Các loại nấm da​ phổ biến và cách điều trị, ngăn ngừa hiệu quả

Theo thống kê, bệnh nấm da chiếm khoảng 27% các trường hợp bệnh da liễu. Đây là bệnh lý có khả năng lây lan dễ dàng qua các bào tử nấm trong không khí hoặc qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh. Các thành viên trong gia đình có người mắc nấm da cũng có nguy cơ cao nhiễm bệnh do thói quen sử dụng chung vật dụng cá nhân hoặc nằm chung giường.

Các loại nấm da phổ biến

Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm của Việt Nam là môi trường lý tưởng cho sự phát triển của nấm da. Dưới đây là các loại nấm da phổ biến và cách nhận biết chúng.

Hắc lào (lác đồng tiền)

Hắc lào là một trong các loại nấm da phổ biến, thường xuất hiện dưới dạng các mảng hình tròn giống chiếc nhẫn. Bệnh này có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng da nào trên cơ thể như chân, tay, đùi, da đầu.

Triệu chứng nhận biết hắc lào:

• Ngứa ngáy, đặc biệt vào ban đêm;
• Da đỏ, có hình dạng giống chiếc nhẫn;
• Bong tróc hoặc phồng rộp;
• Rụng tóc tại vị trí phát ban.

Hắc lào thường do khoảng 40 loại nấm khác nhau gây nên, đặc biệt dễ phát triển ở những vùng da ấm và ẩm ướt. Bệnh có thể lây từ người sang người hoặc từ động vật như chó, mèo.

Nấm da chân

Nấm da chân là một dạng nhiễm nấm thường xuất hiện ở các ngón chân, lòng bàn chân, gót chân.

Biểu hiện của nấm da chân:

• Phát ban ngứa, châm chích hoặc bỏng rát;
• Da chân bong vảy, nứt nẻ hoặc nổi mụn nước;
• Mùi khó chịu từ bàn chân.

Nấm da chân dễ lây lan khi tiếp xúc với các bề mặt ẩm ướt như nhà tắm công cộng hoặc giày dép không vệ sinh.

Nấm da tay

Nấm da tay thường ảnh hưởng đến lớp ngoài trên da tay, xuất hiện ở lòng bàn tay, mu bàn tay và kẽ ngón tay.

Triệu chứng nấm da tay:

• Phát ban dạng vòng hoặc hình tròn;
• Da bong tróc và ngứa.

Loại nấm này thường lan từ nấm da chân, đặc biệt ở những người vận động nhiều.

Nấm da đầu

Nấm da đầu là một trong các loại nấm da phổ biến. Loại nấm này gây mảng tròn có vảy và ngứa, đôi khi khiến tóc rụng ở vùng nhiễm bệnh.

Dấu hiệu nấm da đầu:

• Da đầu xuất hiện mảng hói hình tròn;
• Ngứa, có vảy hoặc sưng đỏ;
• Da đầu bong tróc, đôi khi gây mùi khó chịu.

Nấm da đầu dễ lây nhiễm, thường gặp ở trẻ em và các bé ở độ tuổi đi học.

Nấm da mặt

Nấm da mặt thường do nấm Trichophyton rubrum gây nên, một số ít trường hợp do nấm từ động vật (như Microsporum canis từ mèo, chó).

Biểu hiện nấm da mặt:

• Xuất hiện mảng vảy đỏ hình tròn hoặc bầu dục;
• Da mặt sưng đỏ, nổi mụn nước.

Loại nấm này có thể cấp tính hoặc mãn tính, cần điều trị lâu dài để ngăn tái phát.

Nấm bẹn

Nấm bẹn (Jock Itch) thường gây phát ban ngứa, đau rát ở vùng háng, đùi trong và khe mông. Nấm này dễ xảy ra ở những người vận động nhiều hoặc ra mồ hôi nhiều.

Triệu chứng nấm bẹn:

• Da bong vảy, khô hoặc phồng rộp;
• Ngứa ngáy, châm chích vùng bẹn và đùi.

Phương pháp điều trị nấm da hiệu quả

Đối với các loại nấm da nhẹ, có thể điều trị bằng các loại kem bôi không kê đơn chứa miconazole, ketoconazole hoặc clotrimazole. Bôi thuốc từ 2 - 3 lần mỗi ngày trong ít nhất 1 tuần.

Nếu tình trạng nấm nặng hoặc lan rộng, người bệnh nên thăm khám bác sĩ để được kê đơn thuốc mạnh hơn, có thể bao gồm thuốc uống kéo dài vài tuần và sử dụng dầu gội đặc trị.

Lưu ý khi điều trị nấm da:

• Kiểm tra thành phần thuốc, hỏi ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn cho người lớn và trẻ em.
• Nếu tình trạng không cải thiện, bác sĩ có thể đề nghị loại thuốc mạnh hơn hoặc liệu pháp kết hợp.
• Hắc lào thường biến mất sau 4 tuần điều trị.

Cách phòng ngừa nấm da

Bệnh nấm da là một vấn đề thường gặp, đặc biệt ở môi trường nóng ẩm, dễ gây ngứa ngáy và viêm nhiễm, ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống hàng ngày. Nấm da phát triển mạnh trong điều kiện tối, ẩm ướt và dễ lây lan qua tiếp xúc.

Để ngăn ngừa hiệu quả, mỗi người chúng ta đều cần chú ý các biện pháp sau đây:

Giữ da sạch và khô

Sau khi tắm hoặc rửa mặt, lau khô da ngay lập tức để giảm nguy cơ phát triển nấm. Đặc biệt chú ý những khu vực dễ đọng ẩm như nách, bẹn và kẽ ngón chân.

Rửa tay kỹ sau khi tiếp xúc

Rửa tay sạch sẽ sau khi tiếp xúc với vùng da bị nấm giúp hạn chế lây lan sang các vùng khác hoặc lây nhiễm cho người khác.

Tránh dùng chung đồ dùng cá nhân

Sử dụng riêng quần áo, tất, khăn tắm và các vật dụng cá nhân (bàn chải, lược, kẹp tóc) là điều cần thiết để ngăn ngừa lây nhiễm. Đảm bảo thay đồ mới mỗi ngày, đặc biệt là quần lót và tất.

Vệ sinh nhà tắm

Nấm da có thể tồn tại và phát triển ở môi trường ẩm ướt như nhà tắm. Sau khi sử dụng, hãy rửa sạch bồn tắm, bồn rửa mặt và lau khô nền nhà để hạn chế môi trường cho nấm phát triển.

Kiểm tra sức khỏe thú cưng

Thú cưng như chó, mèo có thể là nguồn lây nhiễm nấm da. Nếu thấy thú cưng xuất hiện những mảng hói hoặc vết loét, cần đưa chúng đến bác sĩ thú y để kiểm tra và điều trị, tránh lây nhiễm nấm sang người.

Tránh môi trường nóng nực, đổ mồ hôi

Các môi trường nóng nực, nhiều mồ hôi là điều kiện lý tưởng cho nấm phát triển. Hạn chế làm việc trong điều kiện này hoặc thay quần áo thường xuyên để da được thông thoáng.

Tránh sử dụng thuốc bôi không rõ nguồn gốc

Việc sử dụng bừa bãi thuốc bôi không rõ nguồn gốc có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ da, tạo điều kiện cho nấm phát triển mạnh mẽ hơn. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào để đảm bảo an toàn.

Những biện pháp kể trên sẽ góp phần giúp hạn chế nguy cơ mắc nấm da và bảo vệ sức khỏe da tốt hơn. Khi phát hiện dấu hiệu ngứa, mẩn đỏ hoặc có vết phát ban bất thường, người bệnh nên sớm đi khám để chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh lây lan rộng.

Tóm lại, các loại nấm da là vấn đề da liễu phổ biến, dễ lây nhiễm và có thể gây ra nhiều phiền toái nếu không được điều trị kịp thời. Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, nên đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị sớm, tránh lây lan và ảnh hưởng đến sức khỏe làn da.