Bị rết cắn có sao không? Đừng chủ quan trước những dấu hiệu này!

Rết là loài động vật có nọc độc, vết cắn có thể gây đau nhức, sưng đỏ và nhiều phản ứng khác nhau tùy từng trường hợp. Vì vậy, khi bị rết cắn, không ít người lo lắng về mức độ nguy hiểm và cách xử trí phù hợp. Vậy bị rết cắn có sao không, những dấu hiệu nào cảnh báo nguy hiểm và khi nào cần đến cơ sở y tế?

Bị rết cắn có nguy hiểm không? Mối nguy hiểm tiềm ẩn

Nọc độc của rết là một hỗn hợp phức tạp chứa nhiều hoạt chất sinh học như histamine, serotonin, các peptide gây đau cùng hàng loạt enzyme phân hủy protein. Khi cắn, rết đưa nọc độc vào cơ thể qua cặp phụ bộ đầu tiên biến đổi thành cấu trúc dạng móc có tuyến nọc, gọi là forcipules. Phần lớn trường hợp bị rết cắn gây đau, sưng đỏ tại chỗ và có thể tự cải thiện sau một thời gian.

Mức độ biểu hiện sau khi bị rết cắn có thể khác nhau tùy loài rết, lượng nọc được đưa vào cơ thể, vị trí vết cắn và phản ứng của từng người. Phần lớn trường hợp chỉ gây đau, sưng đỏ tại chỗ và có tiên lượng tốt. Tuy nhiên, một số trường hợp hiếm gặp có thể xuất hiện phản ứng toàn thân hoặc biến chứng tại vết thương. Đáng lưu ý nhất là phản ứng dị ứng nghiêm trọng, bao gồm sốc phản vệ, cần được cấp cứu kịp thời.

Phản ứng sau khi bị rết cắn: Từ thông thường đến cảnh báo độc tính

Sau khi bị rết cắn, cơ thể có thể xuất hiện nhiều phản ứng khác nhau, từ các triệu chứng tại chỗ thường gặp đến những dấu hiệu toàn thân cảnh báo nguy cơ nghiêm trọng.

Với trường hợp nhẹ

Với các trường hợp nhiễm độc nhẹ hoặc phản ứng tại chỗ thông thường, người bị rết cắn có sao không? Người bệnh thường cảm thấy đau nhói hoặc bỏng rát ngay sau khi bị cắn. Vùng da xung quanh có thể sưng đỏ và ngứa. Các triệu chứng thường giảm dần trong vài giờ đến vài ngày, nhưng thời gian hồi phục có thể khác nhau tùy từng người.

Với trường hợp nặng

Người bệnh cần được đánh giá y tế nếu vùng bị cắn sưng đỏ lan rộng, đau tăng dần, xuất hiện bọng nước, mủ, sốt hoặc thay đổi màu da bất thường. Những biểu hiện này không nhất thiết cho thấy nọc độc đang lan sâu, mà có thể liên quan đến phản ứng tại chỗ, nhiễm trùng hoặc tổn thương khác.

Đặc biệt, người bệnh cần cảnh giác với phản ứng dị ứng nghiêm trọng, bao gồm sốc phản vệ. Các dấu hiệu cảnh báo có thể gồm khó thở, thở khò khè, sưng môi, lưỡi hoặc cổ họng, chóng mặt, ngất hoặc tụt huyết áp. Khi xuất hiện những dấu hiệu này, cần gọi cấp cứu ngay. Nếu người bệnh có bút tiêm adrenaline (epinephrine) được kê sẵn để xử trí dị ứng nặng, hãy sử dụng theo hướng dẫn. Không chờ các triệu chứng tự thuyên giảm.

Hướng dẫn sơ cứu khi bị rết cắn đúng cách tại nhà

Sơ cứu khi bị rết cắn nhanh chóng và đúng cách ngay tại nhà giúp giảm đau, sưng tại chỗ và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng thứ phát.

Rửa sạch và sát trùng vết thương

Ngay sau khi bị cắn, hãy rửa nhẹ vùng bị thương bằng nước sạch và xà phòng, sau đó thấm khô bằng khăn sạch. Việc này giúp làm sạch vết thương và hạn chế nhiễm bẩn, nhưng không loại bỏ được nọc độc đã được đưa vào mô.

Áp dụng biện pháp giảm đau và giảm sưng tấy

Để giảm đau và sưng, có thể chườm lạnh bằng túi đá bọc trong khăn sạch khoảng 10 phút, sau đó nghỉ 10 phút và lặp lại nếu cần. Không đặt đá trực tiếp lên da. Một số trường hợp có thể giảm đau khi ngâm vùng bị cắn trong nước ấm vừa phải; tuy nhiên, cần tránh nước quá nóng gây bỏng và không xem đây là biện pháp giải độc.

Bị rết cắn dùng thuốc gì?

Bị rết cắn bôi thuốc gì cũng là thắc mắc khá phổ biến. Sau khi sơ cứu, người bệnh cần đến cơ sở y tế nếu có triệu chứng nghiêm trọng hoặc vết thương diễn tiến bất thường. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau hoặc thuốc điều trị triệu chứng khác. Thuốc kháng histamin hay corticoid chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp; kháng sinh không dùng thường quy mà chỉ được chỉ định khi có dấu hiệu nhiễm trùng. Nhân viên y tế cũng sẽ đánh giá tiền sử tiêm chủng để xác định người bệnh có cần tiêm nhắc vắc xin uốn ván hay không.

Theo dõi sát sao và chăm sóc vết thương đúng cách

Sau các bước xử lý ban đầu, bạn cần giữ vùng bị cắn sạch sẽ, thấm khô nhẹ nhàng sau khi rửa. Nếu có vết thương hở, có thể che bằng gạc sạch, không dính và thay băng khi ướt hoặc bẩn. Tránh gãi, nặn bóp, làm vỡ bọng nước hoặc đắp lá cây, thuốc nam chưa được kiểm chứng.

Khi nào người bị rết cắn cần đến cơ sở y tế ngay lập tức?

Bị rết cắn có sao không? Mặc dù hầu hết các trường hợp rết cắn có thể tự theo dõi và chăm sóc tại nhà, nhưng cần đưa người bệnh đến bệnh viện hoặc trung tâm y tế gần nhất ngay lập tức khi:

• Xuất hiện phản ứng dị ứng toàn thân hoặc sốc phản vệ: Nạn nhân có biểu hiện khó thở, thở khò khè, tức ngực, sưng phù vùng mặt, môi, lưỡi hoặc cổ họng. Đi kèm với đó là tình trạng vã mồ hôi lạnh, chóng mặt, tụt huyết áp hoặc ngất xỉu.
• Có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc tổn thương diễn tiến xấu: Cần đi khám nếu vùng sưng đỏ lan rộng, đau tăng dần, xuất hiện mủ, sốt hoặc tình trạng vết thương ngày càng xấu đi. Không nên chờ đủ 24 giờ nếu đã có những dấu hiệu này.
• Đối tượng bị cắn thuộc nhóm nguy cơ cao: Trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có bệnh nền hoặc tiền sử dị ứng nặng nên được theo dõi thận trọng và liên hệ nhân viên y tế để được tư vấn khi cần. Nếu xuất hiện khó thở, sưng môi hoặc lưỡi, ngất, đau ngực hay các triệu chứng toàn thân nghiêm trọng, cần gọi cấp cứu ngay.

Tóm lại, bị rết cắn có sao không còn tùy thuộc từng trường hợp. Vết rết cắn tuy hiếm khi đe dọa tính mạng nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được chăm sóc đúng cách. Ngay khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như khó thở, sốt cao hay vết thương sưng mủ, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được bác sĩ thăm khám và điều trị kịp thời.