• Thực phẩm chức năng

  • Dược mỹ phẩm

  • Thuốc

  • Chăm sóc cá nhân

  • Thiết bị y tế

  • Tiêm chủng

  • Bệnh & Góc sức khỏe

  • Hệ thống nhà thuốc

    1. /
    2. Góc sức khỏe/
    3. Phòng bệnh & Sống khoẻ/
    4. Kiến thức y khoa

    Nghiệm pháp Thompson là gì? Kết quả gợi ý gì và có giới hạn nào?

    Thanh Danh

    19/11/2026

    Kích thước chữ

    Nghiệm pháp Thompson là phương pháp thăm khám lâm sàng giúp đánh giá tình trạng gân Achilles, hỗ trợ phát hiện dấu hiệu đứt gân gót chân. Đây là nghiệm pháp đơn giản, được sử dụng trong chẩn đoán các tổn thương liên quan đến gân Achilles.

    Đứt gân Achilles là chấn thương có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng đi lại và vận động của người bệnh. Trong thăm khám lâm sàng, nghiệm pháp Thompson được sử dụng để kiểm tra tính liên tục của gân Achilles, hỗ trợ bác sĩ nhận diện dấu hiệu tổn thương. Hiểu rõ cách thực hiện và ý nghĩa kết quả giúp đánh giá chính xác hơn tình trạng gân gót chân.

    Nghiệm pháp Thompson là gì và dùng khi nào?

    Nghiệm pháp Thompson là một kỹ thuật thăm khám lâm sàng được nhân viên y tế thực hiện bằng cách bóp bắp chân để đánh giá tình trạng đứt gân Achilles. Khi bắp chân được bóp, nếu bàn chân không gập về phía lòng bàn chân (plantar flexion), kết quả gợi ý khả năng cao gân Achilles đã bị đứt hoàn toàn.

    Thực hiện nghiệm pháp Thompson để đánh giá tình trạng đứt gân Achilles
    Thực hiện nghiệm pháp Thompson để đánh giá tình trạng đứt gân Achilles

    Đây là một phương pháp chẩn đoán nhanh chóng giúp bác sĩ xác định tổn thương gân Achilles ngay tại phòng khám. Khi gân Achilles đứt hoàn toàn, người bệnh vẫn có thể tự gập gan bàn chân chủ động được nhờ các gân cơ chày sau, cơ mác và cơ gấp ngón chân.

    Nghiệm pháp Thompson làm gan bàn chân gập thụ động; nếu đứt gân Achilles, lực bóp không truyền xuống được gót, nên bàn chân không gập, các gân khác không tham gia vào phản ứng này. Độ nhạy của phương pháp Thompson trong chẩn đoán đứt gân Achilles khoảng 73 - 96%.

    Bên cạnh nghiệm pháp Thompson, bác sĩ có thể kết hợp thêm các cận lâm sàng như siêu âm cơ xương khớp hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) để đánh giá thêm vị trí rách, rách một phần hay toàn bộ hoặc phân biệt với tình trạng bệnh lý khác. Đối với đứt gân hoàn toàn, siêu âm cho độ nhạy và độ đặc hiệu 95% và 99%, tương tự với đứt gân một phần có độ nhạy và độ đặc hiệu lần lượt là 94% và 97%.

    Bác sĩ thực hiện nghiệm pháp Thompson ra sao?

    Quy trình thực hiện nghiệm pháp Thompson được bác sĩ tiến hành theo các bước chuẩn y khoa nhằm quan sát chính xác phản ứng của bàn chân.

    • Chuẩn bị tư thế bệnh nhân: Bác sĩ yêu cầu bệnh nhân nằm sấp (prone) trên giường khám. Tư thế này giúp bắp chân lộ rõ và bàn chân thả lỏng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thao tác và quan sát.
    • Kỹ thuật bóp bắp chân: Nhân viên y tế dùng tay bóp mạnh vào vùng cơ bắp chân của bệnh nhân. Thao tác này nhằm tạo ra một lực ép cơ học lên cơ bụng chân, từ đó truyền lực qua gân Achilles đến xương gót.
    • Quan sát phản ứng bàn chân: Trong khi bóp bắp chân, bác sĩ sẽ theo dõi sát sao chuyển động của bàn chân. Ở một người có gân Achilles nguyên vẹn, lực bóp sẽ khiến bàn chân tự động gập về phía lòng bàn chân (plantar flexion). Nếu bàn chân không có phản ứng gập, đây là dấu hiệu gợi ý gân Achilles đã đứt.
    Bệnh nhân nằm sấp để bác sĩ bóp bắp chân và quan sát phản ứng của bàn chân
    Bệnh nhân nằm sấp để bác sĩ bóp bắp chân và quan sát phản ứng của bàn chân

    Kết quả gợi ý gì và có giới hạn nào?

    Kết quả của nghiệm pháp Thompson dựa trên sự hiện diện hoặc vắng mặt của phản ứng gập lòng bàn chân để định hướng mức độ tổn thương gân Achilles.

    Khi gân Achilles bị đứt hoàn toàn, lực truyền từ bắp chân không thể tác động lên xương gót, khiến bàn chân không gập về phía lòng bàn chân khi bóp bắp chân. Đây được coi là kết quả dương tính, cho thấy khả năng cao gân đã bị đứt hoàn toàn hoặc bị tổn thương nghiêm trọng về mặt chức năng.

    Tuy nhiên, nghiệm pháp Thompson có thể bỏ sót tổn thương đứt gân một phần và khó phân biệt giữa đứt hoàn toàn với đứt một phần. Vì vậy, bác sĩ có thể chỉ định thêm siêu âm hoặc MRI để đánh giá chính xác mức độ tổn thương.

    Khi nào cần siêu âm hoặc đánh giá thêm?

    Chẩn đoán hình ảnh được chỉ định khi các nghiệm pháp lâm sàng không đưa ra kết luận chắc chắn hoặc cần xác định chính xác vị trí, kích thước vết rách.

    Siêu âm là một công cụ hỗ trợ phổ biến, giúp bác sĩ quan sát trực tiếp cấu trúc gân Achilles. Đặc biệt, kỹ thuật siêu âm thời gian thực khi đang thực hiện nghiệm pháp Thompson (RAUT) cho thấy độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn so với siêu âm tĩnh thông thường.

    Trong một số trường hợp phức tạp, chụp MRI có thể được yêu cầu để cung cấp hình ảnh chi tiết hơn về mức độ tổn thương gân và các mô xung quanh. Việc lựa chọn phương pháp chẩn đoán hình ảnh nào sẽ tùy thuộc vào chỉ định của bác sĩ dựa trên tình trạng thực tế của người bệnh.

    Siêu âm giúp bác sĩ quan sát trực tiếp cấu trúc gân Achilles
    Siêu âm giúp bác sĩ quan sát trực tiếp cấu trúc gân Achilles

    Dấu hiệu đứt gân Achilles cần đi khám sớm

    Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng điển hình của đứt gân Achilles để tránh những biến chứng lâu dài. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm:

    • Đau phía sau cổ chân: Cơn đau đột ngột ở phía sau cổ chân, gót chân hoặc bắp chân.
    • Nghe thấy tiếng bốp, rắc hoặc có cảm giác như bị đánh vào gót chân: Nhiều người mô tả cảm giác như vừa bị một vật cứng đánh mạnh hoặc bị đá vào vùng gót chân dù không có va chạm trực tiếp; một số người bệnh có nghe thấy tiếng bốp hoặc rắc tại thời điểm xảy ra chấn thương.
    • Không thể kiễng chân: Bệnh nhân gặp khó khăn lớn hoặc hoàn toàn không thể thực hiện động tác kiễng gót chân hoặc đẩy bàn chân về phía trước khi đi lại.
    • Xuất hiện khoảng trống: Khi sờ nắn dọc theo gân Achilles ở tư thế đứng, bác sĩ có thể phát hiện một khoảng trống (gap) tại vị trí gân bị đứt.
    • Sưng, bầm tím ở bắp chân hoặc cổ chân: Sưng tấy và bầm tím có thể xuất hiện ở phía sau mắt cá chân.

    Khi nghi ngờ chấn thương, người bệnh cần tránh tiếp tục chịu tải lên chân bị thương, không tự ý vận động mạnh và nên sử dụng nẹp cố định theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Việc tự chẩn đoán hoặc trì hoãn thăm khám có thể làm tăng nguy cơ biến chứng và gây khó khăn cho quá trình điều trị sau này.

    Các dấu hiệu như đau phía sau cổ chân hoặc không thể kiễng chân cần được khám sớm
    Các dấu hiệu như đau phía sau cổ chân hoặc không thể kiễng chân cần được khám sớm

    Việc nhận biết sớm các dấu hiệu và thực hiện nghiệm pháp Thompson kịp thời giúp bác sĩ đưa ra phương án điều trị phù hợp, từ dùng nẹp cố định đến phẫu thuật tùy mức độ tổn thương. Khi có các triệu chứng đau vùng cổ chân hoặc nghi ngờ đứt gân, người bệnh nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được thăm khám và tư vấn cá nhân hóa.

    Đặt lịch khám chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được đánh giá chính xác tình trạng gân Achilles.

    Có thể bạn quan tâm

    Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm
    Nhà thuốc Long Châu

    Bác sĩVõ Thị Mỷ Duyên

    Đã kiểm duyệt nội dung

    Có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Tiêm chủng và Nội khoa. Bác sĩ luôn chủ động cập nhật kiến thức và nâng cao chuyên môn nhằm mang đến những thông tin hữu ích cho cộng đồng.

    Xem thêm thông tin