Lithsexual là gì? Thuộc nhóm nào trong phân loại xu hướng tính dục?

Trong những năm gần đây, nhận thức xã hội về đa dạng xu hướng tính dục ngày càng được mở rộng. Tuy nhiên, bên cạnh những khái niệm đã quen thuộc, vẫn có những thuật ngữ còn khá mới mẻ và dễ bị hiểu sai, trong đó có lithsexual. Việc hiểu đúng lithsexual là gì không chỉ giúp mỗi cá nhân tự nhận diện bản thân chính xác hơn mà còn góp phần giảm định kiến, hỗ trợ sức khỏe tinh thần và xây dựng một môi trường xã hội tôn trọng sự đa dạng.

Lithsexual là gì?

Lithsexual là một xu hướng tính dục (sexual orientation), dùng để mô tả những người có thể trải nghiệm sự hấp dẫn tình cảm và/hoặc tình dục đối với người khác, nhưng không mong muốn mối quan hệ đó trở thành hai chiều. Điểm cốt lõi của lithsexual nằm ở việc không cần hoặc không muốn được đáp lại cảm xúc.

Nói một cách đơn giản, người lithsexual có thể:

• Cảm thấy rung động hoặc bị thu hút bởi một người nào đó.
• Thích cảm giác “crush”, thích sự ngưỡng mộ từ xa.
• Nhưng không mong muốn tiến tới mối quan hệ tình cảm hay tình dục thực tế.

Trong một số trường hợp, khi đối phương thể hiện sự quan tâm, theo đuổi hoặc đáp lại tình cảm, cảm giác hấp dẫn ban đầu có thể giảm dần hoặc biến mất. Đây không phải là sự thay đổi cảm xúc thất thường, mà là một đặc điểm ổn định của xu hướng tính dục này.

Lithsexual đôi khi còn được gọi bằng thuật ngữ akiosexual. Dù tên gọi khác nhau, bản chất cốt lõi vẫn là sự hấp dẫn một chiều không cần hồi đáp.

Trải nghiệm cảm xúc và mối quan hệ của người lithsexual

Một điểm đặc trưng khiến lithsexual thường bị hiểu sai nằm ở cách họ trải nghiệm cảm xúc trong các mối quan hệ. Người lithsexual vẫn có thể cảm thấy rung động, ngưỡng mộ hoặc bị thu hút về mặt tình cảm và/hoặc tình dục đối với người khác, nhưng sự hấp dẫn này không đi kèm nhu cầu được đáp lại. Trong nhiều trường hợp, khi đối phương thể hiện sự hồi đáp, cảm xúc ban đầu có thể giảm dần hoặc biến mất.

Nhiều người lithsexual cảm thấy thoải mái nhất khi giữ sự hấp dẫn ở mức một chiều, chẳng hạn như thích cảm giác “crush” hoặc ngưỡng mộ từ xa. Điều này không có nghĩa là họ thiếu cảm xúc hay đời sống nội tâm, mà chỉ phản ánh cách cảm xúc của họ được hình thành khác với chuẩn mực tình yêu hai chiều.

Trải nghiệm của người lithsexual rất đa dạng. Một số không mong muốn tham gia vào mối quan hệ cụ thể, trong khi một số khác vẫn có thể duy trì mối quan hệ nhưng không đặt nặng sự gắn kết cảm xúc qua lại hay các kỳ vọng truyền thống như đáp trả tương xứng, độc quyền hoặc lâu dài.

Điều quan trọng cần làm rõ là lithsexual không đồng nghĩa với né tránh thân mật hay tổn thương tâm lý. Việc không mong muốn được đáp lại là một phần tự nhiên trong cách họ trải nghiệm sự hấp dẫn, và việc hiểu đúng đặc điểm này giúp tránh áp đặt các chuẩn mực quan hệ truyền thống lên người lithsexual.

Lithsexual thuộc nhóm nào trong phân loại xu hướng tính dục?

Để hiểu rõ hơn, cần đặt khái niệm lithsexual trong bối cảnh phân loại khoa học về xu hướng tính dục. Trong các nghiên cứu về giới và tính dục, lithsexual thường được xếp vào phổ vô tính (asexual spectrum).

Điều này có nghĩa là:

• Không phải tất cả người lithsexual đều hoàn toàn vô tính.
• Mức độ hấp dẫn tình dục có thể thấp, không ổn định hoặc phụ thuộc vào hoàn cảnh.
• Trải nghiệm hấp dẫn của mỗi cá nhân là khác nhau, không có một khuôn mẫu chung.

Sự khác nhau giữa Lithsexual và các xu hướng dễ nhầm lẫn

Trên thực tế, lithsexual thường bị nhầm lẫn với một số xu hướng tính dục khác, đặc biệt là các xu hướng nằm trong phổ vô tính. Việc phân biệt rõ giúp tránh hiểu sai và gán nhãn không chính xác.

So sánh với asexual (vô tính)

• Asexual: Ít hoặc không có hấp dẫn tình dục với người khác.
• Lithsexual: Có thể có hấp dẫn tình dục, nhưng không mong muốn được đáp lại.

So sánh với aromantic

• Aromantic: Ít hoặc không có hấp dẫn tình cảm.
• Lithsexual: Có thể có hấp dẫn tình cảm, nhưng không muốn mối quan hệ mang tính hai chiều.

Điểm khác biệt quan trọng

Điểm khác biệt lớn nhất của lithsexual là sự tồn tại của cảm xúc hấp dẫn, nhưng không đi kèm nhu cầu tương tác, gắn kết hay duy trì mối quan hệ tình cảm - tình dục. Chính đặc điểm này khiến nhiều người khó tự nhận diện nếu chưa có đủ thông tin.

Lithsexual có phải là khái niệm được công nhận trong y học không?

Nhiều người thắc mắc liệu lithsexual có được y học chính thống công nhận hay không. Thực tế, lithsexual không phải là thuật ngữ chẩn đoán y khoa, nên không xuất hiện trong các hệ thống phân loại bệnh như ICD-11 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hay DSM-5 của Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ (APA). Điều này cũng đồng nghĩa với việc lithsexual không phải bệnh lý hay rối loạn tâm thần.

Dù không thuộc lĩnh vực chẩn đoán, lithsexual vẫn được sử dụng trong các nghiên cứu về xu hướng tính dục và sức khỏe tâm thần. Các quan điểm tâm lý học hiện đại cho rằng xu hướng tính dục không phải nguyên nhân gây bệnh. Những khó khăn tâm lý mà người lithsexual có thể gặp phải, nếu có, thường liên quan đến áp lực xã hội, kỳ vọng về tình yêu hai chiều hoặc cảm giác bị hiểu sai, hơn là bản thân xu hướng tính dục.

Trong tư vấn và chăm sóc sức khỏe tinh thần, điều quan trọng là tôn trọng cách mỗi cá nhân tự nhận diện và tránh áp đặt các chuẩn mực quan hệ tình cảm truyền thống. Hiện nay, chưa có số liệu thống kê chính thức về tỷ lệ người lithsexual, vì vậy không nên suy diễn hay gán con số cụ thể trong các nội dung mang tính y khoa hoặc giáo dục.

Những hiểu lầm phổ biến về lithsexual cần được làm rõ

Để tránh định kiến và hiểu sai, cần làm rõ một số quan niệm phổ biến nhưng không chính xác.

Lithsexual không phải là “sợ yêu” hay “tổn thương tâm lý”

Lithsexual là một xu hướng tính dục, không đồng nghĩa với sang chấn tâm lý, né tránh gắn kết hay rối loạn cảm xúc.

Lithsexual không có nghĩa là không thể yêu

Nhiều người lithsexual:

• Vẫn có cảm xúc rung động.
• Vẫn có đời sống cảm xúc phong phú.
• Chỉ khác ở chỗ không mong muốn mối quan hệ hai chiều.

Lithsexual không phải là giai đoạn tạm thời

Với nhiều người, đây là:

• Một phần ổn định trong bản dạng giới, xu hướng tính dục.
• Không phải “chưa gặp đúng người” hay “chưa sẵn sàng yêu”.

Lithsexual là một xu hướng tính dục hợp lệ, không phải bệnh lý, mô tả những người có thể cảm thấy hấp dẫn tình cảm hoặc tình dục nhưng không mong muốn sự đáp lại từ đối phương. Việc hiểu đúng lithsexual giúp giảm định kiến, hỗ trợ sức khỏe tinh thần và góp phần xây dựng một xã hội tôn trọng sự đa dạng trong xu hướng tính dục dựa trên nền tảng khoa học và y học hiện đại.