Cách trị đau bụng quặn từng cơn và khi nào cần đi khám?

Tình trạng này có thể xuất hiện sau bữa ăn, khi rối loạn tiêu hóa hoặc là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý ở đường tiêu hóa, tiết niệu hay phụ khoa. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân cũng như cách trị đau bụng quặn từng cơn an toàn, hiệu quả.

Cách trị đau bụng quặn từng cơn

Nếu cơn đau nhẹ và chưa có dấu hiệu nguy hiểm, bạn có thể áp dụng một số biện pháp sau:

Chườm ấm vùng bụng

Đây là phương pháp giảm đau đơn giản nhờ cơ chế nhiệt trị liệu. Nhiệt độ ấm giúp kích thích tuần hoàn máu, làm giãn các cơ trơn đang bị co thắt quá mức ở dạ dày và ruột. Dùng túi chườm ấm, chai nước ấm hoặc khăn ấm đắp lên vùng bụng bị đau trong 15 - 20 phút. Bạn cũng có thể tắm nước ấm để thư giãn toàn thân.

Áp dụng tư thế giảm đau

Khi cơn đau quặn xuất hiện, bạn không nên gồng người hoặc đứng thẳng. Hãy chọn tư thế nằm nghiêng, co hai đầu gối lên gần ngực (tư thế thai nhi) hoặc nằm ngửa và kê một chiếc gối cao dưới khoeo chân. Tư thế này giúp giảm áp lực cơ thành bụng lên các cơ quan nội tạng, từ đó xoa dịu cơn đau.

Massage bụng nhẹ nhàng

Massage đúng cách giúp điều hòa nhu động ruột, giảm tình trạng đầy hơi. Đây là một trong những tác nhân làm trầm trọng hơn cơn đau quặn. Bạn nên nằm ngửa thư giãn, dùng lòng bàn tay áp nhẹ vào bụng và massage theo chiều kim đồng hồ. Massage bắt đầu từ vùng bụng bên phải, đi lên, sang trái rồi xuống dưới. Thực hiện nhẹ nhàng trong 10 - 15 phút.

Sử dụng các loại trà thảo mộc ấm

Một số loại thảo mộc tự nhiên có chứa các hoạt chất kháng viêm, chống co thắt cơ trơn rất tốt:

• Trà gừng ấm: Gừng có chứa gingerol và shogaol giúp kháng viêm, làm ấm bụng và giảm co thắt dạ dày. Hãy uống một ly nước gừng ấm pha chút mật ong.
• Trà bạc hà: Tinh dầu bạc hà có tác dụng làm giãn cơ đường tiêu hóa, giảm bớt chứng đầy hơi, chướng bụng và đau quặn do hội chứng ruột kích thích.
• Trà hoa cúc: Hoa cúc có đặc tính làm dịu hệ thần kinh và chống co thắt, rất thích hợp cho chứng đau bụng do căng thẳng hoặc đau bụng kinh.

Nguyên nhân đau bụng quặn từng cơn

Để tìm được cách trị đau bụng quặn từng cơn hiệu quả, việc xác định nguyên nhân gốc rễ là yếu tố tiên quyết. Các cơn co thắt cơ trơn ở ổ bụng thường xuất phát từ:

• Rối loạn tiêu hóa hoặc ngộ độc thực phẩm: Ăn phải thức ăn nhiễm khuẩn, ôi thiu hoặc chứa chất dị ứng khiến đường ruột tăng cường co bóp để tống chất độc ra ngoài, gây đau quặn kèm tiêu chảy, buồn nôn.
• Hội chứng ruột kích thích (IBS): Đây là bệnh lý đại tràng chức năng rất phổ biến. Người bệnh thường bị đau quặn bụng kèm theo đầy hơi, chướng bụng, mót rặn, táo bón hoặc tiêu chảy thất thường.
• Co thắt đại tràng: Áp lực tâm lý, căng thẳng kéo dài hoặc chế độ ăn uống không lành mạnh kích thích các cơ trong thành đại tràng co thắt mạnh hơn bình thường.
• Bệnh lý hệ tiết niệu và mật: Đau quặn vùng bụng dưới hoặc mạn sườn có thể do sỏi thận, sỏi mật di chuyển gây ứ nghẽn và co thắt đường dẫn mật hay đường tiết niệu.
• Đau bụng kinh: Sự tăng tiết hormone prostaglandin khiến tử cung co bóp mạnh để đẩy nội mạc tử cung ra ngoài, gây ra các cơn đau quặn vùng bụng dưới theo từng cơn trong chu kỳ kinh nguyệt.

Chế độ dinh dưỡng cho người bị đau bụng quặn từng cơn

Một chế độ ăn phù hợp có thể giúp giảm kích thích đường tiêu hóa, làm dịu cơn đau và hỗ trợ quá trình hồi phục. Dưới đây là những thực phẩm nên ưu tiên và cần hạn chế khi bị đau bụng quặn từng cơn.

Các thực phẩm nên ăn

Ưu tiên những thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa và ít gây kích thích đường ruột, chẳng hạn như:

• Thức ăn lỏng, mềm, dễ tiêu hóa: Cháo trắng, súp, canh hầm xương, thịt gà băm nhỏ. Những món ăn này giảm tải áp lực co bóp cho dạ dày và đại tràng.
• Thực phẩm giàu kali: Chuối là lựa chọn tuyệt vời vì dễ tiêu hóa và cung cấp chất điện giải kali, đặc biệt tốt nếu bạn bị đau bụng kèm tiêu chảy.
• Tinh bột dễ hấp thu: Bánh mì nướng, cơm trắng giúp hút bớt dịch vị dư thừa và làm dịu niêm mạc đường ruột.

Các thực phẩm cần tránh

Một số loại thực phẩm có thể làm cơn đau bụng quặn trở nên nghiêm trọng hơn, vì vậy nên hạn chế hoặc tránh sử dụng, bao gồm:

• Đồ ăn dầu mỡ, chiên xào: Chất béo khó tiêu làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa, kích thích ruột co thắt mạnh hơn.
• Thực phẩm sinh khí: Sữa và các sản phẩm từ sữa (nếu không dung nạp được lactose), các loại đậu, nước ngọt có ga.
• Chất kích thích: Cà phê, rượu, bia, đồ ăn quá cay hoặc quá chua vì chúng làm tăng kích ứng niêm mạc ruột.

Khi nào cần đi khám ngay?

Không phải mọi cơn đau bụng đều có thể tự điều trị tại nhà. Bạn cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu cơn đau quặn bụng đi kèm một trong các dấu hiệu sau:

• Cơn đau ngày càng dữ dội, không có xu hướng giảm sau khi đã áp dụng các biện pháp sơ cứu hoặc uống thuốc giảm co thắt;
• Sốt cao, rét run;
• Nôn mửa liên tục, không thể ăn hoặc uống nước;
• Đi ngoài ra máu, phân có màu đen hôi thối hoặc đại tiện toàn nước vô niệu;
• Bụng trướng căng, sờ vào thấy cứng như gỗ, đau nhói khi ấn nhẹ;
• Ngất xỉu, hoa mắt, chóng mặt, tụt huyết áp.

Cách trị đau bụng quặn từng cơn hiệu quả là xác định đúng nguyên nhân và áp dụng biện pháp xử trí phù hợp. Nếu cơn đau nhẹ, bạn có thể nghỉ ngơi, chườm ấm và điều chỉnh chế độ ăn. Trường hợp đau kéo dài, dữ dội hoặc kèm các dấu hiệu bất thường, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.