Dấu hiệu bé bị cảm lạnh sốt? Hướng dẫn chăm sóc bé

Cảm lạnh ở trẻ thường do virus đường hô hấp gây ra và đa số có diễn biến nhẹ nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể tiến triển nặng hoặc xuất hiện biến chứng nếu không được theo dõi và xử trí kịp thời. Nắm rõ nguyên nhân, các biểu hiện thường gặp, cách chăm sóc tại nhà và những dấu hiệu cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Dấu hiệu bé bị cảm lạnh sốt

Các triệu chứng cảm lạnh thường xuất hiện sau khoảng 1 - 3 ngày kể từ khi trẻ tiếp xúc với virus. Biểu hiện bệnh có thể khác nhau giữa các trẻ, nhưng thường bao gồm:

• Sốt: Không phải trẻ nào bị cảm lạnh cũng sốt. Khi xuất hiện, sốt thường ở mức 38 - 39°C trong 1 - 3 ngày đầu và là phản ứng tự nhiên của cơ thể nhằm tăng cường đáp ứng miễn dịch chống lại virus.
• Sổ mũi, nghẹt mũi: Ban đầu dịch mũi thường trong, loãng, sau đó có thể trở nên đặc hơn và chuyển sang màu vàng hoặc xanh nhạt do phản ứng viêm của niêm mạc đường hô hấp. Sự thay đổi màu sắc của dịch mũi không đồng nghĩa với nhiễm khuẩn và không phải là chỉ định sử dụng kháng sinh.
• Ho và đau họng: Trẻ có thể bị ho khan hoặc ho có ít đờm, kèm theo cảm giác đau rát hoặc ngứa họng, đặc biệt khi nuốt.
• Mệt mỏi, chán ăn: Trẻ thường quấy khóc, giảm bú hoặc ăn uống kém, ít hoạt động và ngủ không ngon giấc do cảm giác khó chịu.
• Rối loạn tiêu hóa nhẹ: Một số trẻ, đặc biệt là trẻ nhỏ, có thể xuất hiện nôn hoặc tiêu chảy nhẹ trong thời gian mắc bệnh.

Nguyên nhân khiến trẻ bị sốt do cảm lạnh

Cảm lạnh kèm sốt ở trẻ em chủ yếu do các loại virus gây ra, trong đó Rhinovirus là tác nhân thường gặp nhất. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:

• Lây truyền qua đường hô hấp: Virus có thể phát tán qua các giọt bắn khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Trẻ hít phải các giọt bắn này hoặc ở gần người bệnh sẽ có nguy cơ nhiễm virus cao hơn.
• Tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus: Virus có khả năng tồn tại trên các vật dụng như đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế trong nhiều giờ, thậm chí đến 1 - 2 ngày. Khi trẻ chạm vào các bề mặt này rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng, virus có thể xâm nhập vào cơ thể.
• Hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện: Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 6 tuổi, có hệ miễn dịch còn non yếu nên khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh còn hạn chế, khiến trẻ dễ mắc cảm lạnh hơn người lớn.
• Điều kiện thời tiết thay đổi: Sự thay đổi đột ngột về nhiệt độ hoặc độ ẩm, cũng như việc tiếp xúc với môi trường quá lạnh hoặc quá nóng, có thể làm niêm mạc đường hô hấp bị kích thích, tạo điều kiện thuận lợi cho virus gây bệnh.
• Môi trường sinh hoạt đông người: Trẻ học tại nhà trẻ, trường mẫu giáo hoặc thường xuyên vui chơi ở nơi tập trung đông người có nguy cơ tiếp xúc với nguồn lây và mắc bệnh cao hơn.
• Các yếu tố thuận lợi khác: Tiếp xúc với khói thuốc lá, dị ứng thời tiết, chế độ dinh dưỡng chưa đầy đủ hoặc thiếu ngủ kéo dài đều có thể làm suy giảm sức đề kháng, từ đó tăng nguy cơ trẻ bị cảm lạnh kèm sốt.

Cách chăm sóc trẻ bị cảm lạnh kèm sốt tại nhà

Chăm sóc đúng cách giúp giảm triệu chứng và hỗ trợ trẻ hồi phục nhanh hơn.

Theo dõi thân nhiệt

Đo nhiệt độ bằng nhiệt kế khi trẻ có biểu hiện sốt hoặc cảm thấy nóng. Nếu sốt cao hoặc kéo dài, cần theo dõi sát để có biện pháp xử trí phù hợp.

Hạ sốt đúng cách

Khi trẻ sốt từ 38,5°C trở lên hoặc sốt kèm quấy khóc, khó chịu, chỉ sử dụng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn của nhân viên y tế. Không dùng aspirin cho trẻ em do nguy cơ gây hội chứng Reye. Có thể lau người bằng nước ấm ở vùng cổ, nách và bẹn. Tránh lau bằng nước lạnh hoặc cồn.

Giữ môi trường thoải mái

Cho trẻ mặc quần áo thoáng mát, không ủ quá nhiều khi đang sốt. Phòng ngủ nên sạch sẽ, thông thoáng và tránh khói thuốc lá hoặc các tác nhân gây kích thích đường hô hấp.

Bổ sung nước và dinh dưỡng

Khuyến khích trẻ uống đủ nước, tăng cữ bú đối với trẻ nhỏ và cho ăn các thực phẩm mềm, dễ tiêu như cháo hoặc súp. Chế độ ăn cân đối, giàu vitamin và khoáng chất giúp tăng cường sức đề kháng và hỗ trợ quá trình hồi phục.

Nghỉ ngơi đầy đủ

Cho trẻ nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc để cơ thể có thời gian chống lại virus. Hạn chế các hoạt động vận động mạnh trong thời gian mắc bệnh.

Giảm nghẹt mũi

Nhỏ hoặc rửa mũi bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch dịch tiết và thông thoáng đường thở. Với trẻ lớn, có thể sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc hít hơi nước ấm đúng cách để giảm khô niêm mạc. Nếu dùng máy tạo độ ẩm, cần vệ sinh thiết bị thường xuyên để hạn chế vi khuẩn và nấm mốc phát triển.

Khi nào cần đưa trẻ đến cơ sở y tế?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Trẻ dưới 3 tháng tuổi sốt từ 38°C trở lên.
• Sốt cao trên 39°C, sốt kéo dài trên 48 - 72 giờ hoặc tái sốt nhiều lần.
• Khó thở, thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực hoặc tím môi.
• Co giật, lừ đừ, ngủ li bì hoặc khó đánh thức.
• Bỏ bú, bỏ ăn, nôn nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước như khô môi, mắt trũng, tiểu ít.
• Các triệu chứng không cải thiện hoặc ngày càng nặng sau vài ngày chăm sóc tại nhà.

Bé bị cảm lạnh sốt là tình trạng thường gặp ở trẻ nhỏ và đa số sẽ cải thiện sau vài ngày nếu được chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, cha mẹ không nên chủ quan mà cần theo dõi diễn biến của bệnh, chăm sóc trẻ đúng cách và đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo để hạn chế nguy cơ biến chứng và giúp trẻ nhanh hồi phục.