Ăn cá nhỏ nguyên xương, tôm nguyên vỏ có bổ sung nhiều canxi?

Cá nhỏ và tôm đều là những thực phẩm quen thuộc, thường xuất hiện trong bữa ăn hằng ngày. Nhiều người có thói quen ăn cá cả xương hoặc tôm cả vỏ với mong muốn tận dụng thêm lượng canxi có trong thực phẩm. Tuy nhiên, khả năng cung cấp và hấp thu canxi từ hai phần này có những điểm khác nhau cần lưu ý.

Cá nhỏ ăn cả xương có thể bổ sung canxi

Các loại cá nhỏ như cá cơm, cá bống hoặc cá trích nhỏ có phần xương tương đối mảnh và mềm. Khi được kho nhừ, nấu kỹ hoặc chế biến đến mức có thể nhai dễ dàng, ăn cả con cá giúp tận dụng thêm lượng canxi có trong hệ xương.

Tuy nhiên, canxi trong xương cá chủ yếu nằm trong cấu trúc khoáng của mô xương, trong đó có hydroxyapatite, nên không dễ hòa tan hoàn toàn trong đường tiêu hóa. Cá được nấu nhừ, nghiền hoặc xay nhỏ sẽ giúp phá vỡ cấu trúc xương và tăng diện tích tiếp xúc với dịch tiêu hóa, từ đó tạo điều kiện để cơ thể giải phóng và hấp thu một phần canxi.

Do đó, ăn cá nhỏ nguyên xương có thể góp phần bổ sung canxi nhưng không đồng nghĩa cơ thể hấp thu toàn bộ lượng khoáng chất có trong xương. Những phần xương còn cứng hoặc sắc nhọn cũng cần được xử lý phù hợp, đặc biệt khi chế biến cho trẻ nhỏ.

Tôm nguyên vỏ có thực sự giàu canxi?

Vỏ tôm chứa chitin, một thành phần có cấu trúc tương đối bền và cơ thể người không tiêu hóa được hoàn toàn. Mặc dù vỏ có chứa khoáng chất, trong đó có các hợp chất của canxi, nhưng lớp vỏ cứng khiến việc giải phóng và hấp thu canxi bị hạn chế. Vì vậy, ăn nguyên vỏ không đồng nghĩa với việc cơ thể nhận được nhiều canxi.

Nếu vỏ tôm được nghiền rất nhỏ hoặc xử lý thành dạng bột, cấu trúc có thể được phá vỡ nhiều hơn. Tuy nhiên, không cần cố ăn vỏ tôm chỉ với mục đích bổ sung canxi, bởi phần thịt tôm vẫn cung cấp protein và nhiều dưỡng chất khác.

Quan trọng hơn, khi đánh giá một thực phẩm giàu canxi, cần quan tâm đến khả năng hấp thu thay vì chỉ nhìn vào hàm lượng khoáng chất. Ví dụ, một số thành phần như phytate và oxalate trong thực phẩm có thể liên kết với canxi và làm giảm lượng khoáng chất cơ thể có thể sử dụng.

Những lưu ý khi bổ sung canxi từ thực phẩm

Khi ăn cá nhỏ nguyên xương, cần chú ý nguy cơ xương cá mắc ở họng hoặc làm tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa nếu xương còn cứng, dài hoặc sắc nhọn. Vì vậy, cá nên được nấu thật mềm, kho nhừ hoặc nghiền nhỏ trước khi ăn, đặc biệt với trẻ em, người lớn tuổi hoặc người gặp khó khăn khi nhai nuốt. Không nên cố nuốt những phần xương còn cứng chỉ vì muốn tận dụng thêm canxi.

Với tôm, phần vỏ cứng và các đoạn vỏ sắc có thể gây khó chịu khi nhai, đồng thời không dễ tiêu hóa do chứa chitin. Nếu muốn sử dụng tôm trong bữa ăn, có thể bóc vỏ và ưu tiên phần thịt thay vì cố ăn cả vỏ để bổ sung canxi. Trường hợp chế biến tôm cho trẻ nhỏ, nên bóc sạch vỏ, loại bỏ những phần có thể gây hóc và cắt nhỏ thịt tôm phù hợp với khả năng ăn uống của trẻ.

Ngoài ra, không nên chỉ dựa vào cá nhỏ hoặc tôm để đáp ứng nhu cầu canxi hằng ngày. Có thể kết hợp nhiều nguồn thực phẩm như sữa, chế phẩm từ sữa, cá có xương mềm và các thực phẩm được bổ sung canxi để khẩu phần đa dạng hơn. Khi quan tâm ăn cá nhỏ nguyên xương, tôm nguyên vỏ có bổ sung nhiều canxi, cần cân nhắc cả lượng canxi thực tế có thể hấp thu và mức độ an toàn khi ăn, thay vì chỉ chú ý đến việc ăn được bao nhiêu phần xương hoặc vỏ.