Ăn quá nhiều protein có thể khiến cơ thể nhanh lão hóa hơn?

Một số nghiên cứu về dinh dưỡng và sinh học lão hóa đang tìm hiểu mối liên hệ giữa chế độ ăn giàu protein với chuyển hóa, độ nhạy insulin và các cơ chế liên quan đến quá trình lão hóa. Vậy ăn nhiều protein có thực sự khiến cơ thể già nhanh hơn, hay vấn đề nằm ở cách bổ sung và tổng thể chế độ ăn?

Ăn quá nhiều protein có thể ảnh hưởng đến quá trình lão hóa như thế nào?

Ăn nhiều protein chưa được chứng minh là nguyên nhân trực tiếp khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn. Protein cần thiết để duy trì cơ bắp, sửa chữa mô và hỗ trợ nhiều hoạt động của cơ thể. Tuy nhiên, khi lượng protein nạp vào vượt xa nhu cầu, phần dư thừa không tự động được chuyển thành cơ bắp mà cơ thể vẫn phải xử lý và chuyển hóa.

Một số nghiên cứu ghi nhận chế độ ăn rất giàu protein có thể liên quan đến một số thay đổi về chuyển hóa ở một số nhóm đối tượng, nhưng ảnh hưởng này còn phụ thuộc vào tổng năng lượng khẩu phần, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe của từng người.

Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu liệu chế độ ăn rất giàu protein có ảnh hưởng đến một số tín hiệu sinh học liên quan đến tăng trưởng tế bào và lão hóa hay không.

Dù vậy, những kết quả này chủ yếu cho thấy mối liên quan, chưa đủ để khẳng định ăn nhiều protein sẽ khiến cơ thể già nhanh hơn. Tuổi tác, cân nặng, tổng lượng calo, chất lượng thực phẩm và mức độ vận động cũng có thể tác động đến sức khỏe và quá trình lão hóa.

Khi nào lượng protein cao có thể trở thành vấn đề?

Ăn đủ protein giúp duy trì cơ bắp, nhưng tăng lượng đạm liên tục không có nghĩa cơ sẽ phát triển tương ứng. Nếu ăn nhiều protein nhưng ít vận động, đặc biệt không tập các bài tập giúp cơ hoạt động, lượng đạm bổ sung thêm có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn. Khi tổng năng lượng nạp vào vượt quá nhu cầu, kể cả từ protein, phần dư thừa vẫn có thể được cơ thể tích lũy dưới dạng mỡ.

Nguồn protein cũng rất quan trọng. Cá, trứng, sữa, thịt nạc, đậu, đậu phụ và các loại hạt đều có thể góp phần cung cấp protein trong một chế độ ăn cân bằng. Ngược lại, nếu chỉ tập trung vào thịt đỏ, thịt chế biến hoặc sử dụng quá nhiều bột và sản phẩm bổ sung protein, khẩu phần có thể thiếu rau, trái cây, chất xơ và nhiều dưỡng chất khác.

Do đó, thay vì cố đạt một lượng protein thật cao mỗi ngày, nên cân nhắc nhu cầu thực tế của cơ thể và mức độ vận động. Nếu khẩu phần hằng ngày đã đáp ứng đủ nhu cầu protein, việc bổ sung thêm whey hoặc các sản phẩm giàu protein chưa chắc mang lại lợi ích bổ sung rõ rệt cho việc tăng cơ hay duy trì sức khỏe.

Ăn bao nhiêu protein là hợp lý để duy trì sức khỏe lâu dài?

Không có một mức protein tối ưu giống nhau cho tất cả mọi người. Nhu cầu phụ thuộc vào cân nặng, tuổi, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe; người tập luyện sức mạnh hoặc cần phục hồi cơ bắp có thể cần nhiều protein hơn người ít vận động. Với người trưởng thành khỏe mạnh, mức khoảng 0,8g protein/kg trọng lượng cơ thể/ngày thường được xem là nhu cầu tối thiểu khuyến nghị để duy trì sức khỏe, trong khi một số nhóm có thể cần mức cao hơn.

Điều quan trọng là không nên xem protein như một dưỡng chất càng nhiều càng tốt. Nếu khẩu phần hằng ngày đã cung cấp đủ đạm, việc bổ sung thêm whey, thanh protein hoặc các thực phẩm giàu protein chỉ để đạt một con số cao hơn không nhất thiết giúp chống lão hóa hay duy trì sức khỏe tốt hơn. Thay vào đó, nên phân bổ protein hợp lý giữa cá, trứng, sữa, thịt nạc, đậu, đậu phụ và các loại hạt, đồng thời duy trì rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.

Nhìn chung, chưa có đủ bằng chứng cho thấy ăn nhiều protein trực tiếp làm cơ thể lão hóa nhanh hơn. Tuy nhiên, bổ sung protein quá mức so với nhu cầu, đặc biệt khi ít vận động và ăn uống mất cân đối, có thể không mang lại lợi ích như kỳ vọng. Vì vậy, thay vì băn khoăn ăn quá nhiều protein có thể khiến cơ thể nhanh lão hóa hơn, nên tập trung vào lượng đạm phù hợp, nguồn thực phẩm đa dạng và duy trì vận động đều đặn.