Omnisexual là gì? Định nghĩa và sự khác biệt

Trong bối cảnh xã hội ngày càng quan tâm đến sức khỏe tinh thần, bản dạng giới và xu hướng tính dục, việc hiểu đúng các khái niệm như Omnisexual không chỉ giúp tránh nhầm lẫn mà còn góp phần giảm kỳ thị, tăng sự tôn trọng và hỗ trợ tâm lý cho cộng đồng LGBTQIA+. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu chính xác Omnisexual là gì, phân biệt với các khái niệm liên quan và nhìn nhận khái niệm này dưới góc độ khoa học - y tế.

Omnisexual là gì?

Omnisexual là một xu hướng tính dục (sexual orientation), dùng để chỉ những người có sự hấp dẫn về mặt tình cảm và/hoặc tình dục với mọi giới tính (all genders). Điểm then chốt của khái niệm này nằm ở chỗ:

Giới tính của đối tượng vẫn được nhận thức rõ ràng và có thể đóng vai trò trong sự hấp dẫn, chứ không bị “xóa mờ” hay bỏ qua hoàn toàn.

Nói cách khác, một người thuộc xu hướng này có thể bị thu hút bởi:

• Nam;
• Nữ;
• Người chuyển giới;
• Người phi nhị nguyên (non-binary);
• Các bản dạng giới khác.

Tuy nhiên, sự hấp dẫn đó không mang tính trung hòa giới, mà vẫn có cảm nhận, sắc thái và trải nghiệm khác nhau tùy từng giới tính. Đây chính là yếu tố giúp phân biệt rõ khái niệm này với một số xu hướng tính dục đa hướng khác.

Về bản chất, xu hướng tính dục phản ánh mô hình hấp dẫn tự nhiên của mỗi cá nhân, không phải là lựa chọn có chủ ý, cũng không phải hành vi nhất thời hay trào lưu xã hội.

Omnisexual thuộc nhóm nào trong phân loại khoa học?

Để hiểu đúng bản chất, cần đặt khái niệm Omnisexual trong hệ thống phân loại khoa học về xu hướng tính dục. Trong các tài liệu tâm lý học và y học hiện đại, nó được xếp vào nhóm xu hướng tính dục đa hướng (multisexual orientations) - nhóm bao gồm những người có khả năng bị thu hút bởi nhiều hơn một giới.

Nhóm này thường được nhắc đến cùng với:

• Bisexual;
• Pansexual.

Theo quan điểm nhất quán của các tổ chức y tế và tâm lý học lớn như World Health Organization và American Psychological Association, xu hướng tính dục:

• Không phải là bệnh lý;
• Không phải bệnh tâm thần;
• Là một phần tự nhiên của sự đa dạng con người.

Điều này có ý nghĩa quan trọng trong thực hành y tế và chăm sóc sức khỏe tinh thần, bởi nó khẳng định rằng xu hướng tính dục không cần và không nên bị can thiệp điều trị, trừ khi cá nhân gặp các vấn đề tâm lý do kỳ thị hoặc áp lực xã hội gây ra.

Sự khác nhau giữa Omnisexual, Bisexual và Pansexual

Đây là nhóm khái niệm thường gây nhầm lẫn nhất, ngay cả với những người đã có hiểu biết cơ bản về đa dạng xu hướng tính dục. Việc phân biệt rõ giúp tránh gán nhãn sai và tôn trọng cách mỗi cá nhân tự nhận diện.

So sánh sự khác biệt

Sau đây là sự so sánh ngắn gọn theo bản chất hấp dẫn:

• Bisexual: Bị thu hút bởi hai hoặc nhiều giới. Trong cách hiểu truyền thống là nam và nữ, nhưng các định nghĩa hiện đại đã mở rộng hơn.
• Pansexual: Bị thu hút bất kể giới tính, giới không đóng vai trò trong sự hấp dẫn.
• Omnisexual: Bị thu hút bởi tất cả các giới, nhưng vẫn có nhận thức rõ ràng về giới tính của đối tượng.

Khác biệt cốt lõi nằm ở vai trò của giới tính trong trải nghiệm hấp dẫn:

• Pansexual: “Giới tính không quan trọng”.
• Omnisexual: “Giới tính được nhận thức và có thể ảnh hưởng đến sự hấp dẫn”.

Vì sao cần phân biệt đúng các khái niệm này?

Việc hiểu và sử dụng đúng thuật ngữ mang lại nhiều lợi ích thực tế:

• Giúp cá nhân tự nhận diện chính xác, giảm hoang mang và khủng hoảng bản sắc.
• Tránh định kiến sai lệch trong tư vấn tâm lý, phương pháp giáo dục giới tính.
• Giúp nội dung truyền thông và y tế chính xác, trung lập và tôn trọng đa dạng.

Omnisexual có phải là khái niệm được công nhận trong y học không?

Một câu hỏi thường gặp là liệu khái niệm Omnisexual có được y học chính thống công nhận hay không. Có thể khẳng định đây không phải là thuật ngữ bệnh học. Vì vậy không xuất hiện trong ICD-11 của WHO hay DSM-5 của APA dưới dạng chẩn đoán. Tuy nhiên, nó được sử dụng rộng rãi trong các nghiên cứu về giới và xu hướng tính dục (gender & sexuality studies).

Các tài liệu y học và tâm lý học đều thống nhất rằng:

• Xu hướng tính dục không cần điều trị.
• Các vấn đề sức khỏe (nếu có) thường bắt nguồn từ kỳ thị xã hội, áp lực gia đình, bạo lực tâm lý, chứ không đến từ bản thân xu hướng tính dục.

Do đó, trong thực hành chăm sóc sức khỏe:

• Cần tư vấn trung lập, không áp đặt.
• Tập trung vào sức khỏe tinh thần, sự an toàn và chất lượng sống của cá nhân.

Hiện chưa có số liệu thống kê chính thức, quy mô quốc gia hoặc toàn cầu, về tỷ lệ người thuộc xu hướng này được công bố bởi các cơ quan y tế lớn. Vì vậy, không nên tự suy diễn hoặc gán tỷ lệ phần trăm trong nội dung y khoa hay giáo dục.

Những hiểu lầm phổ biến về Omnisexual cần được làm rõ

Để tránh định kiến và hiểu sai, cần làm rõ một số quan niệm phổ biến nhưng không chính xác.

Omnisexual không đồng nghĩa với “tham lam” hay “không chung thủy”

Xu hướng tính dục không quyết định hành vi trong mối quan hệ. Người thuộc xu hướng này vẫn có thể:

• Chung thủy;
• Một vợ một chồng;
• Có mối quan hệ lâu dài và ổn định.

Omnisexual không phải là giai đoạn “chưa xác định”

Nhiều người thuộc xu hướng Omnisexual:

• Có nhận thức rõ ràng về bản thân.
• Xác định xu hướng này trong thời gian dài và không phải tạm thời.

Omnisexual không mâu thuẫn với bản dạng giới

• Xu hướng tính dục: Bạn bị thu hút bởi ai.
• Bản dạng giới: Bạn là ai.

Hai khái niệm độc lập nhưng có liên quan, không loại trừ lẫn nhau và không thể dùng thay thế cho nhau.

Omnisexual là một xu hướng tính dục hợp lệ, không phải bệnh lý, mô tả những người có khả năng bị thu hút bởi tất cả các giới, đồng thời vẫn nhận thức rõ giới tính của đối tượng. Việc hiểu đúng Omnisexual giúp nâng cao nhận thức xã hội, hỗ trợ sức khỏe tinh thần và góp phần xây dựng môi trường tôn trọng sự đa dạng giới - tính dục dựa trên nền tảng khoa học và y học hiện đại.