Hai ca bệnh sọ mặt phức tạp được phẫu thuật thành công tại Việt Nam

Ca bệnh 1: Dị tật sọ mặt bẩm sinh hiếm gặp kéo dài suốt 20 năm

Ca bệnh đầu tiên là nữ bệnh nhân 20 tuổi, mắc hội chứng Crouzon - một dị tật bẩm sinh hiếm gặp khiến hộp sọ và xương mặt kém phát triển. Theo các bác sĩ, tình trạng này không chỉ gây biến dạng khuôn mặt mà còn dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng như tăng áp lực nội sọ, nguy cơ tổn thương thị lực, hẹp đường thở gây ngưng thở khi ngủ và rối loạn chức năng ăn nhai.

Đáng chú ý, bệnh nhân đã bước vào độ tuổi trưởng thành, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Thời điểm nhập viện, tầng mặt giữa của bệnh nhân lùi sâu rõ rệt, mắt lồi do không được nâng đỡ đầy đủ, khớp cắn kém chức năng.

Trước thách thức này, ê-kíp phẫu thuật đã xây dựng nhiều phương án và quyết định áp dụng kỹ thuật cắt xương Le Fort III, tách rời toàn bộ tầng mặt giữa khỏi khối xương sọ. Sau phẫu thuật, phần xương này được dịch chuyển dần ra phía trước theo nguyên lý kéo giãn xương, kết hợp sử dụng khung kéo giãn ngoài RED II.

Quá trình kéo giãn được kích hoạt với tốc độ khoảng 1 mm mỗi ngày, dự kiến kéo dài hơn 4 tháng. Phương pháp này giúp cải thiện cấu trúc khuôn mặt, mở rộng đường thở, giảm nguy cơ biến chứng về mắt và từng bước phục hồi chức năng ăn nhai cho người bệnh.

Ca bệnh 2: Tái tạo sọ mặt sau chấn thương nặng kéo dài 1,5 năm

Ca bệnh thứ hai là bệnh nhân từng bị chấn thương sọ não và chấn thương hàm mặt cách đây khoảng 1,5 năm. Trước đó, người bệnh mới chỉ được điều trị chấn thương sọ não, chưa can thiệp chuyên sâu vùng hàm mặt, dẫn đến nhiều di chứng nghiêm trọng.

Khi nhập viện tại Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Hà Nội, bệnh nhân có biến dạng nặng vùng gò má - thái dương, lõm ổ mắt và sa trễ nhãn cầu, ảnh hưởng rõ rệt đến cả chức năng sinh hoạt lẫn thẩm mỹ khuôn mặt. Đặc biệt, xương gò má bị can sai, đâm sâu và dính chặt vào xương thái dương, các mảnh xương vỡ phân bố theo ba chiều không gian, khiến ca phẫu thuật tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Trước mức độ phức tạp này, bệnh viện đã tổ chức hội chẩn chuyên sâu với Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức nhằm đánh giá toàn diện tổn thương và lựa chọn phương án điều trị an toàn nhất. Ca phẫu thuật được tiến hành bằng đường mổ coronal, kết hợp lập kế hoạch điều trị ảo trên phần mềm chuyên dụng.

Các bác sĩ đồng thời thiết kế và sản xuất bộ công cụ hướng dẫn phẫu thuật cá nhân hóa cho bệnh nhân, kết hợp sử dụng hệ thống định vị phẫu thuật (navigation) để xác định chính xác các vị trí nguy hiểm như ổ mắt, nền sọ. Nhờ đó, cấu trúc giải phẫu vùng sọ mặt được phục hồi hài hòa, chức năng và thẩm mỹ khuôn mặt cải thiện rõ rệt sau phẫu thuật.

Bước ngoặt của phẫu thuật sọ mặt tại Việt Nam

Đánh giá về ý nghĩa của hai ca phẫu thuật, PGS.TS Trần Cao Bính - Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương Hà Nội cho biết, thành công này không chỉ mang lại cơ hội mới cho từng bệnh nhân mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng của chuyên ngành phẫu thuật sọ mặt tại Việt Nam.

Theo ông, việc làm chủ các kỹ thuật phức tạp, ứng dụng công nghệ hiện đại và tăng cường phối hợp liên viện cho thấy năng lực chuyên môn trong nước đã được nâng lên rõ rệt. Điều này mở ra cơ hội điều trị cho nhiều bệnh nhân mắc dị tật bẩm sinh hiếm gặp hoặc di chứng chấn thương sọ mặt nặng - những trường hợp trước đây thường phải tìm kiếm cơ hội điều trị ở nước ngoài.

Việc phẫu thuật thành công hai ca bệnh sọ mặt đặc biệt phức tạp cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của y học Việt Nam trong lĩnh vực điều trị các ca bệnh khó và hiếm gặp. Các chuyên gia khuyến cáo người dân có dị tật bẩm sinh hoặc chấn thương sọ mặt nặng cần được thăm khám, theo dõi sớm tại các cơ sở chuyên khoa sâu để nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng sống lâu dài.