năm cần được tầm soát định kỳ bằng siêu âm tim mạch.

Khi phát hiện túi phình có đường kính từ 5 cm ở nữ hoặc 5,5 cm ở nam, người bệnh cần được tư vấn can thiệp phẫu thuật chủ động, nhằm giảm nguy cơ vỡ đột ngột. Việc phát hiện và điều trị sớm có vai trò quyết định trong việc bảo toàn tính mạng.

Cấp cứu trong gang tấc ca vỡ phình động mạch chủ bụng tại Bệnh viện E cho thấy mức độ đặc biệt nguy hiểm của bệnh lý này khi biến chứng xảy ra. Các chuyên gia cảnh báo, việc trì hoãn điều trị sau khi đã được chẩn đoán phình động mạch chủ có thể khiến người bệnh đối mặt nguy cơ tử vong rất cao. Chủ động tầm soát định kỳ và can thiệp kịp thời được xem là yếu tố then chốt nhằm hạn chế các biến chứng đe dọa tính mạng.