Gãy xương hàm có nguy hiểm không? Biện pháp xử lý khi bị gãy xương hàm

Gãy xương hàm là một trong những chấn thương vùng mặt khá nguy hiểm, có thể ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai, phát âm và thẩm mỹ khuôn mặt. Việc nhận biết mức độ nguy hiểm cũng như cách xử lý đúng khi gặp chấn thương là điều rất cần thiết.

Gãy xương hàm có nguy hiểm không?

Gãy xương hàm là một chấn thương nghiêm trọng, vì vậy không nên xem nhẹ. Nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như:

• Tổn thương dây thần kinh: Khi xương hàm bị gãy, các dây thần kinh xung quanh có thể bị ảnh hưởng, gây tê vùng dưới mắt và thậm chí dẫn đến nhìn đôi (song thị), khiến người bệnh thấy một vật thành hai.
• Ảnh hưởng đến cấu trúc xương gò má: Chấn thương xương hàm có thể kéo theo sự thay đổi hoặc lệch cấu trúc xương gò má. Người bệnh có thể kiểm tra bằng cách sờ dọc theo vùng xương gò má để phát hiện bất thường.
• Tác động đến sọ não, cổ và gây xuất huyết: Những lực tác động đủ mạnh để làm gãy xương hàm cũng có thể ảnh hưởng đến vùng sọ não, cột sống cổ hoặc gây chảy máu bên trong. Khi đó, khuôn mặt thường sưng nề, biến dạng rõ rệt.
• Nguy cơ nhiễm trùng: Khi xương hàm bị tổn thương, các khe hở giữa răng có thể xuất hiện, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến viêm nhiễm xương hàm và kéo dài thời gian hồi phục.

Biện pháp xử lý khi bị gãy xương hàm

Nếu người bệnh bị nghi gãy xương hàm nhưng vẫn còn tỉnh táo, tự thở được và chưa có dấu hiệu nguy hiểm tính mạng, cách xử trí thực tế thường tập trung vào việc giảm đau, hạn chế di lệch thêm và đưa đến bệnh viện có chuyên khoa Răng Hàm Mặt càng sớm càng tốt.

Dưới đây là một số việc cần thực hiện:

• Chườm lạnh: Cơn đau là triệu chứng gần như chắc chắn xuất hiện khi xương hàm bị tổn thương. Trước khi đến cơ sở y tế, bạn có thể chườm đá bọc khăn sạch vùng sưng đau khoảng 15 - 20 phút/lần. Nhiệt độ lạnh giúp co mạch máu, giảm sưng nề và hỗ trợ giảm cảm giác đau hiệu quả.
• Không tự ý nắn chỉnh hàm: Khi xương hàm bị gãy, tuyệt đối không nên cố gắng chỉnh lại vị trí khớp hàm. Việc này không giúp cải thiện tình trạng mà còn có thể làm tổn thương nặng hơn.
• Kiểm soát chảy máu nếu có vết thương chảy máu: Dùng gạc sạch ép nhẹ. Không nhét sâu vào họng hay miệng.
• Cố định vùng hàm: Để hạn chế di lệch và giữ ổn định xương hàm, có thể dùng băng vải hoặc vật dụng phù hợp để cố định vùng hàm và đầu trong lúc chờ được điều trị.

Cách điều trị gãy xương hàm mặt

Điều trị gãy xương hàm mặt phụ thuộc vào vị trí gãy, mức độ di lệch, khớp cắn, tình trạng răng, vết thương hở và các chấn thương phối hợp.

Theo dõi và điều trị bảo tồn

Áp dụng khi xương gãy nhẹ, không di lệch nhiều, khớp cắn còn tốt. Bác sĩ có thể cho thuốc giảm đau, hướng dẫn ăn mềm/lỏng, vệ sinh miệng kỹ và tái khám để theo dõi liền xương.

Cố định hàm hoặc cố định răng

Một số trường hợp cần cố định để hàm ít di chuyển, giúp xương liền đúng vị trí. Có thể dùng dây, móc, nẹp hoặc vít nhỏ tùy tình trạng. Không phải mọi trường hợp gãy hàm đều cần mổ.

Phẫu thuật kết hợp xương

Nếu xương lệch, khớp cắn sai, gãy nhiều mảnh, gãy hở hoặc ảnh hưởng chức năng/thẩm mỹ, bác sĩ có thể mổ để đưa xương về đúng vị trí rồi cố định bằng nẹp và vít kim loại nhỏ. Thường vết mổ có thể đi trong miệng qua vùng nướu; nhiều trường hợp cần gây mê toàn thân.

Biện pháp ngăn ngừa gãy xương hàm

Xương hàm là bộ phận xương lớn của vùng mặt, có vai trò quan trọng trong việc định hình khuôn mặt, hỗ trợ chức năng ăn nhai và phát âm. Vì vậy, việc bảo vệ và chăm sóc xương hàm là rất cần thiết để hạn chế chấn thương.

• Hạn chế hoạt động mạnh và trò chơi nguy hiểm: Tránh tham gia các hoạt động có nguy cơ va chạm cao nếu không có dụng cụ bảo hộ hoặc người giám sát, nhằm giảm nguy cơ chấn thương vùng mặt.
• Tuân thủ quy định an toàn: Luôn chấp hành các quy định về an toàn lao động và an toàn giao thông, đồng thời sử dụng đầy đủ đồ bảo hộ trong những môi trường có nguy cơ tai nạn.
• Hạn chế ăn thực phẩm quá cứng: Không nên ăn hoặc cắn các loại thực phẩm quá cứng, đặc biệt là thói quen cắn vỡ hạt cứng vì có thể gây nứt răng, thậm chí ảnh hưởng đến xương hàm nếu lực tác động mạnh.
• Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Tăng cường bổ sung thực phẩm tốt cho xương như giàu canxi và khoáng chất, đồng thời hạn chế thực phẩm chứa nhiều chất béo xấu.
• Chăm sóc răng miệng đúng cách: Giữ vệ sinh răng miệng hằng ngày và duy trì thói quen khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm các vấn đề răng miệng, từ đó phòng ngừa biến chứng ảnh hưởng đến xương hàm.

Qua bài viết, bạn đọc đã biết gãy xương hàm có nguy hiểm không và những ảnh hưởng mà chấn thương này có thể gây ra đối với sức khỏe cũng như thẩm mỹ khuôn mặt. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường sau chấn thương vùng hàm, người bệnh nên thăm khám và điều trị kịp thời để hạn chế biến chứng và hỗ trợ phục hồi hiệu quả hơn.