Nguyên nhân khiến trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy và cách chăm sóc tại nhà

Sau khi tiêm vắc xin, một số trẻ gặp phải tình trạng buồn nôn, nôn mửa, rối loạn tiêu hoá hoặc tiêu chảy. Điều này gây ra nhiều lo lắng cho các bậc phụ huynh và không biết có gây nguy hiểm cho sức khỏe của trẻ không. Trong bài viết dưới đây, Nhà thuốc Long Châu sẽ chia sẻ với bạn đọc những thông tin liên quan nguyên nhân khiến trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy nhé!

Nguyên nhân nào khiến trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy?

Theo các chuyên gia, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy. Một số trường hợp là phản ứng phụ nhẹ và thoáng qua sau khi sử dụng một số loại vắc xin, đặc biệt là vắc xin phòng Rotavirus đường uống; ngoài ra, một số vắc xin phối hợp như 5 trong 1, 6 trong 1, vắc xin cúm hoặc vắc xin phế cầu cũng có thể ghi nhận các biểu hiện rối loạn tiêu hoá như nôn, chán ăn hoặc tiêu chảy ở một tỷ lệ nhỏ trẻ sau tiêm phòng

Theo CDC, sau khi uống vắc xin phòng tiêu chảy cấp do Rotavirus có thể gặp các phản ứng rối loạn tiêu hoá nhẹ, thoáng qua như nôn hoặc tiêu chảy. Tỷ lệ ghi nhận có thể khác nhau tùy từng loại vắc xin và nghiên cứu; ví dụ, trong dữ liệu thử nghiệm của Rotarix, tiêu chảy được ghi nhận khoảng 3 - 4% trong 8 ngày sau uống, trong khi với RotaTeq, tỷ lệ tiêu chảy trong tuần đầu sau uống có thể cao hơn, dao động 6 - 10%. Nguyên nhân có thể liên quan đến đặc điểm của vắc xin sống giảm độc lực dùng đường uống, tạo đáp ứng miễn dịch tại đường tiêu hoá.

Vắc xin phòng Rotavirus là vắc xin sống giảm độc lực, dùng đường uống. Sau khi vào cơ thể, virus trong vắc xin có thể nhân lên hạn chế tại đường tiêu hoá, từ đó kích thích hệ miễn dịch tạo đáp ứng bảo vệ, đặc biệt là miễn dịch tại niêm mạc ruột, giúp giảm nguy cơ mắc tiêu chảy nặng do Rotavirus về sau. Vì là vắc xin đường uống tác động tại đường tiêu hoá nên một số trẻ có thể xuất hiện rối loạn tiêu hoá nhẹ, thoáng qua như nôn ói hoặc tiêu chảy sau uống.

Bên cạnh đó, hiện tượng trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy có thể xuất phát từ những nguyên nhân khác không phải từ vắc xin. Có thể là do trẻ vô tình bị nhiễm phải các tác nhân gây bệnh ở đường tiêu hoá sau khi tiêm vắc xin, chẳng hạn như:

• Nhiễm khuẩn đường tiêu hoá do Salmonella, hoặc ngộ độc thực phẩm do độc tố tụ cầu vàng Staphylococcus aureus, vi khuẩn Salmonella…
• Do rối loạn vi sinh đường ruột.
• Do vệ sinh kém trong việc ăn uống.

Ngoài ra, trẻ cũng có thể đã bị nhiễm phải mầm bệnh gây tiêu chảy trước khi tiêm chủng và mầm bệnh này bắt đầu khởi phát sau khi tiêm vắc xin, gây nhiễm trùng đường ruột dẫn đến tiêu chảy.

Trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy có nguy hiểm không?

Các chuyên gia cho biết, trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy có thể là một trong các phản ứng phụ thường gặp sau tiêm vắc xin mà người lớn cũng có thể gặp phải. Tiêu chảy nhẹ có thể là phản ứng thoáng qua sau tiêm/uống vắc xin, nhưng không phải dấu hiệu đặc hiệu của đáp ứng miễn dịch và không phải lúc nào cũng do vắc xin. WHO mô tả vắc xin chứa thành phần đã làm yếu/bất hoạt hoặc kháng nguyên nhằm kích hoạt đáp ứng miễn dịch, giúp cơ thể nhận diện tác nhân gây bệnh về sau.

Tình trạng tiêu chảy sau tiêm/uống vắc xin thường sẽ thuyên giảm nhanh chóng và đưa trẻ trở lại với tình trạng tiêu hoá ổn định sau vài ngày tiêm. Trường hợp trẻ có dấu hiệu đau bụng kèm theo khóc dữ dội; trẻ sơ sinh có thể co chân lên ngực, nôn nhiều lần hoặc có máu trong phân, nên đưa trẻ đến khám cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí phù hợp.

Tuy nhiên, nếu trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy nghi ngờ do các tác nhân nhiễm khuẩn đường tiêu hoá như vi khuẩn, ký sinh trùng… thì tình trạng tiêu chảy có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ, gây mất nước nước dẫn đến suy kiệt và đe dọa đến tính mạng của bé.

Chăm sóc trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy như thế nào?

Nếu trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy thì cha mẹ cần thực hiện các biện pháp chăm sóc trẻ như sau:

• Bù nước cho trẻ: Tình trạng tiêu chảy nhiều, đi ngoài ra nhiều nước liên tục có thể khiến cơ thể trẻ bị mất nước, từ đó ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ của bé. Do đó, cha mẹ cần thực hiện các biện pháp bù nước cho con. Đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi đang bú mẹ thì tích cực cho trẻ bú mẹ. Đối với trẻ từ 6 tháng tuổi trở nên và đã ăn dặm, cha mẹ cần bổ sung nước cho trẻ bằng cách cho bé ăn sữa, cháo, nước gạo rang, súp, trái cây, nước ép… Cần bổ sung nước và điện giải theo chỉ định của bác sĩ nếu trẻ bị tiêu chảy nặng.
• Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ: Cha mẹ cần phải rửa tay thật sạch sẽ với rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi thay tã cho bé, đồng thời rửa thật sạch chân, tay, hậu môn và miệng cho trẻ nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm và khiến cho tình trạng tiêu chảy của bé nghiêm trọng hơn.
• Quan sát phân của trẻ: Cha mẹ có thể thông qua tính chất và màu sắc phân của trẻ để biết tình trạng tiêu chảy của con nhẹ hay nặng. Cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến gặp bác sĩ nếu thấy phân của trẻ có bất thường.
• Bổ sung men vi sinh: Trẻ bị tiêu chảy đồng nghĩa với việc hệ tiêu hoá của bé đang bị tổn thương. Do đó, cha mẹ nên tăng cường lợi khuẩn đường ruột cho trẻ nhằm hỗ trợ hệ thống miễn dịch thông qua cách bổ sung men vi sinh hoặc cho thêm sữa chua vào khẩu phần ăn uống của bé.
• Chế độ dinh dưỡng khoa học: Người mẹ đang cho con bú cần ăn uống lành mạnh và đầy đủ để đảm bảo nguồn dinh dưỡng cho trẻ đang phụ thuộc hoàn toàn vào sữa mẹ. Đối với trẻ đang ăn dặm, cha mẹ nên cho trẻ ăn những món ăn dễ tiêu hoá, tránh đồ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm cay nóng.
• Cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ: Sau khi tiêm vắc xin, cha mẹ cần cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ để giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng sau quá trình tập chung năng lượng để phản ứng lại với kháng nguyên của vắc xin.

Tuy nhiên, nếu tình trạng tiêu chảy sau khi tiêm vắc xin kéo dài và có xu hướng nghiêm trọng hơn thì cha mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Tóm lại, trẻ đi tiêm phòng về bị tiêu chảy có thể là một phản ứng thông thường sau tiêm chủng và là một dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch của bé đang hoạt động giúp cơ thể nhận diện kháng nguyên và tạo đáp ứng miễn dịch bảo vệ để phòng bệnh về sau. Tuy nhiên, nếu tình trạng tiêu chảy kéo dài kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng thì cha mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ để kịp thời điều trị. Theo dõi ngay Tiêm chủng Long Châu để cập nhật thêm kiến thức hữu ích khác.

Xem thêm:

• Tầm quan trọng của việc tiêm phòng viêm gan B cho trẻ 7 tuổi
• Lịch tiêm chủng cho người lớn chi tiết và những lưu ý khi tiêm
• Hướng dẫn tra cứu tiêm vắc xin chi tiết tại Tiêm chủng Long Châu