Máu kinh màu nâu đen ngày đầu do đâu? Khi nào cần đi khám?

Màu sắc kinh nguyệt có thể thay đổi theo từng thời điểm trong chu kỳ do lượng máu, tốc độ thoát ra ngoài và sự biến đổi của nội tiết tố. Phần lớn những thay đổi này là tạm thời, nhưng trong một số trường hợp, chúng có thể đi kèm các dấu hiệu bất thường cần được theo dõi và thăm khám.

Nguyên nhân máu kinh màu nâu đen ngày đầu

Hiện tượng máu kinh sẫm màu trong những ngày đầu khá thường gặp và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bất thường. Màu sắc này chủ yếu liên quan đến tốc độ máu thoát ra ngoài, thời gian lưu lại trong đường sinh dục và một số thay đổi của chu kỳ kinh nguyệt.

Máu kinh bị oxy hóa

Máu lưu lại lâu hơn trong tử cung hoặc âm đạo có thể chuyển từ đỏ sang nâu sẫm hoặc nâu đen do quá trình oxy hóa. Đây là nguyên nhân thường gặp và thường không đáng lo nếu không có triệu chứng bất thường.

Lượng máu kinh ít trong giai đoạn đầu

Khi máu ra ít, tốc độ chảy chậm, máu có thể có màu nâu đen trước khi chuyển sang đỏ tươi hơn trong những ngày tiếp theo.

Thay đổi nội tiết tố

Estrogen và progesterone tham gia điều hòa sự phát triển và bong niêm mạc tử cung. Khi nồng độ hormone dao động, lượng kinh và tốc độ thoát máu có thể thay đổi từ đó khiến máu có màu sẫm hơn.

Một số yếu tố có thể liên quan gồm:

• Căng thẳng kéo dài;
• Thiếu ngủ;
• Thay đổi cân nặng;
• Thay đổi sinh hoạt;
• Sử dụng thuốc tránh thai nội tiết.

Sau thủ thuật hoặc sử dụng biện pháp tránh thai

Sau một số thủ thuật tại tử cung hoặc trong thời gian đầu sử dụng dụng cụ tử cung, một số phụ nữ có thể gặp hiện tượng ra máu nâu hoặc thay đổi kiểu kinh nguyệt. Tuy nhiên nếu chảy máu kéo dài, lượng nhiều, kèm đau bụng, sốt hoặc mùi hôi thì nên đi khám để loại trừ biến chứng.

Liên quan đến một số bệnh lý phụ khoa

Màu máu sẫm đơn thuần không đủ để khẳng định có bệnh. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm một số vấn đề phụ khoa như viêm nhiễm đường sinh dục, polyp, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung hoặc bất thường ở tử cung và cổ tử cung.

Nên thăm khám nếu xuất hiện thêm:

• Đau bụng dưới nhiều hoặc kéo dài;
• Khí hư có mùi hôi;
• Sốt;
• Chảy máu giữa kỳ;
• Đau khi quan hệ;
• Chu kỳ thay đổi rõ rệt;
• Chảy máu kéo dài hoặc nhiều hơn bình thường.

Nhìn chung, màu kinh sẫm vào đầu chu kỳ thường liên quan đến máu thoát ra chậm và quá trình oxy hóa. Nếu chỉ xuất hiện ngắn ngày và không kèm dấu hiệu bất thường thường không đáng lo. Ngược lại, nếu tình trạng kéo dài qua nhiều chu kỳ hoặc xuất hiện cùng các triệu chứng khác nên thăm khám phụ khoa để xác định nguyên nhân.

Khi nào cần thăm khám?

Phần lớn trường hợp máu sẫm màu ở đầu kỳ kinh có thể liên quan đến máu thoát ra chậm và không đáng lo nếu chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu hiện tượng này kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng khác, chị em nên chủ động thăm khám phụ khoa.

Cần lưu ý khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Tình trạng kéo dài nhiều ngày hoặc lặp lại qua nhiều chu kỳ: Đặc biệt khi màu máu không thay đổi hoặc chu kỳ có biểu hiện khác thường so với trước.
• Lượng kinh thay đổi rõ rệt: Ra quá ít, quá nhiều, rong kinh hoặc chu kỳ trở nên không đều.
• Đau bụng dưới nhiều hoặc tăng dần: Nhất là khi cơn đau ảnh hưởng sinh hoạt hoặc kèm đau khi quan hệ tình dục.
• Khí hư hoặc máu có mùi hôi, kèm ngứa rát vùng kín: Đây có thể là dấu hiệu gợi ý viêm nhiễm đường sinh dục và cần được kiểm tra.
• Mệt mỏi, chóng mặt hoặc suy nhược: Đặc biệt nếu chảy máu kéo dài hoặc lượng máu nhiều, vì có thể liên quan đến thiếu máu.
• Đang sử dụng thuốc nội tiết hoặc dụng cụ tử cung: Nếu kiểu ra máu thay đổi rõ rệt hoặc kéo dài, nên được bác sĩ đánh giá.
• Đang trong giai đoạn tiền mãn kinh: Những thay đổi bất thường về chu kỳ hoặc kiểu chảy máu cần được theo dõi kỹ hơn.

Với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản có quan hệ tình dục nếu xuất hiện máu sẫm màu kèm trễ kinh, đau bụng bất thường hoặc nghi ngờ mang thai nên đi khám sớm để loại trừ các tình trạng như sảy thai sớm hoặc thai ngoài tử cung. Thăm khám đúng thời điểm giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng xử trí phù hợp đồng thời tránh việc tự dùng thuốc khi chưa có chẩn đoán rõ ràng.

Lưu ý khi chăm sóc và theo dõi kỳ kinh nguyệt

Nếu máu kinh sẫm màu chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn và không kèm theo dấu hiệu bất thường chị em có thể tiếp tục theo dõi tại nhà. Trong thời gian này, nên chú ý một số vấn đề sau để chăm sóc cơ thể và nhận biết sớm những thay đổi bất thường của chu kỳ:

• Duy trì sinh hoạt điều độ: Ngủ đủ giấc, nghỉ ngơi hợp lý và hạn chế căng thẳng kéo dài vì những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt ở một số người.
• Ăn uống cân bằng: Duy trì chế độ ăn đa dạng, đủ protein, vitamin và khoáng chất. Nếu lượng kinh nhiều hoặc kéo dài, nên chú ý thực phẩm giàu sắt để giảm nguy cơ thiếu sắt.
• Chườm nóng khi đau bụng: Có thể chườm nóng vùng bụng dưới để hỗ trợ giảm đau và cảm giác khó chịu trong kỳ kinh. Biện pháp này không làm thay đổi trực tiếp màu sắc của máu kinh.
• Theo dõi chu kỳ: Ghi lại thời gian hành kinh, lượng máu, màu sắc và các triệu chứng đi kèm để dễ nhận biết những thay đổi bất thường.
• Không tự ý dùng thuốc: Tránh tự sử dụng thuốc nội tiết, thuốc được quảng cáo là “điều hòa kinh nguyệt” hoặc thảo dược không rõ thành phần khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
• Đi khám khi có dấu hiệu bất thường: Nên thăm khám nếu tình trạng kéo dài qua nhiều chu kỳ hoặc kèm đau bụng nhiều, khí hư có mùi hôi, sốt, rong kinh, chảy máu giữa kỳ hoặc lượng máu thay đổi rõ rệt.

Việc xử trí phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể. Vì vậy, nếu xuất hiện triệu chứng bất thường không nên chỉ dựa vào màu sắc của kinh nguyệt để tự chẩn đoán hoặc điều trị.

Máu kinh màu nâu đen ngày đầu thường liên quan đến việc máu thoát ra chậm và bị oxy hóa nên không phải lúc nào cũng đáng lo. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài, lặp lại nhiều chu kỳ hoặc kèm đau bụng nhiều, mùi hôi, sốt, rong kinh hay chảy máu bất thường, chị em nên thăm khám phụ khoa để xác định nguyên nhân và được tư vấn xử trí phù hợp.