Đau bụng trên rốn, gần ức có nguy hiểm không? Khi nào cần đi khám?

Nhiều người từng bị đau bụng trên rốn, gần ức nhưng thường cho rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa hoặc đau dạ dày thông thường. Tuy nhiên, triệu chứng này cũng có thể liên quan đến nhiều bệnh lý cần điều trị kịp thời. Hiểu rõ nguyên nhân và dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp bạn biết khi nào nên đi khám để tránh ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Đau bụng trên rốn, gần ức có nguy hiểm không?

Đau bụng trên rốn, gần ức có nguy hiểm không phụ thuộc vào nguyên nhân gây đau.

Trường hợp thường không quá nguy hiểm

Đau bụng trên rốn, gần ức thường không quá nguy hiểm nếu nguyên nhân là khó tiêu, ăn quá no, rối loạn tiêu hóa hoặc viêm dạ dày nhẹ. Trong những trường hợp này, cơn đau thường ở mức độ nhẹ đến trung bình, xuất hiện sau bữa ăn hoặc khi ăn uống không điều độ và có xu hướng cải thiện sau khi nghỉ ngơi, điều chỉnh chế độ ăn hoặc điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Co thắt dạ dày thoáng qua do căng thẳng hoặc ăn quá nhanh cũng có thể gây đau vùng thượng vị nhưng thường không kéo dài.

Trường hợp có thể nguy hiểm

Đau bụng trên rốn, gần ức có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nghiêm trọng nếu cơn đau dữ dội, kéo dài hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường. Những nguyên nhân nguy hiểm bao gồm loét dạ dày có biến chứng, xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày, viêm tụy cấp và viêm túi mật cấp. Ngoài các bệnh lý đường tiêu hóa, cơn đau vùng gần ức cũng có thể liên quan đến nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có bệnh tim mạch, và hiếm gặp hơn là vỡ phình động mạch chủ bụng. Đây đều là những tình trạng cấp cứu, cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân gây đau bụng trên rốn, gần ức

Đau bụng trên rốn, gần ức có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, xác định đúng nguyên nhân giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Viêm dạ dày

Viêm dạ dày là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau bụng trên rốn, gần ức. Tình trạng này thường xảy ra do nhiễm Helicobacter pylori (H. pylori), sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), uống nhiều rượu bia hoặc một số nguyên nhân khác. Người bệnh có thể đau âm ỉ hoặc nóng rát vùng thượng vị, kèm đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn hoặc chán ăn.

Loét dạ dày tá tràng

Loét dạ dày tá tràng xảy ra khi lớp niêm mạc bảo vệ dạ dày hoặc tá tràng bị tổn thương, tạo thành ổ loét. Nguyên nhân thường liên quan đến nhiễm H. pylori hoặc sử dụng thuốc NSAIDs kéo dài. Đau vùng thượng vị có thể xuất hiện khi đói, về đêm hoặc sau ăn tùy vị trí ổ loét, tuy nhiên triệu chứng thay đổi giữa các người bệnh và một số trường hợp có thể không có biểu hiện điển hình.

Trào ngược dạ dày thực quản (GERD)

Trào ngược dạ dày thực quản xảy ra khi dịch vị chứa axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản. Người bệnh thường cảm thấy đau hoặc nóng rát vùng trên rốn, gần ức, đặc biệt sau khi ăn no hoặc khi nằm. Các triệu chứng đi kèm thường gặp gồm ợ nóng, ợ chua, cảm giác nghẹn ở cổ hoặc ho kéo dài.

Bệnh lý túi mật

Các bệnh lý như sỏi túi mật hoặc viêm túi mật cũng có thể gây đau vùng bụng trên. Cơn đau thường xuất hiện sau bữa ăn nhiều dầu mỡ, khu trú ở hạ sườn phải hoặc vùng thượng vị và có thể lan lên vai phải hoặc sau lưng. Người bệnh còn có thể buồn nôn, nôn, sốt hoặc vàng da nếu có tắc mật kèm theo.

Viêm tụy cấp hoặc mạn

Viêm tụy cấp là nguyên nhân cần đặc biệt lưu ý vì một số trường hợp có thể diễn tiến nặng, gây suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Người bệnh thường xuất hiện cơn đau dữ dội ở vùng thượng vị, lan ra sau lưng và kéo dài nhiều giờ. Triệu chứng thường kèm theo buồn nôn, nôn nhiều và đau tăng sau ăn. Viêm tụy cấp là tình trạng cấp cứu y khoa, cần được nhập viện để điều trị ngay.

Bệnh gan

Một số bệnh lý gan như viêm gan, gan nhiễm mỡ hoặc áp xe gan cũng có thể gây đau tức vùng bụng trên, đặc biệt ở khu vực hạ sườn phải hoặc thượng vị. Ngoài cảm giác đau, người bệnh có thể xuất hiện mệt mỏi, chán ăn, vàng da, vàng mắt hoặc sốt tùy theo nguyên nhân và mức độ tổn thương gan.

Hội chứng khó tiêu chức năng

Hội chứng khó tiêu chức năng là tình trạng người bệnh có các triệu chứng khó chịu ở vùng thượng vị nhưng không phát hiện tổn thương thực thể qua nội soi hoặc các xét nghiệm. Người bệnh thường cảm thấy đầy bụng, nhanh no, chướng hơi, đau âm ỉ hoặc nóng rát vùng trên rốn. Các triệu chứng có thể tái phát nhiều lần và thường liên quan đến chế độ ăn uống hoặc căng thẳng.

Nguyên nhân ngoài đường tiêu hóa

Không phải mọi cơn đau bụng trên rốn, gần ức đều xuất phát từ hệ tiêu hóa. Một số bệnh lý tim mạch và hô hấp như nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người mắc bệnh tim mạch, viêm phổi thùy dưới và viêm màng ngoài tim đều có thể gây đau vùng thượng vị. Hiếm gặp hơn, phình động mạch chủ bụng cũng có thể gây đau bụng dữ dội và đe dọa tính mạng nếu bị vỡ.

Đau bụng trên rốn, gần ức khi nào cần đi khám ngay?

Ngoài thắc mắc Đau bụng trên rốn, gần ức có nguy hiểm không, nhiều người cũng muốn biết khi nào nên đi khám. Người bệnh không nên chủ quan nếu cơn đau bụng trên rốn, gần ức kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo dưới đây:

• Đau dữ dội, xuất hiện đột ngột có thể là dấu hiệu của các tình trạng cấp cứu như thủng dạ dày, viêm tụy cấp hoặc nhồi máu cơ tim.
• Cơn đau kéo dài nhiều giờ hoặc tái phát nhiều lần có thể liên quan đến các bệnh lý dạ dày, túi mật, tụy hoặc gan cần được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
• Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen là những dấu hiệu gợi ý xuất huyết tiêu hóa, cần được cấp cứu vì có nguy cơ mất máu nghiêm trọng.
• Sốt cao kèm đau bụng có thể liên quan đến nhiễm trùng như viêm túi mật, viêm đường mật, áp xe gan hoặc viêm tụy.
• Vàng da, vàng mắt là dấu hiệu cho thấy gan hoặc đường mật có thể đang bị tổn thương, cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
• Khó thở, đau lan lên ngực, vai trái, hàm hoặc đau vùng thượng vị kèm vã mồ hôi, buồn nôn có thể là biểu hiện của nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người lớn tuổi, phụ nữ hoặc người mắc đái tháo đường.
• Chóng mặt, tụt huyết áp hoặc ngất là các dấu hiệu cảnh báo tình trạng sốc hoặc mất máu nghiêm trọng và cần được cấp cứu ngay.
• Bụng cứng như gỗ là dấu hiệu của kích thích phúc mạc, thường gặp trong các trường hợp thủng tạng rỗng hoặc viêm phúc mạc, cần phẫu thuật cấp cứu.

Điều trị đau bụng trên rốn, gần ức

Đau bụng trên rốn, gần ức có nguy hiểm không phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ tổn thương và thời điểm được chẩn đoán, điều trị.

Điều trị nguyên nhân

Sau khi xác định nguyên nhân, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

• Với các bệnh lý dạ dày như viêm dạ dày, loét dạ dày hoặc trào ngược dạ dày - thực quản (GERD), người bệnh có thể được chỉ định thuốc giảm tiết axit dạ dày như thuốc ức chế bơm proton (PPI) hoặc thuốc chẹn thụ thể H2.
• Nếu phát hiện nhiễm Helicobacter pylori (H. pylori), bác sĩ sẽ kê phác đồ diệt vi khuẩn theo khuyến cáo hiện hành.
• Trường hợp đau do sỏi túi mật, viêm túi mật, viêm tụy hoặc bệnh gan, việc điều trị sẽ tập trung vào nguyên nhân cụ thể và có thể bao gồm dùng thuốc, can thiệp nội soi hoặc phẫu thuật khi cần thiết.
• Đối với những trường hợp cấp cứu như thủng dạ dày, viêm tụy cấp nặng hoặc viêm túi mật biến chứng, người bệnh cần được nhập viện và điều trị ngay.

Chăm sóc và thay đổi lối sống

Người bệnh nên ăn đúng giờ, chia nhỏ bữa ăn và tránh để bụng quá đói hoặc ăn quá no. Cần hạn chế rượu bia, đồ uống có cồn, thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc quá chua nếu các loại thực phẩm này làm triệu chứng nặng hơn. Đồng thời, nên bỏ thuốc lá, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục đều đặn và giảm căng thẳng để hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa. Ngoài ra, không nên tự ý sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) hoặc các thuốc giảm đau khác khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì những thuốc này có thể làm tăng nguy cơ viêm, loét và xuất huyết dạ dày.

Đau bụng trên rốn, gần ức có nguy hiểm không phụ thuộc vào từng nguyên nhân, thời điểm phát hiện và can thiệp. Nếu cơn đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm các triệu chứng như sốt, nôn ra máu, khó thở, vàng da hay đau ngực, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng.