Lấy nước tiểu xét nghiệm lúc nào là tốt nhất? Phương pháp lấy nước tiểu đúng cách

Một mẫu nước tiểu chuẩn xác đóng vai trò quyết định đến độ tin cậy của kết quả xét nghiệm. Nhiều người thường lầm tưởng việc lấy nước tiểu lúc nào cũng được, nhưng thực tế, sự khác biệt về nồng độ các chất trong nước tiểu theo từng thời điểm trong ngày có thể làm sai lệch kết quả chẩn đoán. Chính vì vậy, việc nắm rõ quy tắc lấy nước tiểu xét nghiệm không chỉ là kiến thức y tế cơ bản mà còn là hỗ trợ bác sĩ đưa ra kết luận chính xác, kịp thời.

Lấy nước tiểu xét nghiệm lúc nào là tốt nhất?

Các chuyên gia y tế khuyến cáo thời điểm lý tưởng nhất để lấy mẫu nước tiểu là vào buổi sáng sớm, ngay sau khi bạn vừa thức dậy. Đây là lúc nước tiểu được cô đặc nhất sau một đêm dài.

Tốt nhất là khi cơ thể bạn đã trải qua một giấc ngủ đủ 8 tiếng. Trong trường hợp bạn không thể ngủ liền mạch, hãy cố gắng đảm bảo rằng khoảng cách từ lần đi tiểu trước đó đến lúc lấy mẫu là ít nhất 4 tiếng đồng hồ.

Lý do của việc chọn thời điểm này là để tránh hiện tượng dương tính giả với protein trong nước tiểu. Trong ngày, các yếu tố như việc phải đứng quá lâu, vận động thể lực gắng sức hay trạng thái căng thẳng thần kinh đều có thể khiến protein xuất hiện trong nước tiểu, dù thận hoàn toàn khỏe mạnh. Hiện tượng này được gọi là protein niệu chức năng. Việc lấy mẫu ngay khi ngủ dậy sẽ giúp loại bỏ các yếu tố gây nhiễu này, đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác hơn.

Phương pháp lấy mẫu nước tiểu xét nghiệm đúng cách

Dưới đây là các bước hướng dẫn để bạn thực hiện lấy mẫu xét nghiệm đúng cách:

Bước 1: Vệ sinh cá nhân

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là đảm bảo sự sạch sẽ để tránh mẫu bị nhiễm khuẩn từ da. Bạn nên rửa tay sạch bằng xà phòng và nước sạch. Sau đó, vệ sinh vùng kín cẩn thận bằng dung dịch vệ sinh hoặc xà phòng nhẹ.

• Đối với nữ giới: Việc lau rửa cần thực hiện theo chiều từ trước ra sau (từ vùng kín hướng về phía hậu môn), không làm ngược lại để tránh vi khuẩn từ hậu môn xâm nhập vào niệu đạo.
• Đối với nam giới: Cần vệ sinh kỹ phần đầu dương vật.

Bạn nên dùng khăn giấy dùng một lần để lau khô nhằm đảm bảo vệ sinh tuyệt đối.

Bước 2: Thực hiện kỹ thuật lấy nước tiểu giữa dòng

Phương pháp lấy mẫu chuẩn nhất là lấy phần nước tiểu ở giữa quá trình đi tiểu. Cụ thể, bạn hãy bỏ đi dòng nước tiểu đầu tiên, sau đó mới đưa lọ vào hứng lấy phần nước tiểu tiếp theo và bỏ đi phần nước tiểu cuối cùng.

Thông thường cần khoảng 20 đến 100 ml cho các xét nghiệm tổng quát hoặc vài ml nếu là xét nghiệm nuôi cấy vi khuẩn. Bạn tuyệt đối không được lấy nước tiểu đã thải ra bô, bồn cầu hay chậu rồi đổ lại vào lọ xét nghiệm vì lúc này nước tiểu đã bị nhiễm tạp khuẩn từ môi trường bên ngoài.

Bước 3: Điền thông tin chính xác lên lọ đựng

Để tránh nhầm lẫn mẫu bệnh phẩm, bạn cần ghi chú đầy đủ các thông tin cá nhân lên nhãn dán của lọ đựng mẫu. Tùy theo quy định của từng bệnh viện, bạn có thể cần ghi mã số bệnh nhân hoặc các thông tin định danh khác.

Bước 4: Bảo quản và vận chuyển mẫu ngay lập tức

Sau khi lấy xong, hãy đậy nắp lọ thật chặt để niêm phong mẫu, có thể bọc thêm một lớp túi nhựa bên ngoài để đảm bảo an toàn. Sau đó, bạn nên mang mẫu đến phòng xét nghiệm ngay lập tức để vi khuẩn không có cơ hội sinh sôi làm sai lệch kết quả.

Nếu không thể gửi mẫu đi ngay, bạn cần bảo quản mẫu trong ngăn mát tủ lạnh (lưu ý không để đông đá). Đối với xét nghiệm nuôi cấy, mẫu không được để quá 2 giờ trong tủ lạnh. Việc vận chuyển càng sớm sẽ càng đảm bảo độ chính xác cho kết quả chẩn đoán.

Cần lưu ý điều gì trước khi lấy mẫu nước tiểu xét nghiệm?

Để kết quả xét nghiệm nước tiểu phản ánh chính xác nhất tình trạng sức khỏe và tránh những chẩn đoán sai lệch không đáng có, quá trình chuẩn bị trước khi lấy mẫu cần được thực hiện kỹ lưỡng. Dưới đây là những lưu ý quan trọng:

• Không sử dụng các loại chai lọ, hũ đựng có sẵn tại nhà để đựng nước tiểu vì dư lượng tạp chất hoặc đường bám lại bên trong có thể làm sai lệch các chỉ số. Nếu bạn cần làm xét nghiệm cấy vi khuẩn, dụng cụ chứa bắt buộc phải là loại vô trùng.
• Duy trì chế độ ăn uống cân bằng và uống đủ nước theo nhu cầu tự nhiên của cơ thể, nên hạn chế tối đa rượu bia, đồ uống có cồn và tránh ăn các thực phẩm có màu đậm như củ dền để nước tiểu không bị đổi màu.
• Không nên ăn quá nhiều thịt, sữa hoặc chất béo sát ngày xét nghiệm cũng có thể làm thay đổi độ pH và xuất hiện các chất lạ trong kết quả.
• Tránh các hoạt động thể lực quá sức hoặc đứng một chỗ quá lâu so với bình thường vì có thể kích thích cơ thể bài tiết protein và các chất khác vào nước tiểu, gây ra hiện tượng dương tính giả với bệnh lý thận.
• Nên kiêng quan hệ tình dục trong vòng 24 giờ trước thời điểm lấy mẫu do tinh trùng hoặc các tổn thương vi mô ở niệu đạo sau khi quan hệ có thể khiến mẫu nước tiểu bị lẫn tế bào máu, vi khuẩn hoặc tạp chất, gây khó khăn cho việc soi và đánh giá dưới kính hiển vi.
• Phụ nữ không nên thực hiện xét nghiệm nước tiểu khi đang trong chu kỳ kinh nguyệt, cũng như trong khoảng thời gian 2 ngày trước và sau khi hành kinh. Máu kinh nguyệt rất dễ lẫn vào mẫu phẩm ảnh hưởng đến việc chẩn đoán bệnh.

Bài viết đã giải đáp thắc mắc: “Lấy nước tiểu xét nghiệm lúc nào là tốt nhất?”. Thời điểm lấy nước tiểu đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo độ chính xác của xét nghiệm. Mẫu nước tiểu đầu tiên vào buổi sáng thường được ưu tiên. Tuy nhiên, điều quan trọng là bệnh nhân cần tuân thủ theo chỉ dẫn cụ thể từ bác sĩ hoặc cơ sở y tế về loại mẫu và phương pháp lấy mẫu để đạt được kết quả chính xác, từ đó hỗ trợ tối ưu cho quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh.