Xét nghiệm viêm gan A giúp chẩn đoán và điều trị bệnh kịp thời

Viêm gan A là một bệnh nhiễm virus thường gặp, lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và có khả năng bùng phát thành dịch nếu không được phát hiện sớm. Các triệu chứng của bệnh dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý gan khác, khiến người bệnh chủ quan hoặc chậm trễ trong thăm khám. Trong bối cảnh đó, xét nghiệm viêm gan A đóng vai trò quan trọng giúp xác định chính xác tình trạng nhiễm virus và thời điểm mắc bệnh. Vậy xét nghiệm viêm gan A là gì và khi nào cần thực hiện để bảo vệ sức khỏe?

Xét nghiệm viêm gan A là gì?

Viêm gan siêu vi A là bệnh nhiễm trùng gan do virus viêm gan A (HAV) gây ra, thường lây qua đường tiêu hóa và có khả năng bùng phát thành dịch nếu không được kiểm soát tốt. Để xác định một người đang nhiễm viêm gan A, đã từng mắc bệnh hay đã có miễn dịch, bác sĩ sẽ chỉ định xét nghiệm viêm gan A thông qua mẫu máu. Các xét nghiệm này chủ yếu tập trung vào việc phát hiện kháng thể đặc hiệu chống lại virus HAV và đánh giá mức độ tổn thương gan.

Xét nghiệm kháng thể IgM anti-HAV

Xét nghiệm IgM anti-HAV có vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán viêm gan A cấp tính. Khi virus viêm gan A xâm nhập vào cơ thể, hệ miễn dịch sẽ nhanh chóng tạo ra kháng thể IgM để chống lại virus. Kháng thể này thường xuất hiện khoảng 1–2 tuần sau khi khởi phát triệu chứng như sốt, mệt mỏi, vàng da, chán ăn và có thể tồn tại trong vòng 3–6 tháng.

Nếu IgM anti-HAV dương tính, điều này cho thấy người bệnh đang nhiễm viêm gan A cấp, cần được theo dõi và tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa gan mật để đánh giá mức độ bệnh và phòng lây nhiễm cho cộng đồng.

Xét nghiệm kháng thể IgG anti-HAV

Khác với IgM, kháng thể IgG anti-HAV xuất hiện muộn hơn nhưng có khả năng tồn tại suốt đời. Xét nghiệm này giúp xác định một người đã từng mắc viêm gan A trong quá khứ hoặc đã có miễn dịch sau khi tiêm vaccine phòng viêm gan A.

Khi IgG anti-HAV dương tính và IgM âm tính, người được xét nghiệm thường không còn nguy cơ mắc viêm gan A trong tương lai.

Xét nghiệm chức năng gan (AST, ALT, GGT, Bilirubin, Albumin)

Bên cạnh xét nghiệm kháng thể, bác sĩ thường chỉ định thêm xét nghiệm chức năng gan để đánh giá mức độ tổn thương gan do viêm gan A gây ra. Các chỉ số như AST, ALT, GGT, Bilirubin và Albumin phản ánh tình trạng viêm, khả năng chuyển hóa và chức năng tổng hợp của gan.

Tuy nhiên, các xét nghiệm này không xác định được chính xác loại virus gây viêm gan, mà chỉ có giá trị hỗ trợ. Vì vậy, xét nghiệm kháng thể anti-HAV vẫn là tiêu chuẩn quan trọng để xác định nguyên nhân viêm gan A.

Viêm gan virus A (HAV) là bệnh truyền nhiễm qua đường tiêu hóa

Ý nghĩa của xét nghiệm viêm gan A

Xét nghiệm viêm gan A có vai trò quan trọng trong việc xác định tình trạng nhiễm virus, đánh giá khả năng miễn dịch và hỗ trợ theo dõi sức khỏe gan. Tuy nhiên, trên thực tế, mỗi phòng xét nghiệm có thể trình bày kết quả theo những cách khác nhau, kèm theo các chỉ số và ký hiệu riêng. Vì vậy, sau khi nhận kết quả, người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được giải thích chính xác, tránh tự suy đoán gây lo lắng không cần thiết.

Kết quả âm tính

Khi kết quả xét nghiệm cho thấy âm tính hoặc nằm trong giới hạn bình thường, điều này thường có nghĩa là người được xét nghiệm không bị nhiễm viêm gan A tại thời điểm kiểm tra. Tuy nhiên, trong trường hợp người bệnh mới tiếp xúc với virus hoặc đang ở giai đoạn rất sớm của bệnh, kháng thể có thể chưa kịp xuất hiện trong máu. Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm lặp lại sau một thời gian để đảm bảo kết quả chính xác.

Kết quả dương tính hoặc bất thường

Nếu kết quả xét nghiệm cho thấy dương tính, điều này có thể phản ánh nhiều tình huống khác nhau: người bệnh đang mắc viêm gan A cấp tính, đã từng nhiễm viêm gan A trong quá khứ và đã hồi phục, hoặc đang trong giai đoạn đáp ứng miễn dịch. Việc phân biệt các tình trạng này cần dựa vào loại kháng thể được phát hiện (IgM hay IgG) và kết hợp với triệu chứng lâm sàng.

Trong trường hợp kết quả xét nghiệm bất thường, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu để xác định rõ người bệnh có đang nhiễm trùng hay không, là nhiễm cấp tính hay đã từng nhiễm trước đó. Các dấu hiệu xét nghiệm bất thường thường liên quan đến:

• Kháng nguyên viêm gan: Là thành phần của virus kích thích hệ miễn dịch. Khi kháng nguyên xuất hiện trong máu, điều đó cho thấy virus đang hiện diện và người bệnh đang bị nhiễm trùng.
• Kháng thể viêm gan: Là các protein do hệ miễn dịch tạo ra để chống lại virus. Sự hiện diện của kháng thể có thể cho thấy nhiễm trùng cấp tính, nhiễm trùng đã kéo dài hoặc tiền sử nhiễm viêm gan A trong quá khứ.

Xét nghiệm máu kiểm tra kháng thể IgG (Anti HAV-IgG) và IgM (Anti HAV-IgM)

Khi nào cần thực hiện xét nghiệm viêm gan A?

Xét nghiệm viêm gan A đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm nhiễm virus viêm gan A, đặc biệt vì các triệu chứng của bệnh dễ nhầm lẫn với viêm gan do những virus khác như B, C, E. Do đó, bác sĩ thường chỉ định xét nghiệm trong những trường hợp sau:

Xuất hiện các dấu hiệu viêm gan cấp tính

Người bệnh có biểu hiện như nước tiểu sẫm màu, vàng mắt, vàng da, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, đau tức vùng hạ sườn phải. Khi các triệu chứng này đi kèm với men gan tăng cao, xét nghiệm kháng thể IgM anti-HAV thường được chỉ định để xác định nguyên nhân.

Nghi ngờ viêm gan nhưng chưa rõ nguyên nhân

Trong các trường hợp viêm gan cấp chưa xác định được tác nhân, bác sĩ sẽ yêu cầu làm xét nghiệm viêm gan A cùng với các xét nghiệm viêm gan virus khác để phân biệt và loại trừ nguyên nhân.

Tiếp xúc gần với người mắc viêm gan A

Những người sống chung, chăm sóc hoặc có tiếp xúc trực tiếp với người bị viêm gan A cần xét nghiệm để phát hiện sớm nguy cơ nhiễm virus, kể cả khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng.

Ăn uống hoặc sinh hoạt trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao

Người từng ăn thực phẩm sống, hải sản chưa nấu chín, uống nước không đảm bảo vệ sinh hoặc sinh sống, du lịch tại khu vực có dịch viêm gan A nên được xét nghiệm khi có dấu hiệu nghi ngờ.

Chuẩn bị tiêm vắc xin viêm gan A

Xét nghiệm giúp xác định người bệnh đã có miễn dịch hay chưa, từ đó tránh tiêm vắc xin không cần thiết.

Khám sức khỏe định kỳ hoặc theo chỉ định bác sĩ

Những người có bệnh gan nền, suy giảm miễn dịch hoặc cần đánh giá tổng quát chức năng gan có thể được chỉ định xét nghiệm viêm gan A như một phần của quá trình sàng lọc.

Cần làm gì khi xét nghiệm viêm gan A dương tính?

Xét nghiệm viêm gan A dương tính cho thấy cơ thể đang hoặc đã từng nhiễm virus viêm gan A. Đây là thông tin quan trọng giúp bác sĩ đánh giá tình trạng bệnh và đưa ra hướng theo dõi, chăm sóc phù hợp. Khi nhận kết quả dương tính, người bệnh không nên quá lo lắng nhưng cũng không được chủ quan. Dưới đây là những việc cần làm để kiểm soát tốt bệnh và bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như cộng đồng.

Lắng nghe tư vấn của bác sĩ

Ngay khi có kết quả xét nghiệm viêm gan A dương tính, người bệnh nên liên hệ và trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa gan mật. Bác sĩ sẽ giải thích ý nghĩa của kết quả, xác định người bệnh đang ở giai đoạn nhiễm cấp hay đã có miễn dịch sau nhiễm. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm bổ sung như xét nghiệm chức năng gan hoặc theo dõi lại kháng thể để có đầy đủ thông tin trước khi xây dựng kế hoạch theo dõi và điều trị phù hợp.

Theo dõi và tuân thủ hướng dẫn điều trị

Viêm gan A thường là bệnh cấp tính và tự khỏi, tuy nhiên người bệnh vẫn cần tuân thủ chặt chẽ các hướng dẫn của bác sĩ. Việc tái khám đúng hẹn, theo dõi các triệu chứng như mệt mỏi, vàng da, nước tiểu sẫm màu và kiểm tra men gan định kỳ giúp đảm bảo bệnh không diễn tiến nặng và gan hồi phục tốt.

Chăm sóc và hồi phục tại nhà

Hiện nay, viêm gan A không có thuốc điều trị đặc hiệu, do đó chăm sóc hỗ trợ tại nhà đóng vai trò rất quan trọng. Người bệnh cần nghỉ ngơi đầy đủ, tránh lao động nặng để gan có thời gian phục hồi. Chế độ ăn uống nên lành mạnh, dễ tiêu, tăng cường rau xanh, trái cây và uống đủ nước. Đặc biệt, cần tránh tuyệt đối rượu bia và các chất gây hại cho gan để hạn chế nguy cơ tổn thương gan kéo dài.

Phòng ngừa lây lan cho người xung quanh

Viêm gan A có khả năng lây truyền qua đường tiêu hóa, vì vậy việc phòng ngừa lây lan là rất cần thiết. Người bệnh nên rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn. Không dùng chung dụng cụ ăn uống, đồ dùng cá nhân với người khác. Đồng thời, cần thông báo cho người thân và những người tiếp xúc gần để họ chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa và đi kiểm tra khi cần.

Chủ động bảo vệ sức khỏe lâu dài

Nhìn chung, đa số trường hợp viêm gan A có thể hồi phục hoàn toàn nếu được theo dõi và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, sự chủ động trong thăm khám, xét nghiệm định kỳ và tuân thủ hướng dẫn y tế sẽ giúp người bệnh phục hồi tốt hơn và hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Việc nâng cao nhận thức và chủ động phòng ngừa chính là yếu tố then chốt trong việc kiểm soát viêm gan virus nói chung và viêm gan A nói riêng.

Những câu hỏi phổ biến về xét nghiệm viêm gan A

Xét nghiệm viêm gan A là một trong những xét nghiệm quan trọng giúp phát hiện tình trạng nhiễm virus viêm gan A, đánh giá khả năng miễn dịch và hỗ trợ theo dõi sức khỏe gan. Dưới đây là những câu hỏi thường gặp mà nhiều người quan tâm khi có nhu cầu thực hiện xét nghiệm này.

Xét nghiệm viêm gan A có cần nhịn ăn không?

Trong hầu hết các trường hợp, xét nghiệm viêm gan A không yêu cầu nhịn ăn. Các xét nghiệm kháng thể như IgM anti-HAV và IgG anti-HAV được thực hiện trên mẫu máu và không bị ảnh hưởng bởi việc ăn uống trước đó. Người bệnh có thể sinh hoạt, ăn uống bình thường trước khi lấy máu xét nghiệm.

Tuy nhiên, nếu bác sĩ chỉ định xét nghiệm chức năng gan đi kèm (AST, ALT, GGT, Bilirubin…), một số cơ sở y tế có thể khuyến nghị nhịn ăn từ 6 - 8 giờ để đảm bảo kết quả chính xác hơn. Vì vậy, người bệnh nên hỏi rõ nhân viên y tế hoặc bác sĩ trước khi làm xét nghiệm.

Xét nghiệm viêm gan A bao nhiêu tiền?

Chi phí xét nghiệm viêm gan A không cố định, mà phụ thuộc vào loại xét nghiệm (IgM, IgG, xét nghiệm chức năng gan), cơ sở y tế và trang thiết bị sử dụng. Thông thường, chi phí xét nghiệm kháng thể viêm gan A dao động từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng cho mỗi chỉ số.

Nếu thực hiện gói xét nghiệm viêm gan A kết hợp đánh giá chức năng gan, chi phí có thể cao hơn. Trong một số trường hợp, bảo hiểm y tế có thể hỗ trợ chi trả theo quy định. Để biết mức giá chính xác, người bệnh nên liên hệ trực tiếp cơ sở y tế dự định thăm khám.

Xét nghiệm viêm gan A ở đâu uy tín?

Người bệnh nên lựa chọn bệnh viện, phòng khám hoặc trung tâm xét nghiệm uy tín, có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa gan mật và hệ thống xét nghiệm đạt chuẩn. Những cơ sở có phòng xét nghiệm hiện đại, quy trình kiểm soát chất lượng tốt sẽ giúp đảm bảo kết quả chính xác và đáng tin cậy.

Ngoài ra, việc được bác sĩ tư vấn trước và sau xét nghiệm cũng rất quan trọng để hiểu đúng kết quả và có hướng theo dõi phù hợp.

Xét nghiệm viêm gan A giúp xác định tình trạng nhiễm virus, phân biệt giai đoạn bệnh và đánh giá khả năng miễn dịch của cơ thể. Thực hiện xét nghiệm đúng thời điểm không chỉ hỗ trợ chẩn đoán chính xác mà còn giúp người bệnh chủ động theo dõi, chăm sóc và phòng ngừa lây nhiễm cho cộng đồng. Khi có dấu hiệu nghi ngờ hoặc thuộc nhóm nguy cơ, việc đi xét nghiệm sớm chính là bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe gan và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Trung tâm Tiêm chủng Long Châu hiện đang cung cấp các vắc xin phòng viêm gan A chính hãng chất lượng cao, bao gồm AVAXIM (Pháp) giá 650.000 đồng và HAVAX 0,5ML (Việt Nam) giá 250.000 đồng (Giá bán lẻ mang tính tham khảo, có thể thay đổi tùy thời điểm). Với đội ngũ y bác sĩ tận tâm, giàu kinh nghiệm, Long Châu cam kết tư vấn đầy đủ về lịch tiêm và hướng dẫn các lưu ý quan trọng để đảm bảo an toàn sức khỏe. Liên hệ ngay Hotline: 1800 6928 để được tư vấn và đặt lịch tiêm sớm nhất!