Giải đáp: Quan hệ lần đầu có thai không?

Sau lần gần gũi đầu tiên, nhiều người bồn chồn tìm kiếm thông tin trên mạng với niềm tin rằng khả năng có thai là rất thấp vì là lần đầu hoặc chưa xuất tinh hoàn toàn vào trong, nhưng thực tế vẫn cần trao đổi với bác sĩ để được tư vấn chính xác.

Tuy nhiên, thực tế y khoa không vận hành dựa trên số lần quan hệ hay những cảm giác chủ quan. Cơ thể không có cơ chế phân biệt số lần quan hệ; nếu tinh trùng gặp trứng trong điều kiện thuận lợi, quá trình thụ tinh có thể xảy ra ngay từ lần đầu tiên.

Theo bác sĩ Nguyễn Lê Mai Anh - thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu, quan niệm cho rằng lần đầu quan hệ sẽ không có thai là một sai lầm. Khả năng thụ thai được quyết định bởi thời điểm rụng trứng và việc tinh trùng thâm nhập thành công vào đường sinh dục, chứ hoàn toàn không phụ thuộc vào số lần gần gũi.

Để tránh lo lắng không đáng có, bạn cần hiểu rõ cơ chế vận hành của cơ thể và các yếu tố làm tăng nguy cơ.

Quan hệ lần đầu có thai không?

Câu trả lời ngắn gọn là có thể. Về mặt sinh học, thụ thai xảy ra khi tinh trùng gặp và dung hợp với trứng. Quá trình này không đòi hỏi một "điều kiện tiên quyết" nào về việc phải quan hệ nhiều lần mới có thể thành công.

Khả năng mang thai trong lần đầu giao hợp phụ thuộc lớn vào thời điểm quan hệ so với ngày rụng trứng của người phụ nữ, khi xác suất thụ thai có thể chỉ là 0.10 nếu quan hệ trước ngày rụng trứng 5 ngày nhưng tăng lên đến 0.33 nếu quan hệ đúng ngày rụng trứng; do đó, nếu lần đầu quan hệ rơi vào cửa sổ thụ thai - khoảng thời gian trứng sẵn sàng để thụ tinh - thì nguy cơ mang thai ngoài ý muốn là đáng kể.

Chưa muốn có thai, cần xử trí thế nào?

Khi đối mặt với nguy cơ mang thai ngoài ý muốn, thời gian chính là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của các biện pháp can thiệp.

Chưa dùng biện pháp tránh thai

Trong trường hợp quan hệ không bảo vệ, thuốc tránh thai khẩn cấp là lựa chọn thường được cân nhắc. Hiệu quả của thuốc phụ thuộc vào thành phần và thời gian sử dụng: Loại chứa hoạt chất Levonorgestrel cần được uống trong vòng 72 giờ đầu, trong khi loại chứa Mifepristone có thể duy trì tác dụng lên đến 120 giờ sau quan hệ. Tuy nhiên, dù dùng loại nào, việc uống càng sớm (đặc biệt trong 24 giờ đầu) sẽ mang lại hiệu quả ngăn chặn thụ thai càng cao.

Ngoài ra, đặt dụng cụ tử cung chứa đồng (Cu-IUD) trong vòng 120 giờ (5 ngày) sau giao hợp là biện pháp tránh thai khẩn cấp có hiệu quả cao. Các nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ mang thai khi sử dụng IUD chứa đồng trong trường hợp khẩn cấp chỉ khoảng 0,09%. Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp nào cần dựa trên tình trạng sức khỏe và chỉ định của chuyên gia.

Bao cao su gặp sự cố

Nhiều người tin rằng nếu bao cao su bị rách hoặc tuột, nhưng vì đối phương đã xuất tinh ngoài, thì sẽ an toàn. Thực tế, dịch nhờn (pre-cum) tiết ra trước khi xuất tinh vẫn có thể chứa tinh trùng. Một nghiên cứu cho thấy khoảng 41% nam giới có tinh trùng trong dịch nhờn, và 16,7% nam giới khỏe mạnh có tinh trùng di động trong chất dịch này.

Vì vậy, việc dựa vào xuất tinh ngoài hoặc tin rằng dịch nhờn không thể gây có thai là một rủi ro lớn. Xuất tinh ngoài được đánh giá là biện pháp tránh thai có hiệu quả thực tế thấp và là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến mang thai ngoài ý muốn. Hơn nữa, sự cố rách hoặc tuột bao cao su không chỉ dẫn đến nguy cơ thụ thai mà còn phá vỡ hàng rào bảo vệ trước các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs), đòi hỏi bạn phải theo dõi thêm các dấu hiệu bất thường về sức khỏe phụ khoa.

Đã dùng thuốc tránh thai

Thuốc tránh thai hằng ngày là một trong những biện pháp ngừa thai có hiệu quả cao. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả bảo vệ tối ưu, người sử dụng cần duy trì thói quen uống thuốc đều đặn và đúng theo hướng dẫn. Việc quên thuốc, uống lệch giờ (đặc biệt với loại chỉ chứa progestin), hoặc nôn mửa sau khi uống đều làm giảm đáng kể tác dụng ngừa thai. Khi sự cố xảy ra, người dùng tuyệt đối không nên tự ý phán đoán. Việc cần làm ngay là đọc lại phác đồ xử trí khi quên thuốc trong hộp hoặc trao đổi trực tiếp với bác sĩ để kịp thời bổ sung biện pháp bảo vệ khẩn cấp nếu cần.

Theo bác sĩ Nguyễn Lê Mai Anh - thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu, sau khi quan hệ không bảo vệ, thời gian chính là yếu tố then chốt. Việc áp dụng các biện pháp tránh thai khẩn cấp cần được thực hiện càng sớm càng tốt - đặc biệt là trong 24 đến 72 giờ đầu - để đạt hiệu quả ngừa thai cao nhất.

Khi nào nên thử thai?

Thử thai ngay ngày hôm sau khi quan hệ không đem lại kết quả chính xác vì cơ thể cần thời gian để hình thành thai nhi và tiết ra hormone báo hiệu. Bạn không thể nhận được kết quả chính xác nếu thử thai ngay sau khi quan hệ. Về mặt sinh lý, cơ thể chỉ bắt đầu tiết ra hormone thai kỳ hCG (vào máu và nước tiểu) sau khi phôi thai đã di chuyển và "làm tổ" thành công trong tử cung.

Dù nồng độ hCG tăng nhanh trong giai đoạn đầu, que thử tại nhà chỉ có thể phát hiện được khi lượng hormone này đạt đủ ngưỡng. Do đó, thời điểm thử thai lý tưởng nhất là sau khi chậm kinh vài ngày, hoặc khoảng 2 - 3 tuần sau lần giao hợp không bảo vệ. Việc thử quá sớm sẽ dễ dẫn đến kết quả "âm tính giả", tạo ra tâm lý an tâm sai lệch và bỏ lỡ thời gian can thiệp.

Lần sau nên chọn biện pháp bảo vệ nào?

Để giảm bớt những lo lắng và hạn chế nguy cơ mang thai ngoài ý muốn, việc chủ động áp dụng các biện pháp tránh thai an toàn là vô cùng cần thiết. Tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và nhu cầu cá nhân, mỗi cặp đôi có thể cân nhắc lựa chọn những phương pháp phù hợp sau đây:

• Bao cao su: Vừa giúp ngăn ngừa thụ thai vừa là rào cản bảo vệ trước các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Thuốc tránh thai hàng ngày: Cần sự kỷ luật trong việc uống thuốc đúng giờ mỗi ngày.
• Dụng cụ tử cung (IUD): Giải pháp dài hạn, hiệu quả cao và ít phụ thuộc vào trí nhớ của người dùng.
• Phương pháp nhận biết ngày rụng trứng (FABMs): Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt hoặc các dấu hiệu sinh học để tránh quan hệ trong cửa sổ thụ thai. Tuy nhiên, phương pháp này có tỷ lệ thất bại cao trong thực tế, đặc biệt không được khuyến cáo cho các bạn trẻ, người có chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc những ai chưa sẵn sàng đối mặt với rủi ro mang thai ngoài ý muốn.

Quan trọng hơn, hãy loại bỏ ngay lầm tưởng coi màng trinh như một "bức tường" hay "lá chắn" chặn tinh trùng. Về mặt giải phẫu, màng trinh không bao giờ đóng kín mà luôn có những lỗ hở tự nhiên (để máu kinh nguyệt thoát ra ngoài). Tinh trùng với kích thước hiển vi hoàn toàn có thể dễ dàng bơi qua những khoảng hở này để thâm nhập vào sâu bên trong. Do đó, y khoa khẳng định màng trinh hoàn toàn vô tác dụng trong việc ngăn chặn thụ thai.

Hiểu rõ quan hệ lần đầu có thai không và nắm vững cơ chế thụ thai sẽ giúp người trẻ chủ động lựa chọn các biện pháp tránh thai an toàn, hiệu quả, từ đó bảo vệ sức khỏe sinh sản và giảm bớt những lo lắng về tâm lý khi lần đầu quan hệ tình dục.

Trao đổi với bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa để lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp nhất với cơ địa và lối sống của bạn.