Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.
Khánh Vy
05/02/2026
Mặc định
Lớn hơn
Cent là gì trong LGBT là câu hỏi được nhiều người đặt ra khi tìm hiểu về các thuật ngữ liên quan đến xu hướng tính dục và vai trò trong cộng đồng LGBT. Đây là khái niệm thường được sử dụng để mô tả vị trí hoặc xu hướng hành vi tình cảm - tình dục của một số người đồng tính nam.
Các thuật ngữ liên quan đến cộng đồng LGBT ngày càng xuất hiện nhiều hơn trên mạng xã hội và trong đời sống thường ngày. Tuy nhiên, không phải khái niệm nào cũng được hiểu đúng và sử dụng phù hợp. Một số thuật ngữ, nếu thiếu bối cảnh, có thể dẫn đến hiểu lầm hoặc định kiến không cần thiết. Việc nắm rõ ý nghĩa của những khái niệm như cent hay ver giúp người đọc tiếp cận thông tin một cách khách quan, tôn trọng và chính xác hơn.
Cent (viết tắt của center) là khái niệm thường được dùng trong cộng đồng đồng tính nam để chỉ những người không hoàn toàn nghiêng về vai trò “top” hay “bot”, mà có xu hướng ở vị trí trung gian giữa hai vai trò này. Nói cách khác, cent mô tả sự cân bằng hoặc linh hoạt trong hành vi và vai trò tình dục, thay vì cố định ở một vị trí duy nhất.
Điều quan trọng cần làm rõ là cent không phải một xu hướng tính dục riêng biệt, cũng không phải một nhãn dán bắt buộc. Đây chỉ là cách gọi mang tính mô tả, giúp một số người diễn đạt trải nghiệm cá nhân của mình trong mối quan hệ tình cảm hoặc tình dục, chứ không nhằm phân loại hay gán giá trị.
Trên thực tế, cent có thể được hiểu theo nhiều mức độ khác nhau. Có người cảm thấy mình linh hoạt nhưng vẫn nghiêng nhẹ về một vai trò nhất định; có người lại cảm nhận rõ sự cân bằng giữa hai phía. Việc sử dụng thuật ngữ này hoàn toàn mang tính cá nhân và không có giá trị đánh giá đúng - sai.

Để hiểu rõ hơn cent là gì, cần đặt khái niệm này trong mối tương quan với các thuật ngữ thường gặp khác như top, bot và ver. Việc so sánh giúp tránh nhầm lẫn và hạn chế những cách hiểu đơn giản hóa quá mức.
Nhiều người không khỏi thắc mắc top bot là gì. Trong ngữ cảnh cộng đồng đồng tính nam, top thường được dùng để chỉ người có xu hướng đảm nhận vai trò chủ động hơn trong quan hệ tình dục, trong khi bot chỉ người thường ở vai trò tiếp nhận. Đây là các thuật ngữ mang tính mô tả hành vi, không phản ánh toàn bộ tính cách, giới tính hay giá trị cá nhân.
Cần nhấn mạnh rằng top và bot không đồng nghĩa với nam tính hay nữ tính, cũng không quyết định vị thế xã hội, quyền lực hay vai trò trong đời sống ngoài tình dục. Việc gán ghép các đặc điểm này là một trong những nguyên nhân dẫn đến định kiến không cần thiết.
Ver trong LGBT là gì? Ver (viết tắt của versatile) là khái niệm dùng để chỉ những người có thể đảm nhận cả vai trò top và bot, tùy theo hoàn cảnh, đối tác hoặc cảm xúc cá nhân. Ver thể hiện sự linh hoạt rõ ràng trong vai trò tình dục, với khả năng chuyển đổi giữa các vị trí.
So với ver, cent thường được hiểu là vị trí “ở giữa”, thiên về sự cân bằng hoặc không quá nghiêng hẳn về một vai trò cụ thể. Tuy nhiên, trong thực tế, ranh giới giữa cent và ver không hoàn toàn rõ ràng và cách sử dụng có thể khác nhau tùy cộng đồng, văn hóa hoặc trải nghiệm cá nhân.
Điểm chung của các thuật ngữ này là đều nhằm mô tả trải nghiệm cá nhân, chứ không phải để phân loại con người theo khuôn mẫu cứng nhắc. Việc một người tự nhận là cent, ver, top hay bot không làm thay đổi xu hướng tính dục của họ, mà chỉ phản ánh cách họ cảm nhận và thể hiện bản thân trong mối quan hệ.

Sự xuất hiện của thuật ngữ cent phản ánh nhu cầu diễn đạt sự đa dạng và linh hoạt trong trải nghiệm cá nhân của cộng đồng LGBT. Không phải ai cũng cảm thấy phù hợp với những nhãn dán mang tính nhị phân như top hoặc bot và cent trở thành một cách gọi giúp lấp khoảng trống đó.
Một trong những lý do khiến cent được sử dụng là để giảm áp lực phải “chọn phe” trong vai trò tình dục. Đối với một số người, việc bị gán nhãn cứng nhắc có thể gây khó chịu hoặc không phản ánh đúng con người họ. Cent cho phép diễn đạt sự trung tính, thoải mái và linh hoạt hơn, mà không cần phải giải thích quá nhiều.
Bên cạnh đó, sự lan rộng của mạng xã hội và các nền tảng giao tiếp trực tuyến cũng góp phần phổ biến thuật ngữ này. Trong môi trường số, các khái niệm được chia sẻ nhanh chóng, nhưng cũng dễ bị giản lược hoặc hiểu sai nếu thiếu bối cảnh đầy đủ.
Cần lưu ý rằng cent không phải thuật ngữ mang tính y học hay tâm lý học chính thống. Đây là khái niệm xuất phát từ văn hóa cộng đồng, do đó cách hiểu và cách dùng có thể thay đổi theo thời gian, không gian và bối cảnh xã hội.

Việc hiểu đúng cent trong LGBT có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm định kiến và xây dựng sự tôn trọng đối với cộng đồng đa dạng giới và xu hướng tính dục. Một số hiểu lầm phổ biến cần được làm rõ để tránh gây tổn thương không cần thiết.
Trước hết, cent không phải dấu hiệu của sự “không rõ ràng” hay “thiếu quyết đoán”. Đây chỉ là một cách mô tả trải nghiệm cá nhân, tương tự như nhiều khái niệm khác trong đời sống xã hội. Mỗi người có quyền tự định nghĩa bản thân theo cách phù hợp nhất với cảm nhận của mình.
Thứ hai, không nên sử dụng cent như một nhãn dán để đánh giá, đùa cợt hoặc áp đặt lên người khác. Việc một cá nhân có tự nhận là cent hay không hoàn toàn là vấn đề riêng tư và cần được tôn trọng.
Cuối cùng, cần nhìn nhận cent trong bối cảnh rộng hơn của sự đa dạng. Cộng đồng LGBT không phải là một khối đồng nhất, mà bao gồm nhiều trải nghiệm, cảm xúc và cách thể hiện khác nhau. Tôn trọng sự khác biệt và cách mỗi người tự gọi tên bản thân là nền tảng của giao tiếp lành mạnh và hòa nhập.

Cent là gì trong LGBT không chỉ là một câu hỏi nhằm tìm kiếm định nghĩa, mà còn là cơ hội để hiểu sâu hơn về sự đa dạng trong trải nghiệm của cộng đồng LGBT. Khi hiểu đúng và sử dụng khái niệm này một cách tôn trọng, mỗi người có thể góp phần xây dựng môi trường giao tiếp cởi mở, giảm định kiến và tôn trọng sự đa dạng của con người.
Dược sĩ Đại học Nguyễn Tuấn Trịnh
Từng làm ở Viện ISDS, nhiều năm cộng tác với CDC Thái Nguyên triển khai dự án phòng chống HIV/AIDS, 2 năm cộng tác với WHO.