Dị ứng thức ăn bao lâu thì hết? Cách xử lý khi bị dị ứng thức ăn

Nhiều người sau khi ăn một số loại thực phẩm có thể gặp tình trạng ngứa ngáy, phát ban, sưng môi hoặc rối loạn tiêu hóa do dị ứng thức ăn. Mức độ phản ứng có thể nhẹ và tự thuyên giảm sau vài giờ, nhưng cũng có trường hợp tiến triển nặng, ảnh hưởng đến hô hấp và tim mạch. Vậy dị ứng thức ăn kéo dài bao lâu và nên xử trí thế nào để đảm bảo an toàn?

Dị ứng thức ăn bao lâu thì hết?

Dị ứng thức ăn là phản ứng của hệ miễn dịch khi cơ thể tiếp xúc với các dị nguyên trong thực phẩm như hải sản, sữa, trứng, đậu phộng hoặc một số loại gia vị. Thời gian dị ứng thức ăn kéo dài bao lâu phụ thuộc vào cơ địa, mức độ phản ứng miễn dịch, loại thực phẩm gây dị ứng và phương pháp xử trí của từng người.

Thông thường, các trường hợp dị ứng nhẹ với biểu hiện nổi mề đay, ngứa da, phát ban hoặc khó chịu đường tiêu hóa có thể thuyên giảm sau khoảng 4 - 24 giờ. Một số trường hợp khác có thể kéo dài từ 2 - 3 ngày nếu cơ thể cần nhiều thời gian hơn để đào thải hoàn toàn dị nguyên ra ngoài.

Khi tiếp xúc với thực phẩm gây dị ứng, cơ thể sẽ giải phóng histamin và nhiều chất trung gian hóa học khác, từ đó gây ra các triệu chứng như ngứa, sưng phù, đỏ da hoặc đau bụng, tiêu chảy. Nếu tiếp tục sử dụng thực phẩm gây dị ứng, phản ứng miễn dịch có thể trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ phù mạch, khó thở hoặc sốc phản vệ.

Do đó, người bệnh cần ngừng ngay thực phẩm nghi ngờ gây dị ứng và theo dõi sát các triệu chứng để có hướng xử trí phù hợp.

Cách xử lý khi bị dị ứng thức ăn

Khi xuất hiện các dấu hiệu phản ứng sau khi ăn uống, người bệnh cần được phân luồng xử trí khẩn cấp và đúng cách tùy theo mức độ lâm sàng để đảm bảo an toàn tính mạng:

• Cấp cứu tối khẩn cấp khi có dấu hiệu sốc phản vệ: Nếu người bệnh có các biểu hiện như khó thở, sưng nghẹn họng, khàn tiếng, lờ đờ hoặc tụt huyết áp, đây đã là tình trạng sốc phản vệ nguy kịch. Cần lập tức tiêm Epinephrine (Adrenaline) vào mặt ngoài đùi (nếu có sẵn bút tiêm tự động), gọi ngay Cấp cứu 115 và đặt người bệnh nằm ngửa, kê cao chân. Tuyệt đối không tự ý cho uống bất kỳ loại thuốc nào khi đang suy hô hấp.
• Cách ly dị nguyên tức thời: Ngừng ngay việc sử dụng loại thực phẩm nghi ngờ và súc miệng bằng nước sạch để hạn chế cơ thể tiếp tục hấp thu dị nguyên, giúp giảm phản ứng miễn dịch.
• Sử dụng thuốc theo đúng chỉ định chuyên môn: Chỉ sử dụng thuốc kháng histamin đường uống để giảm ngứa, nổi mề đay theo đơn của bác sĩ. Không tự ý áp dụng các mẹo dân gian hoặc đắp lá lá cây vì có thể gây nhiễm trùng hoặc làm chậm trễ thời gian vàng cấp cứu.
• Chăm sóc và bảo vệ làn da: Giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, tuyệt đối không cào gãi hoặc chà xát mạnh lên các vùng da đang phát ban nhằm ngăn ngừa nguy cơ tổn thương và nhiễm trùng da thứ phát.
• Áp dụng liệu pháp chườm mát tại chỗ: Có thể dùng gạc mát chườm nhẹ nhàng lên vùng da bị sưng đỏ hoặc ngứa ngáy để làm dịu cảm giác bứt rứt và hỗ trợ giảm phản ứng viêm tại chỗ.
• Duy trì chế độ ăn phục hồi và theo dõi sát: Uống nhiều nước lọc, ưu tiên các món ăn thanh đạm, dễ tiêu hóa. Người bệnh cần tránh xa rượu bia, hải sản hoặc đồ hộp, đồng thời theo dõi sát trong 72 giờ để phòng ngừa phản ứng phản vệ pha hai (triệu chứng nặng tự bùng phát trở lại).

Các biện pháp phòng ngừa

Dị ứng thức ăn có nguy cơ tái phát nhiều lần nếu người bệnh tiếp tục tiếp xúc với dị nguyên. Vì vậy, chủ động phòng ngừa sẽ giúp giảm nguy cơ xuất hiện các phản ứng dị ứng từ nhẹ đến nghiêm trọng, đồng thời bảo vệ sức khỏe hệ miễn dịch và đường tiêu hóa.

Nhận diện thực phẩm gây dị ứng

Người bệnh nên theo dõi và ghi lại những loại thực phẩm từng gây ra các triệu chứng như nổi mề đay, ngứa, đau bụng hoặc khó thở. Xác định chính xác dị nguyên giúp hạn chế nguy cơ tiếp xúc lặp lại và hỗ trợ bác sĩ trong quá trình chẩn đoán.

Kiểm tra kỹ thành phần thực phẩm

Trước khi sử dụng thực phẩm đóng gói hoặc chế biến sẵn, cần đọc kỹ bảng thành phần để tránh các chất dễ gây dị ứng như sữa, đậu phộng, hải sản, trứng hoặc gluten.

Chủ động khi ăn uống bên ngoài

Khi dùng bữa tại nhà hàng hoặc quán ăn, người bệnh nên thông báo trước với nhân viên về các loại thực phẩm cần tránh. Điều này giúp hạn chế nguy cơ nhiễm chéo hoặc sử dụng nguyên liệu gây dị ứng trong quá trình chế biến.

Lựa chọn thực phẩm thay thế phù hợp

Người dị ứng thực phẩm vẫn cần đảm bảo cân đối dinh dưỡng bằng cách lựa chọn các thực phẩm thay thế an toàn. Ví dụ, người dị ứng sữa bò có thể sử dụng sữa hạt hoặc các nguồn bổ sung canxi khác theo hướng dẫn dinh dưỡng.

Chuẩn bị thuốc trong trường hợp cần thiết

Với người từng có phản ứng dị ứng nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định mang theo thuốc Epinephrine để xử trí cấp cứu trong trường hợp sốc phản vệ. Đồng thời, nên chia sẻ tình trạng dị ứng với người thân, bạn bè để được hỗ trợ kịp thời khi cần.

Bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về thời gian dị ứng thức ăn bao lâu thì hết cũng như cách xử lý phù hợp khi gặp tình trạng này. Nếu xuất hiện dấu hiệu nặng hoặc bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và can thiệp kịp thời, đảm bảo an toàn cho sức khỏe.