Quỳnh Trâm
20/11/2026
Mặc định
Lớn hơn
Thời tiết chuyển lạnh đột ngột có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, đồng thời khiến bệnh mạn tính dễ xuất hiện đợt cấp. Người cao tuổi, đặc biệt là người mắc COPD, hen phế quản cần chủ động phòng bệnh để hạn chế nguy cơ viêm phổi và nhập viện.
Khi nhiệt độ giảm sâu, các bệnh lý đường hô hấp như cúm mùa, viêm phổi, viêm đường hô hấp trên và nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV) có xu hướng gia tăng. Tại Nghệ An, thời tiết chuyển lạnh đột ngột cũng khiến số người đến khám và điều trị các bệnh hô hấp tăng lên. Đáng chú ý, một số trường hợp viêm phổi nặng và đợt cấp của bệnh hô hấp mạn tính phải nhập viện cấp cứu.
Đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý ở người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền hô hấp.

Nhiễm trùng đường hô hấp không chỉ gây ra các triệu chứng thông thường như ho, sốt, sổ mũi mà còn có thể dẫn đến viêm phổi hoặc làm tình trạng bệnh mạn tính trở nên nghiêm trọng hơn.
Đặc biệt, người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và hen phế quản cần theo dõi sát sức khỏe khi thời tiết thay đổi, bởi các triệu chứng ban đầu đôi khi có thể tiến triển nhanh, làm tăng nguy cơ phải nhập viện.
Thời tiết lạnh có thể tạo điều kiện thuận lợi cho sự lây lan của một số virus đường hô hấp. Bên cạnh đó, không khí lạnh và khô có thể ảnh hưởng đến hàng rào bảo vệ tự nhiên của đường thở, khiến niêm mạc hô hấp dễ bị kích ứng. Khi nhiệt độ giảm, mọi người cũng có xu hướng sinh hoạt trong không gian kín, tiếp xúc gần hơn, làm tăng khả năng lây truyền mầm bệnh.

Người cao tuổi là nhóm dễ gặp biến chứng do chức năng miễn dịch suy giảm theo tuổi, khả năng dự trữ của hệ hô hấp cũng giảm dần. Nếu đồng thời mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc bệnh phổi mạn tính, nguy cơ diễn tiến nặng khi nhiễm trùng hô hấp càng cần được quan tâm.
Đối với người mắc COPD và hen phế quản, nhiễm trùng đường hô hấp có thể khởi phát đợt cấp, khiến đường thở viêm và hẹp hơn, làm tăng tình trạng ho, khạc đờm, khò khè hoặc khó thở. Vì vậy, phòng ngừa nhiễm trùng và duy trì kiểm soát bệnh nền đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ chức năng hô hấp.
Các bệnh hô hấp thường khởi phát với những biểu hiện tương đối phổ biến, dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Một số dấu hiệu cần chú ý gồm:
Đặc biệt, người cao tuổi đôi khi không biểu hiện sốt rõ ràng mà chỉ xuất hiện tình trạng mệt mỏi, lú lẫn mới xuất hiện hoặc suy giảm chức năng sinh hoạt. Nếu có khó thở, đau tức ngực, tím môi hoặc tình trạng toàn thân xấu đi nhanh, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để đánh giá khẩn cấp.
Khi xuất hiện triệu chứng bất thường, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc chờ bệnh tự khỏi. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và hạn chế nguy cơ biến chứng.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng, người cao tuổi và người mắc bệnh hô hấp mạn tính cần kết hợp nhiều biện pháp bảo vệ sức khỏe. Trong đó, tiêm vắc xin là một trong những biện pháp phòng bệnh quan trọng.
Một số loại vắc xin cần quan tâm gồm:
Mỗi loại vắc xin chỉ phòng ngừa những bệnh do tác nhân tương ứng, không thể thay thế cho nhau hoặc phòng ngừa tất cả nguyên nhân gây viêm phổi. Người dân nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế để lựa chọn loại vắc xin và lịch tiêm phù hợp với độ tuổi, bệnh nền và tiền sử tiêm chủng.
Bên cạnh tiêm chủng, cần duy trì các thói quen bảo vệ đường hô hấp như giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng cổ, ngực, lưng và bàn chân; đeo khẩu trang khi đến nơi đông người; rửa tay thường xuyên và hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh. Môi trường sống cần thông thoáng, hạn chế khói thuốc lá, khói bếp và bụi bẩn.
Đối với người mắc COPD và hen phế quản, cần sử dụng thuốc đúng chỉ định, tái khám theo lịch hẹn và không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm.

Thời tiết chuyển lạnh là giai đoạn cần tăng cường bảo vệ sức khỏe hô hấp, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Chủ động tiêm vắc xin phù hợp, duy trì thói quen phòng bệnh và nhận biết sớm dấu hiệu bất thường sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng, bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.