Cách lấy lại khứu giác khi bị cảm an toàn, hiệu quả tại nhà

Mất khứu giác khi bị cảm lạnh là tình trạng khá phổ biến, khiến nhiều người lo lắng vì không ngửi được mùi, ăn uống kém ngon và sinh hoạt hàng ngày trở nên bất tiện. Tin vui là trong đa số trường hợp, khứu giác có thể phục hồi hoàn toàn nếu được chăm sóc đúng cách và đúng thời điểm.

Cảm lạnh có gây mất khứu giác không?

Cảm lạnh là bệnh nhiễm virus đường hô hấp trên, thường gây viêm niêm mạc mũi xoang, làm sưng nề và tăng tiết dịch nhầy. Khi đó, luồng không khí mang các phân tử mùi khó tiếp cận được vùng khe khứu giác nằm ở vị trí cao trong hốc mũi, khiến não không nhận được tín hiệu mùi và làm khứu giác suy giảm hoặc mất tạm thời.

Ngoài cơ chế nghẹt mũi, virus cảm lạnh còn có thể:

• Gây tổn thương tạm thời các tế bào cảm thụ khứu giác.
• Làm rối loạn dẫn truyền tín hiệu thần kinh mùi.
• Gây viêm mũi hoặc viêm xoang cấp kéo dài.

Chính vì vậy, mất khứu giác khi bị cảm thường mang tính tạm thời và sẽ cải thiện dần khi tình trạng viêm và nghẹt mũi được kiểm soát tốt.

Các cách lấy lại khứu giác khi bị cảm an toàn tại nhà

Dưới đây là những cách lấy lại khứu giác khi bị cảm được áp dụng phổ biến, dễ thực hiện và phù hợp với hầu hết người bệnh.

Cách 1: Làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý

Làm sạch mũi là bước nền tảng trong quá trình phục hồi khứu giác. Khi niêm mạc mũi bị viêm, dịch nhầy ứ đọng sẽ che lấp khe khứu giác, cản trở khả năng nhận biết mùi.

Rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp:

• Loại bỏ dịch nhầy, vi khuẩn và virus còn tồn đọng.
• Giảm phù nề niêm mạc mũi.
• Tạo điều kiện cho tế bào khứu giác hoạt động trở lại.

Cách thực hiện hiệu quả:

• Sử dụng nước muối sinh lý 0,9% hoặc dung dịch rửa mũi chuyên dụng.
• Rửa mũi 2 - 3 lần mỗi ngày, đặc biệt vào buổi sáng và trước khi đi ngủ.
• Thao tác nhẹ nhàng, tránh xịt quá mạnh gây tổn thương niêm mạc.

Đây là cách lấy lại khứu giác khi bị cảm an toàn, phù hợp với cả người lớn, trẻ em và người cao tuổi.

Cách 2: Xông hơi mũi với tinh dầu thiên nhiên

Xông hơi giúp làm thông thoáng đường mũi nhờ hơi nước ấm, đồng thời hỗ trợ giảm viêm khi kết hợp với tinh dầu thiên nhiên.

Một số tinh dầu thường được sử dụng:

• Tinh dầu khuynh diệp;
• Tinh dầu bạc hà;
• Tinh dầu tràm.

Phương pháp này đặc biệt hữu ích với người bị nghẹt mũi nhiều, viêm mũi cấp hoặc mất khứu giác do phù nề niêm mạc.

Lưu ý khi xông hơi:

• Chỉ dùng 1 - 2 giọt tinh dầu mỗi lần;
• Không xông quá 10 - 15 phút;
• Không áp dụng cho trẻ nhỏ hoặc người có tiền sử hen suyễn nếu chưa có tư vấn y tế.

Khi thực hiện đúng cách, xông hơi có thể giúp cải thiện khả năng ngửi mùi chỉ sau vài ngày.

Cách 3: Luyện tập khứu giác hằng ngày

Luyện khứu giác là phương pháp phục hồi chức năng được nhiều chuyên gia tai mũi họng khuyến nghị, đặc biệt khi tình trạng mất mùi kéo dài sau cảm lạnh.

Nguyên lý của phương pháp này là kích thích dây thần kinh khứu giác thông qua việc tiếp xúc lặp lại với các mùi quen thuộc.

Các mùi nên chọn:

• Gừng tươi;
• Vỏ cam, chanh;
• Lá bạc hà;
• Tinh dầu sả hoặc đinh hương.

Cách luyện:

• Thực hiện 2 lần mỗi ngày;
• Ngửi mỗi mùi khoảng 20 - 30 giây;
• Duy trì đều đặn ít nhất 2 - 3 tuần.

Đây là cách lấy lại khứu giác khi bị cảm mang tính phục hồi lâu dài, hiệu quả rõ rệt nếu kiên trì thực hiện.

Cách 4: Massage mũi và bấm huyệt hỗ trợ thông mũi

Massage và bấm huyệt giúp tăng lưu thông máu vùng mũi và xoang, từ đó giảm nghẹt mũi, hỗ trợ cải thiện khả năng ngửi.

Một số động tác đơn giản:

• Xoa nhẹ sống mũi từ trên xuống dưới;
• Day bấm huyệt nghinh hương hai bên cánh mũi;
• Xoa tròn vùng xoang trán và xoang hàm.

Phương pháp này phù hợp khi nghẹt mũi ở mức độ nhẹ đến trung bình và nên kết hợp cùng rửa mũi, xông hơi để đạt hiệu quả tốt hơn.

Cách 5: Điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt

Dinh dưỡng và lối sống đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục niêm mạc mũi và hệ thần kinh khứu giác.

Người bị cảm nên:

• Uống đủ nước để làm loãng dịch nhầy;
• Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, B, C và E;
• Hạn chế rượu bia, đồ cay nóng;
• Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya;

Lối sống lành mạnh giúp các cách lấy lại khứu giác khi bị cảm phát huy hiệu quả nhanh và bền vững hơn.

Những lưu ý quan trọng khi áp dụng cách lấy lại khứu giác khi bị cảm

Người bệnh cần tránh lạm dụng thuốc xịt mũi co mạch. Việc sử dụng liên tục quá 5 - 7 ngày có thể gây nghẹt mũi hồi ứng, làm niêm mạc phù nề nặng hơn và kéo dài thời gian mất khứu giác.

Không tự ý dùng kháng sinh khi bị cảm lạnh thông thường vì bệnh chủ yếu do virus gây ra. Việc dùng kháng sinh không đúng chỉ định không giúp cải thiện khứu giác mà còn tiềm ẩn nguy cơ kháng thuốc.

Ngoài ra, người bệnh nên:

• Tránh tiếp xúc khói bụi, mùi hóa chất nồng.
• Không hút thuốc lá và tránh khói thuốc thụ động.
• Giữ ấm vùng mũi và họng khi thời tiết lạnh.
• Nghỉ ngơi đầy đủ để hệ miễn dịch hồi phục tốt hơn.

Mất khứu giác khi bị cảm tuy không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Việc hiểu đúng nguyên nhân và áp dụng kịp thời các cách lấy lại khứu giác khi bị cảm như làm sạch mũi, xông hơi, luyện khứu giác, massage và điều chỉnh chế độ sinh hoạt sẽ giúp khứu giác phục hồi nhanh chóng và an toàn hơn.

Chủ động chăm sóc đường hô hấp, phòng ngừa cảm lạnh và duy trì lối sống lành mạnh chính là cách hiệu quả nhất để bảo vệ khứu giác và sức khỏe lâu dài cho bản thân và gia đình.