Giường nắn chỉnh cột sống là gì? Công dụng và những điều cần biết

Giường nắn chỉnh cột sống là tên gọi thường dùng cho một số thiết bị tạo tác động cơ học lên cơ thể, tùy thiết kế có thể bao gồm kéo giãn hoặc thay đổi tư thế. Tuy nhiên, hiệu quả và mức độ an toàn của thiết bị này ra sao? Khi nào cần nên và không nên sử dụng loại giường này? Những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.

Giường nắn chỉnh cột sống là gì?

"Giường nắn chỉnh cột sống" là cách gọi không chuẩn hóa, có thể dùng để chỉ nhiều loại thiết bị tạo tác động cơ học lên cơ thể, chẳng hạn như kéo giãn hoặc thay đổi tư thế. Hiệu quả và độ an toàn phụ thuộc vào loại thiết bị, cơ chế tác động và tình trạng cụ thể của người sử dụng. Tùy thiết kế, thiết bị có thể sử dụng lực kéo, thay đổi vị trí các bộ phận của giường hoặc tạo chuyển động cơ học để tác động lên vùng cột sống. Mục đích và mức độ tác động của từng thiết bị khác nhau; việc sử dụng cần tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất và chỉ định, đánh giá của nhân viên y tế khi thiết bị được sử dụng như một can thiệp phục hồi chức năng.

Giường nắn chỉnh cột sống không hoàn toàn giống giường kéo giãn cột sống. Giường kéo giãn tạo lực kéo theo trục cột sống. Mặc dù traction có thể tạo ra thay đổi cơ học tạm thời, điều này không đồng nghĩa với việc đã chứng minh được lợi ích lâm sàng đối với đau hoặc chức năng.

Giường nắn chỉnh cột sống có thể tác động như thế nào?

Nếu được sử dụng đúng cách, giường nắn chỉnh cột sống sẽ có một số công dụng như:

Hỗ trợ phục hồi chức năng

Một số thiết bị tạo tác động cơ học có thể được sử dụng trong những chương trình phục hồi chức năng cụ thể, tùy thuộc vào loại thiết bị, cơ chế tác động và chỉ định lâm sàng. Tuy nhiên, không nên suy rộng rằng “giường nắn chỉnh cột sống” nói chung có hiệu quả hoặc có vai trò thường quy trong phục hồi chức năng. Nếu thiết bị sử dụng lực kéo (traction), cần đặc biệt lưu ý rằng WHO không khuyến cáo sử dụng traction thường quy ở người lớn bị đau thắt lưng mạn tính nguyên phát, và NICE khuyến cáo không sử dụng traction để điều trị đau thắt lưng có hoặc không có đau thần kinh tọa.

Trong phục hồi chức năng đau thắt lưng, các can thiệp có bằng chứng như giáo dục, duy trì hoạt động và chương trình tập luyện phù hợp có thể được cân nhắc tùy tình trạng của người bệnh. Hiệu quả điều trị nên được đánh giá dựa trên triệu chứng, chức năng và khả năng thực hiện các hoạt động hằng ngày, thay vì chỉ dựa vào cảm giác dễ chịu ngay sau khi sử dụng thiết bị.

Tác động cơ học lên cột sống

Một số thiết bị có cơ chế kéo giãn tạo lực kéo lên cột sống và có thể gây ra những thay đổi cơ học tạm thời. Tuy nhiên, những thay đổi này không đồng nghĩa với việc traction đã được chứng minh có hiệu quả lâm sàng trong điều trị đau thắt lưng. Không nên khẳng định chung rằng giường nắn chỉnh có khả năng điều chỉnh hoặc sửa tư thế. Việc cải thiện tư thế và chức năng vận động cần dựa trên đánh giá nguyên nhân và chương trình vận động/phục hồi chức năng phù hợp.

Hỗ trợ thư giãn c

Một số người có thể cảm thấy dễ chịu hoặc giảm cảm giác căng cứng sau một tác động cơ học, nhưng chưa có đủ bằng chứng để khẳng định đây là lợi ích điều trị chung của các thiết bị được gọi là "giường nắn chỉnh cột sống". Không nên xem thiết bị là phương pháp điều trị nguyên nhân gây đau hoặc co cứng cơ.

Hỗ trợ cải thiện tư thế

Không nên khẳng định chung rằng giường nắn chỉnh cột sống có khả năng điều chỉnh hoặc sửa tư thế. Việc cải thiện tư thế và chức năng vận động cần dựa trên đánh giá nguyên nhân, tình trạng cơ xương khớp và khả năng vận động của từng người, kết hợp với chương trình vận động hoặc phục hồi chức năng phù hợp. Không nên hiểu rằng giường nắn chỉnh có thể tự động ‘nắn thẳng’ các trường hợp cong, vẹo hoặc biến dạng cột sống.

Giường nắn chỉnh cột sống được sử dụng khi nào?

Không nên xem "giường nắn chỉnh cột sống" là phương pháp điều trị thường quy cho đau lưng do căng cơ hoặc tư thế không phù hợp. Việc lựa chọn can thiệp cần dựa trên đánh giá nguyên nhân và tình trạng chức năng của từng người.

Việc sử dụng một thiết bị tác động cơ học trong phục hồi chức năng chỉ nên được cân nhắc khi có chỉ định cụ thể và phải dựa trên cơ chế của thiết bị, mục tiêu điều trị và bằng chứng về hiệu quả của chính thiết bị đó. Không nên suy rộng kết quả từ một loại thiết bị hoặc một kỹ thuật sang tất cả các thiết bị được gọi là "giường nắn chỉnh cột sống". Tuy nhiên, không nên suy rộng rằng mọi thiết bị được gọi là "giường nắn chỉnh cột sống" đều có vai trò thường quy trong phục hồi chức năng.

Tuy nhiên, không nên xem "giường nắn chỉnh cột sống" là phương pháp điều trị độc lập hoặc phương pháp có khả năng điều trị dứt điểm thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, cong vẹo cột sống hoặc các bệnh lý cột sống khác. Người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Những trường hợp cần thận trọng hoặc được đánh giá trước khi sử dụng

Không phải ai gặp vấn đề về cột sống cũng phù hợp với giường nắn chỉnh cột sống. Những trường hợp cần được đánh giá trước khi sử dụng:

• Người đang bị chấn thương cột sống cấp tính hoặc nghi ngờ gãy xương không nên tự ý sử dụng thiết bị. Các tác động cơ học có thể không phù hợp và làm tình trạng tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn.
• Người loãng xương nặng hoặc có nguy cơ gãy xương cao cần được bác sĩ đánh giá trước khi sử dụng, đặc biệt nếu thiết bị tạo lực kéo hoặc lực cơ học đáng kể.
• Trường hợp có bệnh lý cột sống được chỉ định phẫu thuật hoặc đang xuất hiện tình trạng thần kinh tiến triển cần được bác sĩ đánh giá trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp tác động nào.
• Người xuất hiện yếu cơ tiến triển, rối loạn kiểm soát bàng quang hoặc ruột, tê vùng tầng sinh môn hoặc các triệu chứng thần kinh mới xuất hiện cần được đánh giá y khoa kịp thời và không nên tự sử dụng thiết bị tác động lên cột sống.
• Người có bệnh lý nền đáng kể hoặc đang mắc bệnh cấp tính nên thông báo cho nhân viên y tế trước khi sử dụng thiết bị, đặc biệt khi thiết bị tạo lực kéo hoặc thay đổi tư thế đáng kể.
• Phụ nữ mang thai và người mới phẫu thuật cần được đánh giá cụ thể trước khi sử dụng bất kỳ thiết bị tạo lực kéo hoặc tác động cơ học nào; tính phù hợp phụ thuộc vào loại thiết bị và tình trạng lâm sàng.

Lưu ý an toàn khi sử dụng thiết bị tác động cơ học lên cột sống

Để sử dụng giường nắn chỉnh cột sống an toàn và đúng cách, người dùng cần tuân thủ hướng dẫn phù hợp với tình trạng cơ thể.

Đánh giá tình trạng cột sống trước khi sử dụng

Người có bệnh lý cột sống nên được bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng đánh giá để xác định thiết bị và mức độ tác động phù hợp. Người có triệu chứng đau, tê, yếu hoặc hạn chế vận động chưa rõ nguyên nhân nên được đánh giá phù hợp trước khi sử dụng thiết bị có tác động lên cột sống.

Điều chỉnh thiết bị phù hợp

Tư thế nằm, mức lực tác động và thời gian sử dụng cần được thiết lập theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc nhân viên chuyên môn. Người dùng không nên tự ý tăng lực kéo hoặc kéo dài thời gian sử dụng với mong muốn đạt hiệu quả nhanh hơn. Tác động cơ học không phù hợp có thể gây đau hoặc làm nặng thêm triệu chứng. Nếu xuất hiện đau tăng, tê, yếu cơ hoặc triệu chứng thần kinh mới, cần ngừng sử dụng và được đánh giá lại.

Theo dõi phản ứng của cơ thể

Trong và sau khi sử dụng, người dùng cần chú ý mức độ đau, cảm giác tê, yếu cơ và khả năng vận động. Nếu xuất hiện đau tăng, tê lan rộng, yếu cơ hoặc triệu chứng bất thường khác, nên ngừng sử dụng và trao đổi với bác sĩ. Không nên cố tiếp tục khi cơ thể có dấu hiệu không đáp ứng tốt với thiết bị.

Kết hợp với phương pháp phù hợp

Nếu một thiết bị tác động cơ học được chỉ định trong một tình huống cụ thể, việc sử dụng thiết bị cần được đặt trong kế hoạch chăm sóc hoặc phục hồi chức năng phù hợp và không thay thế các can thiệp có bằng chứng. Việc điều trị nên tập trung vào nguyên nhân gây bệnh thay vì chỉ dựa vào thiết bị. Người bệnh cần tuân thủ chương trình phục hồi chức năng phù hợp có thể giúp cải thiện khả năng vận động và hỗ trợ duy trì sức khỏe cột sống.

“Giường nắn chỉnh cột sống” không phải là tên của một phương pháp điều trị chuẩn hóa mà có thể dùng để chỉ nhiều loại thiết bị với cơ chế khác nhau. Vì vậy, hiệu quả và độ an toàn không thể đánh giá chung cho tất cả các thiết bị. Đối với traction, các bằng chứng hiện có chưa cho thấy lợi ích lâm sàng rõ ràng và nhất quán đối với đau thắt lưng.

WHO khuyến cáo không sử dụng traction như một phần của chăm sóc thường quy ở người lớn bị đau thắt lưng mạn tính nguyên phát; NICE khuyến cáo không cung cấp traction để điều trị đau thắt lưng có hoặc không có đau thần kinh tọa. WHO không khuyến cáo sử dụng traction thường quy ở người lớn bị đau thắt lưng mạn tính nguyên phát; NICE khuyến cáo không cung cấp traction để điều trị đau thắt lưng có hoặc không có đau thần kinh tọa.

Người có đau lưng hoặc triệu chứng thần kinh nên được đánh giá nguyên nhân và lựa chọn chương trình điều trị dựa trên chẩn đoán, ưu tiên các phương pháp có bằng chứng như giáo dục, duy trì hoạt động và tập luyện phù hợp. Không nên tự sử dụng thiết bị để cố “nắn chỉnh”, “đưa đĩa đệm về vị trí” hoặc “làm thẳng” cột sống.”