Buồng trứng đa nang nên làm IUI hay IVF​? Yếu tố quyết định lựa chọn

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) có thể gây rối loạn phóng noãn và ảnh hưởng đến khả năng mang thai. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần thực hiện IUI hoặc IVF. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp cần dựa trên tình trạng sinh sản của cả hai vợ chồng.

Buồng trứng đa nang nên làm IUI hay IVF​?

Phụ nữ mắc buồng trứng đa nang không nhất thiết phải làm IUI hoặc IVF ngay. Nếu vô sinh chủ yếu do không phóng noãn ở PCOS và không có yếu tố vô sinh khác, điều trị kích thích phóng noãn thường được thực hiện trước khi cân nhắc các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như IUI hoặc IVF.

Nếu khó mang thai chủ yếu do rối loạn phóng noãn và không có nguyên nhân vô sinh khác, bác sĩ thường cân nhắc điều trị kích thích phóng noãn trước khi chuyển sang các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Khi cần IUI hoặc IVF, lựa chọn phương pháp sẽ dựa trên tuổi, thời gian hiếm muộn, tình trạng vòi trứng, chất lượng tinh trùng và đáp ứng với những phương pháp điều trị trước đó.

Trường hợp cân nhắc làm IUI

IUI có thể được cân nhắc khi người phụ nữ có ít nhất một vòi trứng thông, tinh trùng phù hợp và có thể đạt được sự phát triển nang noãn/phóng noãn tự nhiên hoặc sau điều trị kích thích phóng noãn. Đây là phương pháp ít xâm lấn hơn IVF và có thể phù hợp khi chưa có các yếu tố vô sinh cần chỉ định IVF.

Tuổi của người phụ nữ, thời gian hiếm muộn và kết quả của những phương pháp điều trị trước đó cũng được bác sĩ xem xét trước khi chỉ định IUI.

Trường hợp cân nhắc làm IVF

IVF có thể được cân nhắc khi có tắc hoặc tổn thương vòi trứng, yếu tố vô sinh nam đáng kể, các phương pháp điều trị trước đó không đạt kết quả hoặc khi tuổi của người phụ nữ khiến thời gian điều trị trở thành yếu tố quan trọng.

Ở phụ nữ mắc PCOS, buồng trứng có thể đáp ứng mạnh với thuốc kích thích buồng trứng trong quá trình IVF. Vì vậy, phác đồ kích thích và theo dõi cần được cá thể hóa nhằm đạt hiệu quả điều trị đồng thời hạn chế nguy cơ quá kích buồng trứng.

So sánh IUI và IVF cho phụ nữ buồng trứng đa nang

IUI và IVF khác nhau về cách thực hiện, mức độ can thiệp và điều kiện áp dụng. Bảng dưới đây giúp so sánh một số đặc điểm cơ bản của hai phương pháp ở phụ nữ mắc PCOS:

Tỷ lệ thành công của IUI và IVF phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi của người phụ nữ, nguyên nhân hiếm muộn, chất lượng noãn và tinh trùng cũng như phác đồ điều trị. Vì vậy, việc lựa chọn phương pháp cần dựa trên đánh giá của bác sĩ thay vì chỉ dựa vào tỷ lệ thành công chung.

Làm thế nào tăng khả năng mang thai khi bị buồng trứng đa nang?

Bên cạnh điều trị hỗ trợ sinh sản, quản lý PCOS và duy trì lối sống phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe sinh sản.

Duy trì cân nặng hợp lý

Ở phụ nữ PCOS có thừa cân hoặc béo phì, giảm cân ở mức phù hợp có thể giúp cải thiện một số đặc điểm chuyển hóa và chức năng sinh sản. Tuy nhiên, mục tiêu cân nặng cần được cá thể hóa, tránh ăn kiêng quá mức hoặc giảm cân quá nhanh.

Phụ nữ có cân nặng bình thường không cần giảm cân chỉ vì được chẩn đoán PCOS.

Xây dựng chế độ ăn uống cân bằng

Không có một chế độ ăn duy nhất được chứng minh là phù hợp với tất cả phụ nữ PCOS. Thay vào đó, nên duy trì chế độ ăn đa dạng, cân bằng với rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein phù hợp.

Nên hạn chế tiêu thụ quá mức thực phẩm nhiều đường bổ sung, chất béo không có lợi và thực phẩm chế biến sẵn.

Tập luyện thường xuyên

Hoạt động thể chất đều đặn mang lại lợi ích đối với sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và kiểm soát cân nặng. Đây cũng là một phần quan trọng trong quản lý sức khỏe lâu dài ở phụ nữ mắc PCOS.

Nên lựa chọn hình thức vận động phù hợp với thể trạng và duy trì thường xuyên thay vì tập luyện quá mức trong thời gian ngắn.

Theo dõi và điều trị theo hướng dẫn bác sĩ

Phụ nữ PCOS đang mong muốn mang thai không nên tự sử dụng thuốc kích thích phóng noãn hoặc thuốc nội tiết. Việc theo dõi phụ thuộc vào thuốc và phác đồ; đặc biệt khi dùng gonadotrophin cần theo dõi sự phát triển nang noãn để giảm nguy cơ đa thai và quá kích buồng trứng.

Ngoài PCOS, bác sĩ cũng cần đánh giá các nguyên nhân hiếm muộn khác ở cả người vợ và người chồng trước khi lựa chọn phương pháp điều trị.

Khi nào phụ nữ buồng trứng đa nang nên đi khám hiếm muộn?

Phụ nữ mắc PCOS nên chủ động thăm khám và đánh giá khả năng sinh sản trong các trường hợp:

• Dưới 35 tuổi: Quan hệ tình dục đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai trong 12 tháng nhưng chưa có thai.
• Từ 35 tuổi trở lên: Chưa có thai sau 6 tháng quan hệ đều đặn và không tránh thai.
• Trên 40 tuổi: Nên cân nhắc đánh giá khả năng sinh sản sớm hơn.
• Kinh nguyệt rất thưa, không đều hoặc vô kinh: Nên chủ động thăm khám sớm do có thể liên quan đến rối loạn phóng noãn.
• Đã xác định có rối loạn phóng noãn hoặc yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh sản: Không nhất thiết phải chờ đủ 6 hoặc 12 tháng mới thăm khám.

Khi đánh giá hiếm muộn, bác sĩ có thể kiểm tra tình trạng phóng noãn, tử cung và vòi trứng, đánh giá dự trữ buồng trứng khi có chỉ định, đồng thời thực hiện tinh dịch đồ ở người chồng để xác định hướng điều trị phù hợp.

Tóm lại, buồng trứng đa nang nên làm IUI hay IVF phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi, khả năng phóng noãn, tình trạng vòi trứng, chất lượng tinh trùng và các yếu tố hiếm muộn đi kèm. Người bệnh nên thăm khám chuyên khoa để được đánh giá và lựa chọn phương pháp hỗ trợ sinh sản phù hợp.