Lạm dụng khí cười gia tăng, nữ sinh đến viện vẫn không rời bình N2O

Nhiều ca nhập viện vì khí cười, tổn thương thần kinh và rối loạn tâm thần gia tăng

Ghi nhận tại Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai cho thấy thời gian gần đây, số ca nhập viện liên quan đến lạm dụng khí N₂O có xu hướng tăng rõ rệt, chủ yếu tập trung ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ.

Trường hợp nữ sinh mang theo bình khí cười khi đi khám chỉ là một trong nhiều ca điển hình. Bệnh nhân cho biết do lo sợ xuất hiện cơn thèm đột ngột, không kiểm soát được hành vi nên phải lén mang theo bình khí bên người, kể cả khi đến bệnh viện.

Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng tiếp nhận một bệnh nhân nam 22 tuổi nhập viện trong tình trạng tê bì, yếu rõ hai chi dưới, kèm theo các biểu hiện rối loạn tâm thần như lo âu, nghi ngờ bị theo dõi. Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, bệnh nhân được xác định có tổn thương tủy sống liên quan đến việc sử dụng bóng cười kéo dài.

Không ít bệnh nhân trẻ trước đó hoàn toàn khỏe mạnh nhưng sau một thời gian lạm dụng khí cười đã phải đối mặt với di chứng nặng nề, thậm chí có trường hợp phải tập đi bằng xe lăn. So với các năm trước, mức độ tổn thương được ghi nhận ngày càng nghiêm trọng, trong khi độ tuổi người bệnh ngày càng trẻ.

Từ thử cho vui đến lệ thuộc nặng, chuyên gia chỉ rõ nguyên nhân

Lý giải về nguyên nhân, các bác sĩ cho biết phần lớn người bệnh bắt đầu sử dụng bóng cười từ tâm lý tò mò, thử cho biết hoặc do bạn bè rủ rê trong các buổi liên hoan, tụ tập tại quán bar, club. Theo thời gian, tần suất và liều lượng sử dụng tăng dần, từ vài quả bóng mỗi lần đến việc mua cả bình khí để sử dụng trực tiếp.

PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết khí N₂O tác động trực tiếp lên não, gây cảm giác hưng phấn tức thời. Tuy nhiên, khi sử dụng kéo dài và liều cao, khí này làm bất hoạt vitamin B12 trong cơ thể, từ đó dẫn đến tổn thương tủy sống, ảnh hưởng vận động và quá trình tạo máu.

Trong khi đó, Bác sĩ Lê Thị Phương Thảo, Đơn nguyên Sử dụng chất và Y học hành vi, nhận định các ca rối loạn tâm thần liên quan đến khí cười đang gia tăng nhanh và có xu hướng trẻ hóa. Nhiều người rơi vào tình trạng lệ thuộc, buộc phải tăng liều để đạt cảm giác mong muốn, kéo theo nguy cơ tổn thương não và tủy sống không hồi phục.

Dấu hiệu cảnh báo sớm khi dùng khí cười

Thực tế cho thấy nhiều người lạm dụng khí cười nhưng không nhận diện sớm các dấu hiệu nguy hiểm, dẫn đến nhập viện muộn. Những biểu hiện thường gặp có thể xuất hiện âm thầm và tiến triển theo thời gian.

Dưới đây là một số dấu hiệu cảnh báo cần đặc biệt lưu ý:

• Tê bì tay chân, yếu liệt, đi lại mất thăng bằng.
• Rối loạn cảm xúc, lo âu, trầm cảm, hoang tưởng.
• Suy giảm trí nhớ, kém tập trung, mất kiểm soát hành vi.

Theo các bác sĩ, một sai lầm phổ biến là cho rằng khí cười chỉ gây hưng phấn thoáng qua và không để lại hậu quả lâu dài. Trên thực tế, việc sử dụng lặp lại nhiều lần có thể gây tổn thương cấp tính và mạn tính cho hệ thần kinh, thậm chí đe dọa tính mạng do thiếu oxy.

Trường hợp nữ sinh vẫn mang theo bình khí cười khi đi khám là hồi chuông cảnh báo về mức độ lệ thuộc nguy hiểm đang gia tăng trong giới trẻ. Các chuyên gia cho rằng phát hiện sớm, nâng cao nhận thức và phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng là yếu tố then chốt để hạn chế những hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe cá nhân và an toàn xã hội.