Trẻ sơ sinh bị nổi mẩn đỏ ở lưng: Nguyên nhân và cách chăm sóc

Trẻ sơ sinh bị nổi mẩn đỏ ở lưng là tình trạng khiến nhiều cha mẹ lo lắng, đặc biệt khi làn da của bé còn mỏng manh và dễ bị kích ứng. Việc nhận biết nguyên nhân, chăm sóc da đúng cách và theo dõi dấu hiệu bất thường sẽ giúp cha mẹ bảo vệ làn da của trẻ, đồng thời chủ động đưa bé đi khám khi cần thiết.

Trẻ sơ sinh bị nổi mẩn đỏ ở lưng do bệnh gì?

Lưng là vùng da thường xuyên tiếp xúc với quần áo, chăn đệm và có thể bị bí khi trẻ nằm lâu. Vì vậy, những nốt mẩn đỏ xuất hiện tại đây có thể liên quan đến rôm sảy, kích ứng hoặc một số bệnh lý ngoài da. Trong đó, rôm sảy là nguyên nhân thường gặp, đặc biệt khi thời tiết nóng ẩm hoặc trẻ được mặc quá nhiều lớp quần áo. Ngoài ra, tình trạng nổi mẩn ở trẻ sơ sinh còn có thể đến từ những tác nhân sau:

Tuyến mồ hôi chưa phát triển hoàn thiện

Ở trẻ sơ sinh, hệ thống điều hòa thân nhiệt và tuyến mồ hôi vẫn đang trong quá trình phát triển. Khi trẻ nóng, cơ thể tiết mồ hôi nhưng các ống dẫn bị tắc nghẽn, khiến mồ hôi ứ lại dưới da và hình thành những nốt nhỏ màu đỏ hoặc mụn li ti, thường được gọi là rôm sảy.

Nằm lâu một tư thế khiến vùng lưng bị bí

Trẻ sơ sinh dành phần lớn thời gian để ngủ và nằm. Khi nằm lâu, vùng lưng tiếp xúc liên tục với đệm, chiếu hoặc chăn,... khiến nhiệt và mồ hôi khó thoát ra ngoài. Nếu bề mặt nằm không thông thoáng, da lưng có thể bị ẩm, nóng và dễ xuất hiện rôm sảy.

Ngoài ra, quần áo hoặc chăn đệm làm từ chất liệu thấm hút kém có thể làm tăng ma sát và khiến da trẻ kích ứng. Do đó cha mẹ nên chú ý giữ bề mặt nơi bé nằm sạch, khô thoáng và cho trẻ nằm ngửa trên mặt phẳng ngủ an toàn theo khuyến cáo chăm sóc trẻ sơ sinh.

Vệ sinh da lưng chưa đúng cách

Mồ hôi, bụi bẩn và cặn sản phẩm chăm sóc da có thể lưu lại trên bề mặt da, gây cảm giác khó chịu hoặc góp phần làm tình trạng kích ứng nặng hơn. Nếu da lưng thường xuyên ẩm ướt, trẻ cũng dễ gặp các vấn đề như rôm sảy. Vì vậy, cha mẹ nên vệ sinh da bằng nước sạch, lau khô nhẹ nhàng và tránh chà xát mạnh.

Mặc quá nhiều quần áo khiến trẻ đổ mồ hôi

Nhiều cha mẹ có xu hướng mặc cho con nhiều lớp quần áo, kể cả khi thời tiết không quá lạnh. Tuy nhiên, việc mặc quá dày có thể khiến thân nhiệt trẻ tăng, mồ hôi tiết ra nhiều và tích tụ ở vùng lưng.

Đây là điều kiện thuận lợi để rôm sảy xuất hiện, đặc biệt khi quần áo có chất liệu dày, ít thấm hút hoặc ôm sát cơ thể. Thay vào đó, cha mẹ nên lựa chọn trang phục phù hợp với nhiệt độ môi trường, ưu tiên chất liệu mềm, thoáng và thấm hút mồ hôi.

Một số vấn đề da liễu khác

Không phải mọi trường hợp da bị nổi mẩn đỏ ở lưng trẻ sơ sinh đều là rôm sảy. Tình trạng này còn có thể liên quan đến viêm da tiếp xúc do chất giặt tẩy, nước xả vải, mỹ phẩm hoặc chất liệu quần áo,... Một số trẻ có thể bị viêm da cơ địa với biểu hiện da khô, đỏ, ngứa và tái đi tái lại.

Ngoài ra, phát ban do nhiễm virus hoặc nhiễm trùng da cũng có thể gây nổi nốt đỏ. Nếu trẻ có biểu hiện sốt, bú kém, li bì, khó thở, nốt ban lan nhanh, phồng rộp hoặc có mủ,... cha mẹ cần đưa trẻ đi khám sớm. Theo khuyến cáo, trẻ sơ sinh dưới 3 tháng tuổi có nhiệt độ từ 38°C trở lên cần được thăm khám và can thiệp khẩn cấp.

Những việc mẹ nên làm khi trẻ sơ sinh nổi mẩn ở lưng

Khi phát hiện lưng trẻ xuất hiện các nốt đỏ bất thường, cha mẹ nên quan sát tình trạng da và điều chỉnh cách chăm sóc hằng ngày. Nếu nguyên nhân là rôm sảy nhẹ, việc giảm nóng, hạn chế mồ hôi tích tụ và tránh các yếu tố gây kích ứng,... là việc cần làm nhằm giúp da cải thiện. Tuy nhiên, nếu chưa xác định được nguyên nhân hoặc xuất hiện thêm triệu chứng khác, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám thay vì tự ý dùng thuốc hay áp dụng mẹo dân gian.

Giữ vùng lưng của trẻ thông thoáng

Cha mẹ nên hạn chế để vùng lưng trẻ bị nóng và ẩm trong thời gian dài. Có thể điều chỉnh nhiệt độ phòng ở mức dễ chịu, sử dụng quạt hoặc điều hòa phù hợp và tránh để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào người bé.

Khi trẻ nằm, cần chọn bề mặt ngủ khô ráo, thoáng và phù hợp với hướng dẫn ngủ an toàn cho trẻ sơ sinh. Ngoài ra không nên tự ý cho trẻ nằm nghiêng hoặc nằm sấp khi ngủ vì nằm ngửa vẫn là tư thế được khuyến nghị để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh.

Lựa chọn quần áo phù hợp với trẻ

Trang phục có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thoát nhiệt và tình trạng đổ mồ hôi của trẻ. Cha mẹ nên chọn quần áo cho con rộng vừa phải, mềm mại, có khả năng thấm hút tốt và phù hợp với nhiệt độ môi trường.

Các chất liệu như cotton mềm thường là lựa chọn phù hợp trong sinh hoạt hằng ngày. Ngoài ra không nên mặc quá nhiều lớp hoặc quấn trẻ quá kín khi thời tiết nóng. Nếu lưng bé thường xuyên ẩm mồ hôi, cha mẹ có thể thay áo sạch, khô để hạn chế tình trạng bí da.

Vệ sinh lưng đúng cách cho trẻ

Vệ sinh da giúp loại bỏ mồ hôi và các chất bẩn tích tụ, đồng thời giữ vùng lưng sạch sẽ. Cha mẹ có thể dùng nước ấm vừa phải và khăn mềm để lau nhẹ nhàng, đặc biệt sau khi trẻ ra nhiều mồ hôi hoặc bị dây sữa, thức ăn.

Lưu ý không chà xát mạnh hay lau đi lau lại nhiều lần vì có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da. Sau khi vệ sinh, nên dùng khăn sạch thấm khô, chú ý các vùng da dễ đọng ẩm. Tần suất tắm và lau người cũng nên điều chỉnh phù hợp với tình trạng da cũng như nhu cầu của trẻ, tránh vệ sinh quá thường xuyên khiến da bị khô.

Giữ môi trường sống sạch sẽ, thoáng mát

Không gian sinh hoạt có nhiệt độ cao, độ ẩm lớn hoặc nhiều bụi có thể khiến trẻ khó chịu và làm da bị kích ứng. Cha mẹ nên duy trì phòng ngủ thông thoáng, vệ sinh chăn ga, quần áo và bề mặt nằm của bé thường xuyên.

Bên cạnh đó cũng cần hạn chế để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bẩn và các sản phẩm có mùi hương nồng. Khi giặt quần áo hoặc chăn màn của trẻ, nên sử dụng sản phẩm giặt tẩy phù hợp, xả sạch và bảo đảm đồ dùng đã khô trước khi cho bé sử dụng.

Thận trọng khi sử dụng lá tắm và thảo dược

Một số gia đình có thói quen dùng lá kinh giới, trầu không, tía tô hoặc mướp đắng,... để nấu nước tắm cho trẻ khi bị rôm sảy. Tuy nhiên, hiệu quả và độ an toàn của những phương pháp này chưa được chứng minh đầy đủ.

Ngược lại, nguyên liệu không được làm sạch hoặc nước lá pha chế không bảo đảm vệ sinh còn có thể khiến da bị kích ứng. Vì vậy, cha mẹ không nên tự ý dùng nước lá, tinh dầu hay thảo dược để điều trị mẩn đỏ cho trẻ.

Lưu ý khi lưng trẻ nổi mẩn đỏ

Da trẻ sơ sinh còn non yếu nên việc chăm sóc cần nhẹ nhàng và thận trọng. Bên cạnh điều chỉnh môi trường, quần áo và vệ sinh da, cha mẹ cần lưu ý thêm những điều dưới đây:

• Không nặn, gãi hoặc chà xát vùng da nổi mẩn: Những tác động mạnh có thể làm trầy xước da, tăng nguy cơ nhiễm trùng và khiến trẻ đau rát, khó chịu.
• Thận trọng khi da có dấu hiệu tổn thương: Nếu vùng lưng xuất hiện vết trầy, loét, phồng rộp hoặc rỉ dịch, cha mẹ không nên tự ý tắm nước lá hay bôi các sản phẩm dân gian mà cần đưa trẻ đi khám để được hướng dẫn chăm sóc phù hợp.
• Chọn sản phẩm tắm rửa dịu nhẹ: Ưu tiên sản phẩm dành riêng cho trẻ sơ sinh, ít hương liệu và có khả năng làm sạch nhẹ nhàng, không nên dùng xà phòng có tính tẩy rửa mạnh hoặc tự ý bôi phấn rôm, thuốc mỡ và kem chứa corticoid khi chưa có chỉ định.
• Không tự ý kiêng khem hoặc thay đổi chế độ ăn của trẻ: Với trẻ bú mẹ, mẹ nên duy trì chế độ ăn cân bằng. Với trẻ uống sữa công thức, cha mẹ không nên đổi loại sữa đột ngột khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ hoặc người có chuyên môn.
• Theo dõi các biểu hiện đi kèm: Nếu trẻ sốt, bú kém, quấy khóc bất thường, lừ đừ, phát ban lan nhanh hoặc có mụn nước, mụn mủ,... cha mẹ cần đưa trẻ đi khám.

Trẻ sơ sinh nổi mẩn đỏ ở lưng có thể xuất phát từ rôm sảy do nóng, mồ hôi tích tụ, mặc quần áo quá kín hoặc các vấn đề da liễu khác như viêm da tiếp xúc, viêm da cơ địa. Nếu mẩn đỏ kéo dài, lan rộng hoặc đi kèm sốt và những biểu hiện bất thường, hãy đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và có cách xử trí an toàn.