Cảnh báo 4 nhóm bệnh dễ tấn công trẻ trong mùa tựu trường

4 nhóm bệnh dễ gia tăng khi trẻ trở lại trường

Mùa tựu trường là thời điểm trẻ quay lại môi trường học tập đông đúc, thường xuyên tiếp xúc gần với bạn bè và thầy cô. Điều này tạo điều kiện để nhiều tác nhân gây bệnh lây lan, ảnh hưởng đến sức khỏe và việc học tập của trẻ.

Bốn nhóm bệnh thường gặp trong giai đoạn này gồm bệnh hô hấp, bệnh tiêu hóa, các bệnh truyền nhiễm đã có vắc xin phòng ngừa và một số bệnh liên quan đến vệ sinh, tiếp xúc chung.

Trong đó, nhóm bệnh hô hấp thường gặp gồm cúm mùa, viêm họng, viêm amidan, viêm phế quản và COVID-19. Nhiều bệnh lý hô hấp ở trẻ do virus, có thể lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc khi tiếp xúc gần với người mắc bệnh.

Ở nhóm tiêu hóa, trẻ có thể gặp tiêu chảy cấp, rối loạn tiêu hóa hoặc tay chân miệng khi tiếp xúc với vật dụng, thực phẩm, nước uống hoặc dịch tiết chứa mầm bệnh. Bên cạnh đó, các bệnh như sởi, quai bị, rubella, thủy đậu, bạch hầu và ho gà cũng cần được lưu ý, đặc biệt ở trẻ chưa được tiêm hoặc chưa tiêm đầy đủ vắc xin theo khuyến cáo.

Tay chân miệng đáng lưu ý khi bước vào tháng 9

Một trong những bệnh cần được theo dõi sát trong giai đoạn đầu năm học là tay chân miệng. Theo thông tin giám sát dịch tễ, bệnh thường có hai đợt gia tăng trong năm, từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 11. Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm mắc phổ biến, đồng thời cũng là nhóm thường xuyên sinh hoạt tập thể tại nhà trẻ, trường mầm non và mẫu giáo.

Số liệu năm 2025 cho thấy cả nước ghi nhận hơn 107.000 trường hợp mắc tay chân miệng, tăng gần 29% so với năm 2024. Tại TP.HCM, đến hết tuần 11/2026 đã ghi nhận 7.294 trường hợp mắc.

Virus gây tay chân miệng có thể hiện diện trong nước bọt, dịch mũi, dịch từ bóng nước và phân của trẻ bệnh. Mầm bệnh có thể bám vào tay, đồ chơi, dụng cụ ăn uống hoặc những bề mặt được tiếp xúc thường xuyên. Vì vậy, trong môi trường lớp học đông trẻ, nguy cơ lây lan có thể tăng nếu việc vệ sinh cá nhân và khử khuẩn bề mặt không được thực hiện tốt.

Vì sao mùa tựu trường làm tăng nguy cơ lây nhiễm?

Bên cạnh việc tập trung đông người, mùa tựu trường còn trùng với giai đoạn thời tiết thay đổi. Sự kết hợp giữa giao mùa, môi trường lớp học đông đúc và tần suất tiếp xúc gần tạo điều kiện thuận lợi để nhiều virus, vi khuẩn lây truyền.

Trẻ nhỏ thường xuyên vui chơi cùng nhau, cầm nắm đồ vật, sử dụng chung không gian sinh hoạt và khó duy trì vệ sinh tay thường xuyên. Đây là những yếu tố có thể làm tăng khả năng tiếp xúc với mầm bệnh trong trường học.

Phụ huynh cần lưu ý các biểu hiện bất thường ở trẻ. Với bệnh hô hấp, những dấu hiệu như khó thở, thở nhanh, lõm ngực, tím tái hoặc lừ đừ cần được đánh giá y tế sớm. Trẻ tiêu chảy nhiều, nôn liên tục, khát nhiều, môi khô, mắt trũng, tiểu ít hoặc li bì có thể có dấu hiệu mất nước.

Riêng với tay chân miệng, các dấu hiệu như sốt cao, nôn nhiều, giật mình, hốt hoảng, run chi hoặc yếu tay chân là những biểu hiện cần được đưa trẻ đi khám sớm để hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng.

Chủ động bảo vệ trẻ trong những tuần đầu năm học

Phụ huynh nên rà soát lịch tiêm chủng của trẻ, bảo đảm trẻ được tiêm đầy đủ các vắc xin phù hợp theo độ tuổi, trong đó có những bệnh có nguy cơ lây lan trong môi trường học đường như cúm, sởi, quai bị, rubella, thủy đậu, bạch hầu và ho gà.

Tại trường học và gia đình, trẻ cần được hướng dẫn rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, nhất là trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Các vật dụng cá nhân như khăn mặt, bàn chải hoặc cốc uống nước không nên dùng chung. Đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa và những bề mặt thường xuyên tiếp xúc cũng cần được vệ sinh định kỳ.

Khi trẻ xuất hiện sốt, ho, phát ban, mụn nước, loét miệng, nôn ói hoặc các biểu hiện bất thường khác, phụ huynh không nên tiếp tục cho trẻ đến lớp. Cho trẻ nghỉ học, theo dõi sức khỏe và đưa đi khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc diễn tiến nặng vừa giúp trẻ được xử trí kịp thời, vừa góp phần hạn chế lây nhiễm trong trường học.

Cảnh báo 4 nhóm bệnh dễ tấn công trẻ trong mùa tựu trường là thông tin phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ quay trở lại trường học và tiếp xúc gần với nhiều bạn bè. Trong những tuần đầu năm học, gia đình nên chủ động phòng bệnh, theo dõi sát các dấu hiệu bất thường, duy trì vệ sinh cá nhân và hoàn thiện lịch tiêm chủng cho trẻ để góp phần giảm nguy cơ mắc và lây lan các bệnh truyền nhiễm trong môi trường học đường.