Đến tuổi 58, 97% phụ nữ đã qua mãn kinh: Chủ động chăm sóc thế nào?

Đến tuổi 58, khoảng 97% phụ nữ đã bước qua tuổi mãn kinh

Ở các nước phát triển, tuổi mãn kinh trung bình của phụ nữ vào khoảng 51 - 52 tuổi. Trong khi đó, tại Việt Nam, phụ nữ thường mãn kinh ở độ tuổi trung bình khoảng 48 - 50. Nhìn chung, đến 58 tuổi, khoảng 97% phụ nữ đã bước qua tuổi mãn kinh.

Ở Việt Nam có khoảng 13 triệu phụ nữ trong độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh (45 - 69 tuổi). Đây là một nhóm dân số lớn và nhiều người trong số họ vẫn đang đảm nhiệm những vai trò quan trọng trong gia đình, công việc và xã hội.

Mãn kinh cũng không phải một dấu mốc ngắn ngủi. Sau khi mãn kinh, phụ nữ có thể sống thêm khoảng 20 - 30 năm và đối mặt với nhiều thay đổi sức khỏe liên quan đến tuổi tác, cũng như sự suy giảm hoạt động của buồng trứng. Vì vậy, chăm sóc sức khỏe giai đoạn này không nên chỉ tập trung vào bốc hỏa, mất ngủ hay kinh nguyệt mà cần hướng đến duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống lâu dài.

Mãn kinh không chỉ là bốc hỏa, cơ thể phụ nữ thay đổi như thế nào?

Mãn kinh là giai đoạn không sinh sản trong cuộc đời của người phụ nữ, là tình trạng hết hẳn kinh nguyệt do sự suy giảm sinh lý, tự nhiên và không hồi phục của hoạt động buồng trứng. Sự thay đổi nội tiết trong quá trình chuyển tiếp mãn kinh có thể tác động đến nhiều cơ quan, do đó biểu hiện ở mỗi phụ nữ cũng rất khác nhau. Một số vấn đề thường gặp gồm:

• Rối loạn vận mạch: Bốc hỏa và đổ mồ hôi ban đêm là những biểu hiện điển hình, có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng giấc ngủ.
• Giấc ngủ và tâm lý: Phụ nữ có thể khó ngủ, ngủ không sâu, dễ mệt mỏi, thay đổi tâm trạng hoặc khó tập trung.
• Sức khỏe niệu sinh dục: Suy giảm estrogen có thể liên quan đến khô âm đạo, đau khi quan hệ, khó chịu vùng sinh dục và một số vấn đề đường tiết niệu.
• Xương và cơ: Sau mãn kinh, quá trình mất xương có xu hướng diễn ra nhanh hơn, làm tăng nguy cơ loãng xương và gãy xương. Khối lượng và sức mạnh cơ cũng có thể suy giảm theo tuổi.
• Tim mạch và chuyển hóa: Những thay đổi về huyết áp, lipid máu, cân nặng và phân bố mỡ cơ thể có thể xuất hiện trong giai đoạn trung niên và sau mãn kinh.

Do đó, không nên mặc định mọi triệu chứng xuất hiện ở tuổi trung niên đều do “rối loạn nội tiết”. Những biểu hiện kéo dài, bất thường hoặc ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Phụ nữ từ tuổi trung niên nên chuẩn bị gì cho những năm sau mãn kinh?

Chuẩn bị cho mãn kinh không có nghĩa là chờ đến khi hết kinh nguyệt mới bắt đầu chăm sóc sức khỏe. Những thói quen được xây dựng từ tuổi trung niên có thể tạo nền tảng tốt cho sức khỏe xương, cơ, tim mạch và chuyển hóa trong những năm tiếp theo.

Xây dựng chế độ ăn cân bằng

Bữa ăn nên đa dạng, ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn protein phù hợp. Có thể hướng đến khoảng 500g rau quả mỗi ngày, sử dụng các loại đậu thường xuyên và ăn cá ít nhất hai bữa mỗi tuần. Sữa hoặc các sản phẩm từ sữa cũng có thể góp phần cung cấp protein và canxi.

Bên cạnh đó, phụ nữ cần chú ý cung cấp đủ canxi, vitamin D và các dưỡng chất cần thiết, hạn chế đường bổ sung, đồ uống có đường và đồ uống có cồn.

Duy trì vận động đều đặn

Hoạt động thể chất có thể giúp giảm các triệu chứng mãn kinh. Mỗi ngày người trưởng thành khỏe mạnh nên tham gia 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa hoặc 75 phút cường độ mạnh mỗi tuần. Tùy theo từng nhóm đối tượng bệnh lý, cần hướng dẫn các bài tập riêng cho xương khớp, nhóm cơ hoặc rối loạn tiểu tiện.

Quan tâm đến giấc ngủ và sức khỏe tinh thần

Duy trì giờ ngủ tương đối ổn định, vận động thường xuyên và thực hành các kỹ thuật thư giãn có thể hỗ trợ kiểm soát căng thẳng. Liệu pháp hành vi nhận thức cũng có thể được cân nhắc ở một số phụ nữ gặp vấn đề về giấc ngủ hoặc khó chịu liên quan đến triệu chứng mãn kinh.

Khám sức khỏe và điều trị khi cần

Phụ nữ tuổi trung niên nên theo dõi sức khỏe định kỳ, đặc biệt là huyết áp, chuyển hóa, sức khỏe xương và các vấn đề phụ khoa. Khi bốc hỏa, mất ngủ, khô âm đạo hoặc những triệu chứng khác ảnh hưởng đáng kể đến cuộc sống, nên trao đổi với bác sĩ về phương án phù hợp. Các liệu pháp hormone và không hormone đều cần được lựa chọn dựa trên triệu chứng, bệnh nền và nguy cơ của từng người.

Đến tuổi 58, khoảng 97% phụ nữ đã qua mãn kinh. Vì vậy, chủ động chăm sóc sức khỏe từ tuổi trung niên là nền tảng giúp phụ nữ thích nghi với những thay đổi của mãn kinh và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.