Đeo hàm Trainer bao lâu ? Thời gian chuẩn và các yếu tố ảnh hưởng

Hàm Trainer là khí cụ chỉnh nha tháo lắp dạng máng, thường làm bằng polyurethane hoặc silicone. Nó giúp định hướng răng, cung răng và cải thiện thói quen môi, lưỡi, ngậm miệng. Ở trẻ em, hàm Trainer ngăn ngừa thói quen xấu, hạn chế bất thường răng - hàm như răng mọc chen chúc, lệch vị trí, sai khớp cắn. Ngoài ra, còn duy trì vị trí răng sau khi tháo niềng. So với khí cụ cố định, hàm Trainer dễ tháo lắp khi ăn uống và vệ sinh.

Thời gian đeo hàm Trainer bao lâu thì có hiệu quả?

Theo khuyến nghị từ các chuyên gia chỉnh nha, để tối ưu hoá khả năng điều trị, nên đeo hàm Trainer ít nhất từ 1 - 2 giờ vào ban ngày, kết hợp với việc sử dụng ban đêm. Có thể đeo hàm Trainer trong nhiều hoạt động khác nhau trong ngày như lúc làm việc, làm bài tập về nhà hoặc những lúc thư giãn như đọc sách, chơi game để hỗ trợ quá trình thích nghi. Đeo hàm Trainer vào ban đêm xuyên suốt giấc ngủ từ 8 - 10 giờ, giúp bảo vệ răng khỏi các hư hại và hỗ trợ thư giãn cơ, có thể làm giảm các triệu chứng nghiến răng. Từ đó, tổng thời gian lý tưởng để đeo hàm Trainer tối thiểu mỗi ngày được khuyến cáo tối từ 12 - 14 giờ mỗi ngày.

Về tổng lộ trình điều trị, đeo hàm Trainer bao lâu sẽ phụ thuộc vào loại hàm Trainer được sử dụng đối với từng độ tuổi, cũng như chỉ định của bác sĩ tuỳ vào tình trạng của răng và hàm. Đối với những dòng hàm Trainer dành cho trẻ em như hàm Trainer Junior (3 - 5 tuổi), hàm Trainer Kids (6 - 10 tuổi), hàm Trainer Teens (10 - 15 tuổi), việc đeo hàm Trainer tối thiểu 12 - 14 giờ mỗi ngày có thể kéo dài từ 18 - 24 tháng. Riêng đối với hàm Trainer Adult dành cho người lớn, thường dùng để hỗ trợ duy trì ngăn răng dịch chuyển về vị trí cũ sau khi tháo niềng, yêu cầu phải đeo xuyên suốt trong 6 tháng đầu tiên, chỉ tháo ra khi ăn hoặc vệ sinh răng miệng.

Các yếu tố ảnh hưởng thời gian đeo hàm Trainer

Thời gian đeo hàm Trainer bao lâu thường phụ thuộc vào nhiều yếu tố để có thể tối đa hoá hiệu quả điều trị:

Độ tuổi can thiệp

Thời điểm có thể coi là giai đoạn vàng để đeo hàm Trainer là trong độ tuổi từ 5 - 10 tuổi, vì khi đó xương hàm của trẻ đang trong giai đoạn phát triển và thích ứng nhanh với định hướng từ hàm Trainer. Thời gian điều trị những bất thường ở răng và hàm thường chỉ mất khoảng 12-15 tháng nếu tuân kỷ luật việc đeo hàm Trainer mỗi ngày. Trẻ trên 12 tuổi hoặc người lớn thường xương hàm đã cứng chắc, răng vĩnh viễn đã ổn định. Hàm Trainer khi này chủ yếu hỗ trợ cơ chức năng hoặc đóng vai trò duy trì sau khi niềng răng mắc cài.

Mức độ tuân thủ và tính kiên trì

Việc thường xuyên quên đeo, tháo hàm quá sớm, thời gian sử dụng không đúng theo chỉ định của bác sĩ hoặc sử dụng không đúng cách có thể khiến kế hoạch điều trị không đạt được mục tiêu như dự kiến. Đặc biệt là đối tượng trẻ nhỏ, nếu phụ huynh không nhắc nhở sát sao, lộ trình có thể bị gián đoạn và kéo dài thời gian so với dự kiến, vì trẻ em thường có xu hướng nhả hàm khi ngủ trong vài tuần đầu hoặc quên đeo vào ban ngày.

Tình trạng răng và khớp cắn

Hàm Trainer có thể có vai trò khác nhau tùy từng trường hợp và không nên được xem là phương pháp thay thế cho tất cả các hình thức chỉnh nha. Đối với các trường hợp có mức độ sai lệch càng phức tạp thì kế hoạch điều trị càng cần được đánh giá kỹ. Đối với các sai lệch khớp cắn nặng như khớp cắn ngược hay răng móm nặng cần chống chỉ định sử dụng hàm Trainer.

Loại hàm và xuất xứ sản phẩm

Sử dụng đúng kích cỡ và dòng hàm chuẩn nha khoa (như dòng Myobrace, hàm EF Line chính hãng) dưới sự thăm khám và chỉ định của bác sĩ giúp răng di chuyển đúng hướng. Việc tự ý mua các loại hàm trôi nổi trên mạng không rõ kích thước vừa kéo dài thời gian, vừa có nguy cơ làm xô lệch răng nặng hơn.

Những lưu ý quan trọng khi đeo hàm Trainer

Để hàm Trainer có thể đạt hiệu quả một cách tối ưu nhất, một số điều cần được lưu ý trong quá trình điều trị:

Đeo hàm Trainer chuẩn nha khoa

Trước khi bắt đầu đeo vào miệng, cần vệ sinh sạch sẽ hàm Trainer bằng nước ấm cùng xà phòng nhẹ để loại bỏ cặn bẩn, sau đó có thể rửa lại bằng nước muối sinh lý rồi để ráo nhằm giữ khí cụ sạch sẽ. Đặt hàm vào miệng sao cho lưỡi chạm đúng vào vị trí nút định vị lưỡi (Tongue tag). Tiếp theo, khép môi tự nhiên, cắn nhẹ hai hàm răng vào các rãnh khí cụ, khép kín môi, đồng thời hạn chế há miệng hay nói chuyện trong suốt quá trình đeo để đạt hiệu quả chỉnh nha tối ưu. Thở hoàn toàn bằng mũi, giữ môi khép kín và không nhai hay nghiến mạnh vào thân hàm.

Vệ sinh hàm Trainer thường xuyên

Một trong những lý do chính khiến mọi người ngừng đeo hàm Trainer là vì không vệ sinh hàm thường xuyên gây mùi khó chịu. Hàm Trainer có thể là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn, mảng bám và cao răng sinh sôi. Việc đặt một miếng nhựa chứa đầy vi khuẩn vào miệng trong 8 tiếng mỗi đêm có thể dẫn đến hôi miệng và bệnh nướu răng.

Khi vệ sinh, không nên rửa hàm Trainer bằng nước quá nóng hoặc quá lạnh vì có thể làm vật liệu silicone hoặc polyurethane có thể bị biến dạng, dụng cụ sẽ mất hình dạng và chức năng chính là chỉnh thẳng răng. Không chà xát dụng cụ chỉnh nha bằng vật quá cứng, cũng như không cào xước hoặc kéo giãn nó. Dùng bàn chải lông mềm cọ nhẹ cùng nước ấm và kem đánh răng hoặc dung dịch ngâm hàm chuyên dụng 3 - 4 lần mỗi tuần. Cất hàm vào hộp đựng khô ráo và có lỗ thoáng khí khi không sử dụng.

Tuân thủ tái khám định kỳ

Nên tuân thủ lịch tái khám định kỳ của bác sĩ nha khoa mỗi 1 - 2 tháng/lần để kiểm tra mức độ dịch chuyển của răng, độ mòn của khí cụ để quyết định có tiếp tục, điều chỉnh hay thay đổi phương pháp hay không. Đồng thời trong quá trình sử dụng hàm Trainer, nếu có những dấu hiệu bất thường, cần liên hệ bác sĩ ngay để có hướng giải quyết tốt nhất.

Mẹo giúp trẻ nhanh thích nghi trong giai đoạn đầu

Trong tuần đầu tiên sử dụng hàm Trainer, phụ huynh có thể cho trẻ tập đeo từ 15 - 30 phút trước khi đi ngủ để quen cảm giác vướng víu trước khi chuyển sang đeo cả đêm. Trong 1 - 2 tuần đầu, trẻ chưa quen với cảm giác khi đeo khí cụ nên hàm Trainer rất dễ rơi ra khi ngủ sâu. Phụ huynh nên kiên nhẫn đeo lại cho bé hoặc tập cho bé các bài tập ngậm môi vào ban ngày.

Tóm lại, câu trả lời cho vấn đề đeo hàm Trainer bao lâu không phải là một con số cố định cho mọi người. Trẻ em và người lớn có thể có thời gian đeo khác nhau tùy loại khí cụ, mục tiêu điều trị, tình trạng răng hàm cũng như phác đồ của bác sĩ. Điều quan trọng nhất là đeo hàm Trainer đúng loại, đúng cách, đúng thời gian được hướng dẫn và tái khám theo lịch.