Da thường có bị nổi mụn không? Những nguyên nhân thường gặp

Không ít người cho rằng chỉ da dầu mới dễ nổi mụn, trong khi da thường sẽ luôn khỏe mạnh và ít gặp vấn đề. Tuy nhiên, da thường có bị nổi mụn không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nội tiết, thói quen chăm sóc da, môi trường sống và chế độ sinh hoạt. Cùng tìm hiểu nguyên nhân trong bài viết dưới đây.

Da thường có bị nổi mụn không?

Da thường là loại da có sự cân bằng giữa lượng dầu và độ ẩm tự nhiên, vì vậy bề mặt da thường không quá khô cũng không quá nhờn. Đặc điểm của làn da này là lỗ chân lông nhỏ, kết cấu da mịn màng và ít nhạy cảm hơn so với các loại da khác. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc da thường hoàn toàn không bị nổi mụn.

Mụn có thể hình thành do tăng sừng hóa cổ nang lông, tăng tiết bã nhờn, sự tăng sinh của vi khuẩn C. acnes và phản ứng viêm. Sự phát triển quá mức của vi khuẩn Cutibacterium acnes trong nang lông cũng góp phần thúc đẩy phản ứng viêm và hình thành mụn. Ngoài ra, thay đổi nội tiết tố, chế độ chăm sóc da chưa phù hợp, lối sống, chế độ ăn uống và một số thuốc cũng có thể làm tăng nguy cơ nổi mụn ở người có làn da thường.

Nguyên nhân khiến da thường bị nổi mụn

Xác định nguyên nhân nổi mụn để lựa chọn biện pháp chăm sóc và điều trị phù hợp.

Sử dụng mỹ phẩm hoặc sản phẩm chăm sóc da không phù hợp

Các sản phẩm chăm sóc da hoặc mỹ phẩm có khả năng gây bít tắc lỗ chân lông có thể làm tăng nguy cơ hình thành mụn ở một số người. Ngoài ra, việc sử dụng quá nhiều sản phẩm hoặc kết hợp đồng thời nhiều hoạt chất có khả năng gây kích ứng mà không phù hợp với tình trạng da có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da, gây kích ứng và khiến tình trạng mụn trở nên nặng hơn.

Thay đổi nội tiết tố

Sự gia tăng hormone androgen trong các giai đoạn như tuổi dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, mang thai hoặc ở người mắc hội chứng buồng trứng đa nang có thể kích thích tuyến bã nhờn tăng tiết bã nhờn, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành mụn.

Làm sạch da chưa đúng cách

Không tẩy trang sau khi sử dụng mỹ phẩm hoặc kem chống nắng có khả năng chống nước, rửa mặt quá nhiều lần trong ngày hoặc chà xát mạnh khi làm sạch da có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da và khiến tình trạng mụn trở nên trầm trọng hơn.

Chế độ ăn uống và sinh hoạt

Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn có chỉ số đường huyết (GI) và tải lượng đường huyết (GL) cao (như bánh kẹo, nước ngọt và các thực phẩm chứa nhiều đường tinh luyện) có thể làm tăng nồng độ IGF-1, từ đó kích thích hoạt động của tuyến bã nhờn và góp phần thúc đẩy quá trình hình thành mụn ở một số người. Bên cạnh đó, thức khuya, thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài cũng có thể làm tăng phản ứng viêm và khiến mụn dễ bùng phát hơn.

Tác dụng phụ của thuốc

Một số thuốc có thể gây hoặc làm nặng thêm tình trạng mụn như corticosteroid, testosterone, lithium, isoniazid và một số thuốc tránh thai chỉ chứa progestin hoặc chứa progestin có hoạt tính androgen. Ngược lại, một số thuốc tránh thai phối hợp estrogen - progestin lại có thể được chỉ định để điều trị mụn ở phụ nữ phù hợp.

Da thường bị nổi mụn phải làm sao?

Nếu da thường xuất hiện mụn, nên kết hợp chăm sóc da đúng cách với điều chỉnh lối sống và sử dụng các phương pháp điều trị phù hợp với mức độ mụn.

Làm sạch da nhẹ nhàng

Rửa mặt hai lần mỗi ngày và sau khi đổ nhiều mồ hôi bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ có độ pH gần với pH sinh lý của da (khoảng 5,5). Nếu sử dụng kem chống nắng chống nước hoặc trang điểm, nên tẩy trang vào cuối ngày để loại bỏ cặn mỹ phẩm và bụi bẩn.

Không nên rửa mặt quá nhiều lần hoặc chà xát mạnh vì có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da và gây kích ứng.

Dưỡng ẩm đầy đủ

Da bị mụn vẫn cần được dưỡng ẩm. Kem dưỡng phù hợp giúp duy trì hàng rào bảo vệ da, giảm khô và kích ứng, đặc biệt khi sử dụng các thuốc trị mụn. Nên ưu tiên sản phẩm có kết cấu mỏng nhẹ, sản phẩm dán nhãn không gây nhân mụn (Non-comedogenic), không gây bít tắc cổ nang lông và phù hợp với loại da.

Sử dụng hoạt chất điều trị mụn phù hợp

Tùy loại và mức độ mụn, có thể sử dụng một số hoạt chất sau:

• Salicylic acid (BHA): Có khả năng tan trong dầu, giúp làm bong lớp tế bào sừng, làm sạch lỗ chân lông và hỗ trợ cải thiện mụn đầu đen, mụn đầu trắng.
• Benzoyl peroxide: Có tác dụng kháng khuẩn đối với Cutibacterium acnes mà không làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh, đồng thời giúp giảm viêm và cải thiện mụn viêm mức độ nhẹ đến trung bình.
• Adapalene: Là retinoid bôi tại chỗ giúp bình thường hóa quá trình sừng hóa nang lông, giảm hình thành nhân mụn và ngăn ngừa mụn mới.
• Azelaic acid: Có khả năng kháng viêm, kháng khuẩn và ức chế tyrosinase, giúp giảm mụn và mờ tăng sắc tố sau viêm (PIH) rất hiệu quả và thường được dung nạp tốt ở nhiều loại da.

Sử dụng kem chống nắng hằng ngày

Tia cực tím không phải là nguyên nhân trực tiếp gây mụn nhưng có thể làm tăng tình trạng tăng sắc tố sau viêm và ảnh hưởng đến quá trình phục hồi của da. Do đó, nên sử dụng kem chống nắng phổ rộng có SPF từ 30 trở lên mỗi ngày và thoa lại theo hướng dẫn khi tiếp xúc với ánh nắng kéo dài.

Không tự ý nặn mụn

Tự nặn mụn không đúng kỹ thuật có thể làm tăng nguy cơ lan rộng ổ viêm, tăng sắc tố sau viêm (PIH - thâm mụn) và sẹo lõm (sẹo rỗ) do tổn thương trung bì.

Điều chỉnh chế độ sinh hoạt để hạn chế nổi mụn

Bên cạnh việc chăm sóc da, duy trì lối sống lành mạnh cũng góp phần hỗ trợ kiểm soát mụn:

• Ăn uống cân đối: Tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu omega-3. Đồng thời, hạn chế thực phẩm có chỉ số đường huyết cao nếu nhận thấy chúng làm tình trạng mụn trở nên nghiêm trọng hơn.
• Ngủ đủ giấc: Người trưởng thành nên ngủ khoảng 7 - 9 giờ mỗi đêm để hỗ trợ sức khỏe tổng thể và quá trình phục hồi của da.
• Kiểm soát căng thẳng: Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng phản ứng viêm và khiến mụn bùng phát ở một số người. Các hoạt động như tập thể dục, thiền hoặc yoga có thể giúp kiểm soát căng thẳng hiệu quả.
• Giữ vệ sinh các vật dụng tiếp xúc với da: Giặt vỏ gối, khẩu trang, khăn mặt và vệ sinh cọ trang điểm định kỳ để hạn chế bụi bẩn, dầu thừa và vi sinh vật tích tụ trên bề mặt tiếp xúc với da.

Khi nào nên gặp bác sĩ da liễu?

Mặc dù nhiều trường hợp mụn có thể cải thiện bằng chăm sóc da đúng cách và các thuốc không kê đơn, bạn nên đến khám bác sĩ da liễu nếu:

• Mụn không cải thiện sau khoảng 8 - 12 tuần điều trị và chăm sóc đúng cách.
• Xuất hiện nhiều mụn viêm, mụn bọc hoặc mụn nang.
• Mụn để lại sẹo hoặc tăng sắc tố sau viêm.
• Mụn tái phát thường xuyên hoặc ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
• Nghi ngờ mụn liên quan đến rối loạn nội tiết hoặc tác dụng phụ của thuốc.

Bác sĩ sẽ đánh giá mức độ mụn và chỉ định phương pháp điều trị phù hợp, có thể bao gồm thuốc bôi, thuốc uống hoặc các thủ thuật da liễu khi cần.

Da thường có bị nổi mụn không? Nhìn chung, da thường vẫn có thể nổi mụn dù nguy cơ thấp hơn các loại da khác. Việc nhận biết đúng nguyên nhân gây mụn sẽ giúp bạn lựa chọn phương pháp chăm sóc và điều trị phù hợp, hạn chế mụn tái phát, đồng thời duy trì làn da khỏe mạnh và cân bằng lâu dài.