Bị mụn viêm nên ăn gì? Gợi ý thực phẩm phù hợp

Bên cạnh chăm sóc da và điều trị mụn phù hợp, duy trì chế độ ăn cân bằng cũng là một phần của lối sống lành mạnh. Người bị mụn viêm không cần kiêng khem quá mức mà nên ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng, đồng thời theo dõi những yếu tố có thể khiến tình trạng mụn thay đổi.

Bị mụn viêm nên ăn gì?

Người bị mụn viêm nên duy trì chế độ ăn đa dạng, ưu tiên rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu protein và chất béo không bão hòa. Đồng thời, nên hạn chế thực phẩm nhiều đường bổ sung và thực phẩm tinh chế để duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng.

Tuy nhiên, không có thực phẩm nào có thể điều trị mụn viêm. Với mụn mức độ trung bình đến nặng, mụn bọc hoặc mụn nang, người bệnh nên thăm khám bác sĩ da liễu để được điều trị phù hợp.

Thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) và tải lượng đường huyết (GL) thấp

Một số nghiên cứu ở người bị mụn trứng cá cho thấy chế độ ăn có chỉ số hoặc tải lượng đường huyết thấp có thể liên quan đến cải thiện tình trạng mụn ở một số trường hợp. Có thể ưu tiên các thực phẩm ít qua chế biến, giàu chất xơ như:

• Ngũ cốc nguyên hạt;
• Các loại đậu;
• Các loại hạt;
• Rau củ và trái cây nguyên quả.

Những thực phẩm này góp phần xây dựng chế độ ăn cân bằng và có thể giúp hạn chế tình trạng đường huyết tăng nhanh so với nhiều loại thực phẩm tinh chế. Chế độ ăn chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thay thế các phương pháp điều trị mụn phù hợp.

Thực phẩm giàu omega-3

Omega-3 là nhóm axit béo không bão hòa tham gia vào nhiều quá trình sinh học, trong đó có điều hòa phản ứng viêm. Một số nghiên cứu đã đánh giá vai trò của omega-3 đối với tình trạng mụn, nhưng bằng chứng hiện nay chưa đủ để xem đây là phương pháp điều trị.

Nguồn thực phẩm chứa omega-3 gồm:

• Cá hồi, cá thu, cá trích;
• Hạt chia;
• Hạt lanh;
• Quả óc chó.

Những thực phẩm này có thể được bổ sung như một phần của chế độ ăn đa dạng và cân bằng.

Rau củ và trái cây

Rau củ và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất và các hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe tổng thể. Người bị mụn nên ăn đa dạng nhiều loại rau củ quả thay vì tập trung vào một loại thực phẩm với kỳ vọng có thể điều trị mụn.

Có thể lựa chọn rau lá xanh, bông cải xanh, cà rốt, cà chua, cam, bưởi, kiwi và các loại quả mọng.

Thực phẩm cung cấp kẽm

Kẽm có khả năng kháng viêm, giảm tiết bã nhờn (ức chế 5-alpha reductase) và hỗ trợ ức chế vi khuẩn C. acnes, quá trình lành thương và duy trì sức khỏe của da. Các nguồn thực phẩm giàu kẽm gồm hàu và một số loại hải sản, thịt, trứng, các loại đậu và hạt. Nên ưu tiên cung cấp kẽm thông qua chế độ ăn cân bằng và không tự ý sử dụng viên bổ sung kẽm liều cao với mục đích điều trị mụn khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Bị mụn viêm nên hạn chế thực phẩm nào?

Không có danh sách kiêng tuyệt đối cho tất cả người bị mụn. Tuy nhiên, một số nhóm thực phẩm có thể liên quan đến tình trạng mụn ở một số người và nên được điều chỉnh phù hợp.

Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao

Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn có chỉ số hoặc tải lượng đường huyết cao có thể liên quan đến mụn.

Nên hạn chế:

• Nước ngọt có đường;
• Bánh kẹo;
• Trà sữa;
• Bánh ngọt;
• Ngũ cốc tinh chế;
• Thực phẩm nhiều đường bổ sung.

Sữa bò

Một số nghiên cứu quan sát ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ sữa bò và tình trạng mụn, nhưng chưa đủ bằng chứng để khẳng định sữa bò (đặc biệt là sữa tách béo) được coi là yếu tố yếu tố khởi phát hoặc làm tăng nặng (trigger factor) mụn trứng cá do làm tăng nồng độ IGF-1. Mức độ ảnh hưởng có thể khác nhau ở mỗi người.

Vì vậy, không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn sữa. Nếu nhận thấy tình trạng mụn thay đổi sau khi uống sữa, có thể theo dõi và trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn phù hợp.

Thực phẩm chế biến sẵn

Nhiều loại thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn có thể chứa nhiều đường bổ sung, muối, chất béo bão hòa hoặc carbohydrate tinh chế.

Nên hạn chế sử dụng thường xuyên và ưu tiên thực phẩm tươi, ít chế biến. Tuy nhiên, không có bằng chứng cho thấy thực phẩm nhiều dầu mỡ là nguyên nhân trực tiếp gây mụn.

Lưu ý khi chăm sóc da bị mụn viêm

Chế độ ăn chỉ là yếu tố hỗ trợ. Chăm sóc da và điều trị đúng cách mới là yếu tố quan trọng trong kiểm soát mụn viêm.

Làm sạch da đúng cách

Nên rửa mặt nhẹ nhàng tối đa 2 lần/ngày và sau khi đổ nhiều mồ hôi, sử dụng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ và tránh chà xát da.

Không tự ý nặn mụn

Nặn mụn sai cách có thể làm viêm nặng hơn và tăng nguy cơ hình thành sẹo lõm (sẹo rỗ) do tổn thương trung bì và tăng sắc tố sau viêm (PIH - thâm mụn). Với mụn viêm nặng, nên thăm khám bác sĩ da liễu.

Dưỡng ẩm phù hợp

Da mụn vẫn cần dưỡng ẩm để duy trì hàng rào bảo vệ da. Nên chọn sản phẩm không gây bít tắc lỗ chân lông nếu phù hợp.

Sử dụng kem chống nắng

Sử dụng kem chống nắng giúp bảo vệ da khỏi tia UV và hạn chế tình trạng tăng sắc tố sau viêm trở nên rõ hơn. Nên chọn sản phẩm phù hợp với da mụn và sử dụng hằng ngày.

Tránh lạm dụng sản phẩm trị mụn

Sử dụng quá nhiều sản phẩm hoặc phối hợp các hoạt chất không phù hợp có thể gây khô, kích ứng và làm tổn thương hàng rào bảo vệ da.

Duy trì lối sống lành mạnh

Ngủ đủ giấc, giảm căng thẳng và vận động thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tổng thể. Nếu nghi ngờ thực phẩm ảnh hưởng đến mụn, nên theo dõi thay vì kiêng khem quá mức.

Bị mụn viêm nên ăn gì không có câu trả lời cố định cho tất cả mọi người. Người bị mụn nên duy trì chế độ ăn cân bằng, ưu tiên thực phẩm tự nhiên, giàu chất xơ, hạn chế đường và thực phẩm chế biến sẵn. Chế độ ăn chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thay thế điều trị y khoa. Nếu mụn viêm kéo dài, nặng hoặc có nguy cơ để lại sẹo, nên thăm khám bác sĩ da liễu để được tư vấn và điều trị phù hợp.