Hôi miệng là tình trạng thường gặp, có thể ảnh hưởng đến giao tiếp và sự tự tin trong sinh hoạt hằng ngày. Tình trạng này không chỉ xuất phát từ khoang miệng mà còn liên quan đến nhiều yếu tố sức khỏe khác. Việc nhận diện đúng nguyên nhân gây hôi miệng phổ biến giúp cải thiện mùi hơi thở hiệu quả hơn.
Trong thực tế, nhiều người chỉ chú trọng che giấu mùi hôi miệng mà bỏ qua việc tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ. Vệ sinh răng miệng chưa đúng cách, chế độ ăn uống hoặc một số vấn đề sức khỏe tiềm ẩn đều có thể góp phần gây ra tình trạng này. Do đó, hiểu rõ các yếu tố liên quan là bước quan trọng để xử trí phù hợp.
Nguyên nhân gây hôi miệng phổ biến
Hôi miệng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng chủ yếu có thể phân thành hai nhóm chính:
Nguyên nhân từ khoang miệng
Vệ sinh răng miệng kém: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây hôi miệng, chiếm khoảng 80 đến 90% các trường hợp. Khi không chải răng đúng cách hoặc không vệ sinh răng miệng thường xuyên, mảnh thức ăn thừa sẽ tích tụ trong kẽ răng, trên lưỡi, tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển và tạo ra mùi hôi.
Bệnh lý nha chu: Viêm nướu, viêm chân răng là những bệnh lý răng miệng phổ biến gây hôi miệng. Khi nướu bị viêm, sẽ hình thành các túi nha chu, nơi vi khuẩn tích tụ và phân hủy tạo ra mùi hôi đặc trưng. Nếu không điều trị, bệnh lý nha chu có thể dẫn đến viêm xương hàm và mất răng.
Sâu răng và nhiễm trùng: Các lỗ sâu là nơi vi khuẩn sinh sôi, tạo mùi hôi khó chịu. Răng bị nhiễm trùng, viêm tủy răng, áp xe răng cũng là những nguyên nhân quan trọng gây hôi miệng dai dẳng.
Lưỡi bẩn: Bề mặt lưỡi có nhiều rãnh nhỏ là nơi tích tụ vi khuẩn, tế bào chết và mảnh thức ăn. Nếu không vệ sinh lưỡi thường xuyên, đây sẽ là nguồn gây mùi hôi chủ yếu.
Khô miệng: Nước bọt có vai trò quan trọng trong việc làm sạch khoang miệng và kháng khuẩn. Khi miệng bị khô do uống ít nước, dùng một số loại thuốc, hoặc thở bằng miệng thường xuyên, vi khuẩn sẽ phát triển mạnh hơn, gây hôi miệng.
Răng giả, niềng răng: Những dụng cụ chỉnh nha hoặc răng giả nếu không được vệ sinh đúng cách sẽ tích tụ vi khuẩn và thức ăn thừa, gây mùi hôi.
Các lỗ sâu do sâu răng và nhiễm trùng tạo nên là nơi vi khuẩn sinh sôi, tạo mùi hôi khó chịu
Nguyên nhân từ các bệnh lý toàn thân
Bệnh đường hô hấp: Viêm mũi xoang, viêm amidan, viêm họng mãn tính, viêm phế quản là những bệnh lý thường gây hôi miệng do tích tụ dịch nhầy chứa vi khuẩn. Đặc biệt, viêm amidan mãn tính có thể tạo ra các nang amidan, những khối mùi hôi đặc trưng.
Bệnh lý tiêu hóa: Trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét dạ dày, rối loạn tiêu hóa có thể khiến axit dạ dày và thức ăn chưa tiêu hóa trào ngược lên, tạo mùi hôi khó chịu. Vi khuẩn Helicobacter pylori gây loét dạ dày cũng có thể là nguyên nhân gây hôi miệng.
Bệnh tiểu đường: Người bệnh tiểu đường, đặc biệt khi đường huyết không được kiểm soát tốt, có thể xuất hiện hơi thở có mùi trái cây hoặc mùi acetone do cơ thể đốt cháy chất béo thay vì glucose.
Bệnh lý gan, thận: Suy gan, suy thận giai đoạn cuối có thể gây hôi miệng do tích tụ các chất độc trong cơ thể. Hơi thở có mùi amoniac hoặc mùi tanh cá là dấu hiệu đặc trưng của suy thận.
Viêm mũi xoang là một trong những bệnh lý thường gây hôi miệng do tích tụ dịch nhầy chứa vi khuẩn
Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng có thể góp phần gây hôi miệng bao gồm:
Thói quen sinh hoạt: Hút thuốc lá, uống rượu bia, ăn uống thực phẩm có mùi mạnh như tỏi, hành, cà phê là những yếu tố làm tăng mùi hôi miệng.
Chế độ ăn kiêng: Nhịn ăn kéo dài hoặc chế độ ăn ít carbohydrate có thể khiến cơ thể đốt cháy chất béo, tạo ra ketone gây mùi hôi miệng.
Một số loại thuốc: Thuốc chống trầm cảm, thuốc hạ huyết áp, thuốc kháng histamine có thể gây khô miệng, dẫn đến hôi miệng.
Căng thẳng, lo âu: Stress có thể làm giảm lưu lượng nước bọt, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Hiểu rõ các nguyên nhân gây hôi miệng sẽ giúp bạn có biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.
Cách khắc phục tình trạng hôi miệng
Phương pháp khắc phục hôi miệng phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này. Dưới đây là một số biện pháp phổ biến mà bạn có thể tham khảo:
Cải thiện vệ sinh răng miệng
Để cải thiện tình trạng hôi miệng, bạn cần chải răng ít nhất hai lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm, kết hợp sử dụng chỉ nha khoa để làm sạch kẽ răng và vệ sinh lưỡi bằng dụng cụ nạo lưỡi hoặc bàn chải. Súc miệng bằng nước súc miệng kháng khuẩn sau khi chải răng giúp diệt khuẩn hiệu quả, tuy nhiên không nên lạm dụng để tránh mất cân bằng vi khuẩn có lợi.
Để giảm hôi miệng, đầu tiên hãy chải răng ít nhất hai lần mỗi ngày với bàn chải lông mềm
Điều trị bệnh lý nền
Nếu hôi miệng do các vấn đề răng miệng, bạn nên đi khám nha khoa định kỳ mỗi sáu tháng một lần để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý như sâu răng, viêm nướu, cao răng. Trường hợp hôi miệng xuất phát từ bệnh lý đường hô hấp, tiêu hóa hoặc các bệnh mãn tính khác, cần đến bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và điều trị đúng nguyên nhân.
Thay đổi lối sống
Thay đổi thói quen sinh hoạt cũng đóng vai trò quan trọng trong việc khắc phục hôi miệng. Bạn nên bỏ hút thuốc lá và hạn chế rượu bia, điều chỉnh chế độ ăn uống bằng cách hạn chế thực phẩm có mùi mạnh, tăng cường rau xanh và trái cây tươi, đồng thời nhai kẹo cao su không đường sau bữa ăn để kích thích tiết nước bọt.
Khi nào nên đi khám vì hôi miệng?
Bạn nên cân nhắc thăm khám bác sĩ hoặc nha sĩ nếu:
Hôi miệng kéo dài dù đã vệ sinh răng miệng kỹ: Nếu bạn đã thực hiện đầy đủ các biện pháp vệ sinh răng miệng nhưng tình trạng hôi miệng vẫn không thuyên giảm sau 2 đến 3 tuần, đây có thể là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn cần được chuyên gia đánh giá.
Kèm theo đau răng, chảy máu nướu hoặc sưng miệng: Những triệu chứng này cho thấy có thể bạn đang mắc bệnh lý nha chu, viêm nướu, sâu răng hoặc nhiễm trùng răng miệng. Việc khám và điều trị sớm sẽ giúp ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng như mất răng, viêm xương hàm.
Có các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, ợ chua, đau họng kéo dài: Hôi miệng đi kèm với các triệu chứng này có thể là dấu hiệu của bệnh lý đường tiêu hóa, đường hô hấp hoặc các vấn đề nội khoa khác. Bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm cần thiết để tìm ra nguyên nhân chính xác và đưa ra phương án điều trị phù hợp.
Bạn cần đi khám ngay lập tức nếu hôi miệng kèm theo đau răng, chảy máu nướu hoặc sưng miệng
Nhìn chung, nguyên nhân gây hôi miệng phổ biến có thể đến từ nhiều yếu tố khác nhau, từ thói quen sinh hoạt đến tình trạng bệnh lý. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp lựa chọn biện pháp cải thiện phù hợp và bền vững hơn. Thăm khám nha khoa hoặc tư vấn y tế khi cần thiết sẽ hỗ trợ kiểm soát hôi miệng hiệu quả và an toàn.
Có thể bạn quan tâm
Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm
Tốt nghiệp loại giỏi trường Đại học Y Dược Huế. Từng tham gia nghiên cứu khoa học đề tài về Dược liệu. Nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực Dược phẩm. Hiện đang là giảng viên cho Dược sĩ tại Nhà thuốc Long Châu.