Bác sĩ có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Nội khoa. Bác sĩ không ngừng trau dồi chuyên môn thông qua các chương trình đào tạo liên tục về An toàn tiêm chủng và Nội soi tiêu hóa.
Thanh Danh
19/11/2026
Mặc định
Lớn hơn
Dẫn lưu tràn khí màng phổi là thủ thuật y khoa giúp loại bỏ khí tích tụ trong khoang màng phổi, hỗ trợ phổi tái nở và cải thiện chức năng hô hấp. Vậy thủ thuật này được chỉ định khi nào, quy trình thực hiện ra sao và cần lưu ý gì để hạn chế biến chứng? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin cần thiết giúp bạn hiểu rõ hơn.
Tràn khí màng phổi có thể khiến phổi bị xẹp, gây đau ngực, khó thở và ảnh hưởng đến chức năng hô hấp. Trong những trường hợp cần thiết, dẫn lưu tràn khí màng phổi được thực hiện nhằm đưa khí ra khỏi khoang màng phổi, tạo điều kiện cho phổi tái nở. Việc theo dõi và chăm sóc đúng cách sau thủ thuật đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục.
Dẫn lưu tràn khí màng phổi là thủ thuật y khoa nhằm loại bỏ lượng khí tích tụ bất thường trong khoang màng phổi, giúp phổi tái nở và khôi phục khả năng thông khí. Đây là một trong những phương pháp điều trị quan trọng đối với các trường hợp tràn khí màng phổi cần can thiệp, đặc biệt khi lượng khí tích tụ lớn, gây khó thở hoặc ảnh hưởng đến chức năng hô hấp.
Ở trạng thái bình thường, khoang màng phổi là khoảng không gian nằm giữa lá thành và lá tạng của màng phổi, chứa một lượng nhỏ dịch giúp hai lá màng phổi trượt lên nhau khi hô hấp. Khi không khí xâm nhập vào khoang này, áp suất âm sinh lý bị mất, khiến phổi co lại một phần hoặc hoàn toàn, làm giảm khả năng trao đổi khí.

Để khắc phục tình trạng trên, bác sĩ có thể thực hiện dẫn lưu bằng cách đặt một ống dẫn lưu qua thành ngực vào khoang màng phổi. Ống được kết nối với hệ thống dẫn lưu phù hợp, cho phép không khí thoát ra ngoài và hạn chế khí đi ngược trở lại khoang màng phổi. Nhờ đó, phổi có điều kiện tái nở và chức năng hô hấp dần được cải thiện.
Dẫn lưu tràn khí màng phổi không phải lúc nào cũng cần thiết. Việc chỉ định phụ thuộc vào tình trạng lâm sàng, mức độ tràn khí, nguyên nhân gây bệnh và các yếu tố nguy cơ của người bệnh. Thủ thuật cần được thực hiện bởi nhân viên y tế có chuyên môn, đồng thời theo dõi chặt chẽ để đánh giá hiệu quả và phát hiện sớm các biến chứng có thể xảy ra.
Dẫn lưu tràn khí màng phổi được chỉ định trong những trường hợp không khí tích tụ trong khoang màng phổi gây ảnh hưởng đến chức năng hô hấp hoặc có nguy cơ dẫn đến biến chứng nghiêm trọng. Tùy thuộc vào nguyên nhân, mức độ tràn khí và tình trạng sức khỏe của người bệnh, bác sĩ sẽ cân nhắc thực hiện thủ thuật trong các trường hợp sau:

Quá trình chuẩn bị đặt ống dẫn lưu được thực hiện kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn và giảm thiểu đau đớn cho người bệnh. Trước khi tiến hành, người bệnh cần có phim X-quang phổi mới nhất trong ngày để bác sĩ xác định chính xác vị trí đặt ống. Bác sĩ sẽ giải thích chi tiết quy trình và động viên người bệnh hợp tác trong suốt quá trình thực hiện.
Thuốc an thần cũng không bắt buộc cho tất cả bệnh nhân. Cần cân nhắc nguy cơ ức chế hô hấp, đặc biệt ở người đang suy hô hấp. Tại vị trí đặt ống (thường là khoảng liên sườn), bác sĩ sẽ gây tê cục bộ để người bệnh không cảm thấy đau khi rạch da và đưa ống thông vào khoang màng phổi.
Trong quá trình theo dõi khi đặt ống, nhân viên y tế sẽ giám sát chặt chẽ các chỉ số sinh tồn. Sau khi ống được đặt và kết nối với hệ thống hút, một phim X-quang ngực thường được chụp lại ngay để xác nhận ống đã nằm đúng vị trí và phổi bắt đầu nở ra.
Người bệnh sẽ được hướng dẫn cách vận động nhẹ nhàng và tư thế nằm phù hợp để không làm gập hoặc tuột ống. Hệ thống bình dẫn lưu phải luôn được đặt thấp hơn ngực người bệnh khoảng 100 cm để tránh dịch hoặc khí chảy ngược từ bình vào trong khoang màng phổi. Sự phối hợp giữa người bệnh và điều dưỡng trong việc theo dõi lượng dịch, tính chất dịch và tình trạng sủi bọt khí tại bình dẫn lưu là rất quan trọng để đánh giá mức độ hồi phục của phổi.

Sau khi rút ống dẫn lưu, việc theo dõi hô hấp là cực kỳ quan trọng để phát hiện sớm tình trạng tái phát tràn khí màng phổi. Người bệnh cần chú ý đến bất kỳ dấu hiệu khó thở mới xuất hiện hoặc cảm giác đau ngực trở lại.
Theo quy trình y khoa, một phim X-quang ngực thường được thực hiện vài giờ sau khi rút ống để xác nhận không có khí tích tụ trở lại trong khoang màng phổi. Nếu hình ảnh X-quang bình thường và lâm sàng ổn định, người bệnh không cần chụp X-quang thường xuyên trừ khi có thay đổi về tình trạng sức khỏe.
Người bệnh nên tránh các hoạt động gắng sức mạnh hoặc thay đổi áp suất đột ngột (như đi máy bay hoặc lặn sâu) trong thời gian đầu sau khi rút ống theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc theo dõi nhịp thở và nồng độ oxy máu (SpO2) giúp hỗ trợ đánh giá chức năng phổi và tình trạng lành vết thương tại vị trí đặt ống. Nếu xuất hiện tình trạng sưng tấy, đỏ hoặc chảy dịch tại vị trí rút ống, cần báo ngay cho nhân viên y tế để xử lý nhiễm trùng.

Việc thực hiện dẫn lưu tràn khí màng phổi là một can thiệp cần thiết để giải áp phổi, giúp bệnh nhân vượt qua cơn khó thở cấp tính và hồi phục chức năng hô hấp. Để đảm bảo an toàn, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế trong suốt quá trình đặt và theo dõi ống dẫn lưu. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về hô hấp hoặc sự cố với ống dẫn lưu, hãy thông báo ngay cho bác sĩ để được xử lý kịp thời.
Hãy liên hệ với bác sĩ chuyên khoa hô hấp để được tư vấn chi tiết về phác đồ theo dõi sau dẫn lưu phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn.
Bác sĩTrần Văn Vũ
Bác sĩ có hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Nội khoa. Bác sĩ không ngừng trau dồi chuyên môn thông qua các chương trình đào tạo liên tục về An toàn tiêm chủng và Nội soi tiêu hóa.