6 dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng không nên chủ quan

Dị ứng có thể chỉ gây ngứa, nổi mề đay hoặc sổ mũi, nhưng một số trường hợp diễn tiến nhanh và ảnh hưởng đến đường thở, tuần hoàn. Đặc biệt, phản vệ có thể xảy ra trong vài phút sau khi tiếp xúc với thực phẩm, thuốc, nọc côn trùng hoặc tác nhân khác. Nhận biết 6 dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng không nên chủ quan giúp người bệnh tìm kiếm hỗ trợ y tế kịp thời.

Khó thở, thở khò khè

Khó thở hoặc thở khò khè là dấu hiệu đáng lo ngại khi dị ứng ảnh hưởng đến đường hô hấp. Phản ứng nặng có thể làm đường thở sưng, co hẹp, khiến người bệnh hụt hơi, tức ngực hoặc khó hít thở.

Một số biểu hiện có thể đi kèm gồm:

• Ho liên tục, tức ngực.
• Cảm giác nghẹn hoặc thắt chặt cổ họng.
• Thở nhanh, hụt hơi khi nói.
• Khó nói thành câu do thiếu hơi.

Nếu khó thở xuất hiện nhanh sau khi ăn, dùng thuốc, bị côn trùng đốt hoặc tiếp xúc với tác nhân nghi gây dị ứng, đặc biệt kèm sưng lưỡi, chóng mặt hoặc nổi mề đay, cần nghĩ đến phản vệ. Người bệnh nên được cấp cứu ngay, không chờ triệu chứng tự hết.

Phù mạch ở môi, lưỡi hoặc cổ họng

Phù mạch là tình trạng sưng ở lớp mô sâu dưới da hoặc niêm mạc, thường gặp ở môi, mặt, lưỡi hoặc vùng họng. Nếu lưỡi hoặc cổ họng sưng nhanh, đường thở có thể bị thu hẹp và gây khó thở.

Một số dấu hiệu cần cảnh giác gồm:

• Môi hoặc lưỡi sưng nhanh.
• Cảm giác nghẹn hoặc thắt chặt cổ họng.
• Khó nuốt, khàn tiếng.
• Sưng mặt kèm khó thở, chóng mặt hoặc nổi mề đay.

Khi phù ảnh hưởng đến lưỡi hoặc cổ họng, người bệnh cần được cấp cứu sớm, không nên tự theo dõi tại nhà.

Chóng mặt, tụt huyết áp

Phản ứng dị ứng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn, làm mạch máu giãn và khiến huyết áp giảm nhanh. Người bệnh có thể cảm thấy hoa mắt, choáng váng, yếu đột ngột, đứng không vững hoặc mệt lả.

Nếu huyết áp tiếp tục giảm, người bệnh có thể lú lẫn hoặc ngất. Cần đặc biệt cảnh giác khi chóng mặt xuất hiện ngay sau khi ăn, dùng thuốc, bị côn trùng đốt hoặc tiếp xúc với tác nhân nghi gây dị ứng, nhất là khi đi kèm khó thở, sưng môi, sưng lưỡi hoặc nổi mề đay.

Tụt huyết áp trong phản vệ có thể tiến triển thành sốc. Vì vậy, người bệnh cần được cấp cứu kịp thời, không nên tự dùng thuốc rồi tiếp tục theo dõi tại nhà.

Tim đập nhanh, đánh trống ngực

Tim đập nhanh hoặc đánh trống ngực có thể xuất hiện khi phản ứng dị ứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến tuần hoàn. Khi huyết áp giảm hoặc cơ thể thiếu oxy, tim có thể tăng nhịp để duy trì lượng máu đến các cơ quan.

Người bệnh có thể cảm thấy hồi hộp, tim đập mạnh hoặc mạch nhanh nhưng yếu. Cần đặc biệt lưu ý nếu triệu chứng xuất hiện sau khi tiếp xúc với tác nhân nghi gây dị ứng và đi kèm:

• Khó thở, thở khò khè.
• Chóng mặt, mệt lả.
• Tụt huyết áp.
• Sưng môi, lưỡi hoặc cổ họng.
• Tím tái hoặc mất ý thức.

Nếu các triệu chứng xuất hiện đồng thời hoặc tiến triển nhanh, người bệnh cần được cấp cứu kịp thời vì có thể liên quan đến phản vệ.

Tím tái, thở rít

Tím tái và thở rít có thể cho thấy đường thở đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Thở rít thường tạo âm thanh cao khi hít vào, có thể xảy ra khi vùng họng hoặc thanh quản bị sưng và thu hẹp.

Người bệnh có thể xuất hiện môi, lưỡi hoặc da chuyển xanh, xám hoặc nhợt bất thường do cơ thể không nhận đủ oxy. Cần đặc biệt cảnh giác nếu thở rít đi kèm:

• Cảm giác nghẹn hoặc thắt chặt cổ họng.
• Sưng lưỡi.
• Khó nói.
• Khó thở tăng nhanh.
• Tím tái.

Đây có thể là dấu hiệu phản vệ và cần được cấp cứu ngay. Thuốc kháng histamine không thể thay thế adrenaline trong xử trí phản vệ.

Ngất, mất ý thức

Ngất hoặc mất ý thức là dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng vì có thể cho thấy huyết áp giảm mạnh hoặc cơ thể không được cung cấp đủ oxy. Trước khi ngất, người bệnh có thể chóng mặt, mệt lả, mắt tối sầm, lú lẫn hoặc đứng không vững.

Nếu tình trạng này xuất hiện sau khi ăn, dùng thuốc, tiêm thuốc, bị côn trùng đốt hoặc tiếp xúc với tác nhân nghi gây dị ứng, cần nghĩ đến phản vệ. Khi người bệnh ngất, cần gọi 115 ngay, không cho ăn uống và không để tự đứng dậy.

Ngay cả khi triệu chứng cải thiện sau khi dùng adrenaline, người bệnh vẫn cần được đưa đến cơ sở y tế để theo dõi vì phản ứng có thể tái diễn. Người có tiền sử dị ứng nghiêm trọng nên thông báo đầy đủ tác nhân từng gây dị ứng và các phản ứng trước đây cho nhân viên y tế để được đánh giá, tư vấn cách phòng ngừa và xử trí phù hợp.

Nhận biết sớm 6 dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng không nên chủ quan gồm khó thở hoặc thở khò khè, phù mạch, chóng mặt hoặc tụt huyết áp, tim đập nhanh, tím tái hoặc thở rít và ngất có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện phản ứng dị ứng nặng. Đặc biệt, khi triệu chứng xuất hiện nhanh và ảnh hưởng đến hô hấp hoặc tuần hoàn, cần nghĩ đến khả năng phản vệ.

Không nên chờ triệu chứng tự hết hoặc chỉ dùng thuốc chống dị ứng tại nhà khi đã có dấu hiệu nguy hiểm. Cần gọi cấp cứu, sử dụng bút tiêm adrenaline tự động nếu đã được kê và hướng dẫn, đồng thời đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được theo dõi.