Hút bóng cười có vô sinh không? Sự thật cần biết sớm

Nhiều người cho rằng bóng cười (khí N₂O) là “vô hại” vì tạo cảm giác hưng phấn tức thời. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cảnh báo rằng việc lạm dụng bóng cười có thể gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe. Vậy liệu bóng cười có thể gây vô sinh? Sự thực về tác hại của bóng cười với khả năng sinh sản là thế nào?

Hút bóng cười có vô sinh không?

Hít khí nitrous oxide với nồng độ cao, đặc biệt khi không bổ sung oxy, có thể làm giảm lượng oxy hít vào, gây tình trạng thiếu oxy thoáng qua, ảnh hưởng đến các cơ quan nhạy cảm như não, tim.

Cho đến hiện nay, chưa có bằng chứng khoa học đủ mạnh khẳng định khí nitrous oxide (N₂O) gây phá hủy trực tiếp cơ quan sinh sản như tinh hoàn ở nam giới hay buồng trứng, tử cung ở nữ giới. Việc hút bóng cười không gây vô sinh cấp tính, tức là không làm mất khả năng sinh sản ngay sau một vài lần sử dụng đơn lẻ.

Vậy thực chất hút bóng cười có vô sinh không? Lạm dụng khí cười kéo dài, với tần suất cao, có thể dẫn đến nhiều rối loạn trong cơ thể, từ đó làm tăng nguy cơ vô sinh theo cơ chế gián tiếp.

Bóng cười là gì? Vì sao nhiều người lầm tưởng vô hại?

Nitrous oxide (N₂O) là một hợp chất hóa học không màu, gần như không mùi, có mùi ngọt nhẹ. Nó được phát hiện từ cuối thế kỷ 18 và ban đầu được sử dụng trong các buổi biểu diễn khoa học, giải trí vì gây cảm giác hưng phấn, cười không kiểm soát. Đến thế kỷ 19 - 20, N₂O được ứng dụng chính thức trong y tế với vai trò là thuốc gây mê nhẹ và giảm đau ngắn hạn, thường dùng trong nha khoa, sản khoa hoặc một số thủ thuật nhỏ. Khi dùng đúng liều, đúng chỉ định và có kiểm soát y tế, khí này tương đối an toàn. Nitrous oxide cũng được dùng trong công nghiệp và thực phẩm với mã phụ gia E942.

Tuy nhiên, từ khoảng những năm 1990, việc lạm dụng N₂O để giải trí bắt đầu lan rộng tại các quán bar, lễ hội âm nhạc ở châu Âu và Mỹ. Nhờ giá rẻ, dễ tiếp cận và bị hiểu lầm là “ít nguy hại”, trào lưu này dần lan sang nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đặc biệt phổ biến ở giới trẻ.

Khí N₂O thường được chứa trong các bình kim loại và được bơm vào bóng bay để người dùng hít trực tiếp nên còn gọi là hút bóng cười. Khi hít vào, N₂O nhanh chóng tác động lên hệ thần kinh trung ương, làm thay đổi hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh. Đây là nguyên nhân gây ra cảm giác hưng phấn, lâng lâng, cười không kiểm soát và giảm cảm giác đau tạm thời.

Nhiều người cho rằng hút bóng cười vô hại vì không gây nghiện cấp tính như ma túy, không tạo cảm giác vật vã rõ rệt khi ngưng. Hơn nữa, trải nghiệm khi sử dụng thường mang lại cảm giác vui vẻ, thoải mái. Tuy nhiên, việc sử dụng tùy tiện này khiến cơ thể tiếp nhận khí N₂O vượt ngưỡng an toàn, tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe khó lường trước. Các ảnh hưởng về thần kinh, nội tiết và sức khỏe sinh sản thường diễn tiến âm thầm, chỉ bộc lộ rõ khi đã sử dụng trong thời gian dài hoặc với tần suất cao.

Cơ chế khiến hút bóng cười làm suy giảm khả năng sinh sản

Hút bóng cười không chỉ gây tác động tức thời lên hệ thần kinh, mà còn kích hoạt những cơ chế sinh học phức tạp, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh sản của cả nam và nữ.

Hút bóng cười gây thiếu hụt vitamin B12

Một trong những cơ chế nguy hiểm nhất của việc hút bóng cười là làm bất hoạt vitamin B12 trong cơ thể. Khí nitrous oxide (N₂O) có khả năng oxy hóa vitamin B12, khiến vitamin này không còn tham gia được vào các phản ứng sinh học quan trọng, dù lượng B12 trong máu có thể vẫn ở mức “bình thường” trên xét nghiệm.

Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong tổng hợp DNA và phân chia tế bào, từ đó ảnh hưởng gián tiếp đến quá trình sinh tinh ở nam giới. Ở nữ giới, vitamin này cần thiết cho sự trưởng thành của trứng và quá trình làm tổ sau thụ tinh.

Vậy nếu gây thiếu hụt B12, hút bóng cười có vô sinh không? Khi thiếu B12 kéo dài do lạm dụng bóng cười, chất lượng tinh trùng và trứng có thể suy giảm rõ rệt, tăng nguy cơ tinh trùng yếu, dị dạng hoặc rối loạn phóng noãn. Đây là một trong những cơ sở y khoa quan trọng lý giải vì sao hút bóng cười có thể ảnh hưởng gián tiếp đến khả năng sinh sản.

Gây rối loạn hệ thần kinh - nội tiết

Bóng cười tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương, từ đó ảnh hưởng đến trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến sinh dục, vốn là trục điều hòa hormone sinh dục của cơ thể. Việc kích thích và ức chế dẫn truyền thần kinh lặp đi lặp lại có thể gây rối loạn hoạt động điều tiết hormone lâu dài.

Ở nam giới, rối loạn này có thể dẫn đến giảm sản xuất testosterone, hormone giữ vai trò quyết định trong sinh tinh, ham muốn tình dục và chức năng sinh lý. Ở nữ giới, bóng cười có thể gián tiếp làm mất cân bằng estrogen và progesterone, hai hormone chi phối chu kỳ kinh nguyệt và quá trình rụng trứng.

Hệ quả là chu kỳ kinh nguyệt trở nên không đều, rụng trứng kém ổn định hoặc không rụng trứng, từ đó làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên. Những rối loạn này thường diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện khi gặp khó khăn trong việc mang thai.

Giảm oxy mô và ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản

Hút bóng cười có vô sinh không? Việc hít khí nitrous oxide với nồng độ cao có thể làm giảm lượng oxy cung cấp cho các mô và cơ quan, đặc biệt nếu sử dụng liên tục hoặc kéo dài. Tình trạng thiếu oxy lặp lại nhiều lần hoặc kéo dài theo từng đợt có thể gây tổn thương tế bào và ảnh hưởng chức năng cơ quan, trong đó tinh hoàn và buồng trứng. Thiếu oxy kéo dài có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh, phát triển nang noãn và chất lượng tế bào sinh dục.

Chính sự cộng hưởng giữa thiếu vitamin B12, rối loạn nội tiết và giảm oxy mô đã khiến hút bóng cười trở thành một yếu tố nguy cơ đáng lo ngại đối với sức khỏe sinh sản, dù không gây vô sinh trực tiếp ngay lập tức.

Như vậy, với thắc mắc hút bóng cười có vô sinh không, câu trả lời là đây không phải là nguyên nhân trực tiếp gây vô sinh ngay lập tức. Nhưng việc sử dụng thường xuyên và kéo dài có thể ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe sinh sản thông qua rối loạn thần kinh, thiếu hụt vitamin B12 và mất cân bằng nội tiết. Để bảo vệ khả năng sinh sản lâu dài, cần tránh lạm dụng bóng cười, xây dựng lối sống lành mạnh và thăm khám y tế khi có dấu hiệu bất thường.