Sinh non: Những yếu tố nguy cơ mẹ bầu cần nhận biết và phòng ngừa
Thế Khải
17/11/2026
Kích thước chữ
Mặc định
Lớn hơn
Sinh non là một trong những nguy cơ sản khoa đáng lưu ý, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển lâu dài của trẻ. Tiền sử sinh non, cổ tử cung ngắn, mang đa thai và một số bệnh lý ở mẹ là những yếu tố cần được theo dõi trong thai kỳ.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ sinh non ở phụ nữ mang thai
Nguy cơ sinh non có thể xuất phát từ tiền sử sản khoa, tình trạng sức khỏe của người mẹ hoặc những bất thường trong thai kỳ. Đáng chú ý, một số trường hợp vẫn xảy ra ở thai phụ không có yếu tố nguy cơ rõ ràng.
Các yếu tố cần lưu ý gồm:
Tiền sử sản khoa: Từng sinh non, hở eo tử cung, cổ tử cung ngắn, từng phẫu thuật cổ tử cung hoặc nạo phá thai.
Đặc điểm thai kỳ: Mang song thai, đa thai, dị dạng tử cung, u xơ tử cung, nhau tiền đạo, nhau bong non, rỉ ối hoặc vỡ ối sớm.
Tuổi và thể trạng: Mang thai khi dưới 20 tuổi hoặc trên 35 tuổi, suy dinh dưỡng, không tăng cân phù hợp trong thai kỳ.
Bệnh lý nền: Tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận và các bệnh tự miễn.
Lối sống: Hút thuốc lá, tiếp xúc với khói thuốc, sử dụng rượu bia, chất kích thích và căng thẳng kéo dài.
6 nhóm yếu tố có thể làm tăng nguy cơ sinh non ở phụ nữ mang thai
Trong đó, mang song thai hoặc đa thai là yếu tố đáng lưu ý do tử cung phải giãn nở nhiều hơn, làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm. Ngoài ra, tiền sử sinh non hoặc bất thường cổ tử cung cũng cần được đánh giá kỹ khi mang thai lần tiếp theo.
Sinh non ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe của mẹ và trẻ?
Trẻ sinh non, đặc biệt là trẻ chào đời ở tuổi thai càng sớm, có nguy cơ gặp nhiều biến chứng do các cơ quan chưa trưởng thành đầy đủ.
Một số vấn đề sức khỏe thường gặp gồm:
Suy hô hấp: Phổi chưa phát triển hoàn thiện, khiến trẻ gặp khó khăn khi tự hô hấp.
Hạ thân nhiệt: Khả năng điều hòa thân nhiệt còn hạn chế.
Rối loạn tuần hoàn: Có thể xuất hiện bất thường về nhịp tim và tuần hoàn.
Nhiễm trùng sơ sinh: Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện khiến trẻ dễ bị nhiễm trùng.
Vàng da, bú kém: Hệ tiêu hóa và khả năng thích nghi sau sinh còn hạn chế.
Về lâu dài, một số trẻ có thể gặp tình trạng chậm phát triển thể chất, trí tuệ, bại não hoặc các vấn đề về thị giác và thính giác.
Sinh non có thể gây nhiều biến chứng ngắn hạn và lâu dài ở trẻ
Đối với người mẹ, sinh non có thể gây áp lực tâm lý, lo lắng, kiệt sức trong quá trình chăm sóc trẻ và làm tăng nguy cơ sinh non ở những lần mang thai tiếp theo.
Cách phòng ngừa sinh non và nhận biết dấu hiệu cảnh báo
Không phải tất cả trường hợp sinh non đều có thể dự phòng, tuy nhiên, việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ và theo dõi thai kỳ đúng cách có thể góp phần giảm thiểu nguy cơ.
Một số biện pháp cần lưu ý gồm:
Khám sức khỏe trước khi mang thai: Kiểm soát bệnh lý nền, đánh giá tiền sử sản khoa và tiêm chủng các loại vắc xin cần thiết theo tư vấn y tế.
Khám thai đúng lịch: Theo dõi sự phát triển của thai nhi, kiểm tra chiều dài cổ tử cung khi có chỉ định và phát hiện sớm bất thường.
Kiểm soát bệnh lý và nhiễm trùng: Thăm khám, điều trị các bệnh viêm nhiễm đường sinh dục, tiết niệu và bệnh lý mạn tính theo hướng dẫn chuyên môn.
Theo dõi thai kỳ nguy cơ cao: Thai phụ có tiền sử sinh non, hở eo tử cung hoặc cổ tử cung ngắn cần được bác sĩ đánh giá để cân nhắc biện pháp dự phòng phù hợp.
Duy trì lối sống lành mạnh: Không hút thuốc lá, tránh khói thuốc, rượu bia và chất kích thích; duy trì dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý và tránh lao động quá sức.
Khám thai định kỳ và kiểm soát yếu tố nguy cơ giúp phòng ngừa sinh non
Bên cạnh đó, thai phụ cần nhận biết những dấu hiệu có thể cảnh báo chuyển dạ sinh non trước tuần thai thứ 37:
Cơn gò tử cung xuất hiện đều đặn, bụng căng cứng từng đợt.
Đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc đau lưng dưới.
Cảm giác nặng tức vùng chậu.
Dịch âm đạo bất thường hoặc xuất hiện dịch nhầy hồng.
Rỉ nước ối hoặc vỡ ối.
Khi xuất hiện những dấu hiệu trên, thai phụ cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra sớm, không tự ý sử dụng thuốc giảm co hoặc trì hoãn thăm khám.
Sinh non là nguy cơ sản khoa cần được quan tâm trong suốt thai kỳ, đặc biệt ở phụ nữ có tiền sử sản khoa bất thường hoặc mang đa thai. Chủ động khám thai, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và tuân thủ hướng dẫn chuyên môn sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe của mẹ, đồng thời tạo điều kiện để trẻ phát triển tốt hơn.
Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm