1. /
  2. Góc sức khỏe/
  3. Phòng bệnh & Sống khoẻ/
  4. Sức khỏe gia đình

Những bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự theo quy định mới nhất

Cẩm Ly

15/06/2026

Kích thước chữ

Mỗi mùa tuyển quân, nỗi lo về sức khỏe lại trở thành trăn trở của nhiều bạn trẻ và gia đình. Liệu tình trạng bệnh của mình có đủ điều kiện nhập ngũ hay không? Hiểu rõ các quy định về những bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự sẽ giúp bạn chuẩn bị tốt hơn và bảo vệ sức khỏe bản thân.

Việc thực hiện nghĩa vụ quân sự là trách nhiệm thiêng liêng, nhưng không phải ai cũng đủ điều kiện sức khỏe để tham gia. Pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất cụ thể về tiêu chuẩn sức khỏe, bao gồm danh mục những bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự, nhằm đảm bảo an toàn cho chính người lính và sức mạnh của quân đội.

Điều kiện sức khỏe tham gia nghĩa vụ quân sự

Theo quy định tại Thông tư 105/2023/TT-BQP, tiêu chuẩn sức khỏe để thực hiện nghĩa vụ quân sự được phân thành 6 loại, dựa trên mức độ bệnh tật và tình trạng thể chất. Cụ thể, công dân được gọi nhập ngũ phải đạt sức khỏe loại 1, 2, và 3. Sức khỏe loại 1 là rất tốt, loại 2 là tốt, và loại 3 là khá.

Các trường hợp có sức khỏe loại 4 (trung bình), loại 5 (kém) và loại 6 (rất kém) sẽ không đủ điều kiện nhập ngũ. Việc phân loại này dựa trên kết quả khám lâm sàng, cận lâm sàng của Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, đảm bảo tính khách quan và chính xác.

Để tham gia nghĩa vụ quân sự, công dân phải đạt sức khỏe loại 1, 2 hoặc 3 theo quy định của Bộ Quốc phòng
Để tham gia nghĩa vụ quân sự, công dân phải đạt sức khỏe loại 1, 2 hoặc 3 theo quy định của Bộ Quốc phòng

Những bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự

Danh sách các bệnh lý thuộc diện miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự được quy định chi tiết, dựa trên đánh giá về khả năng ảnh hưởng đến quá trình huấn luyện và phục vụ trong quân đội. Dưới đây là các nhóm bệnh chính dẫn đến việc được miễn trừ hoàn toàn.

Bệnh tim mạch

Các vấn đề về bệnh tim mạch nghiêm trọng là một trong những lý do hàng đầu để được miễn nghĩa vụ. Môi trường quân đội đòi hỏi thể chất cao, có thể gây nguy hiểm cho những người có nền tảng tim mạch yếu.

Các tình trạng cụ thể bao gồm suy tim, bệnh mạch vành, các rối loạn nhịp tim nặng như rung nhĩ, nhịp nhanh thất. Ngoài ra, tình trạng tăng huyết áp từ độ II trở lên hoặc các dị tật tim bẩm sinh phức tạp cũng thuộc diện được miễn trừ.

Bệnh tâm thần

Sức khỏe tinh thần là yếu tố cực kỳ quan trọng để đảm bảo khả năng thích nghi và hoàn thành nhiệm vụ trong môi trường quân ngũ có kỷ luật cao. Do đó, các bệnh lý tâm thần nặng sẽ được miễn tham gia nghĩa vụ quân sự.

Các chẩn đoán như tâm thần phân liệt, rối loạn cảm xúc lưỡng cực, các chứng loạn thần, và tình trạng trầm cảm nặng có ý tưởng tự sát đều được xếp vào sức khỏe loại 6, tương đương với miễn trừ. Các rối loạn lo âu lan tỏa, ám ảnh cưỡng chế ở mức độ nặng cũng được xem xét.

Tâm thần phân liệt và các rối loạn tâm thần là một trong những bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự
Tâm thần phân liệt và các rối loạn tâm thần là một trong những bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự

Bệnh về mắt nặng

Thị lực tốt là yêu cầu cơ bản đối với hầu hết các vị trí trong quân đội. Các bệnh về mắt gây suy giảm thị lực nghiêm trọng và không có khả năng phục hồi sẽ là điều kiện để miễn trừ.

Cụ thể, các tật khúc xạ như cận thị từ 5 diop trở lên, viễn thị từ 5 diop trở lên, hoặc loạn thị sẽ được xem xét. Các bệnh lý khác như thoái hóa võng mạc, glôcôm góc mở nguyên phát, đục thủy tinh thể bẩm sinh, bong võng mạc cũng thuộc danh mục này.

Bệnh xương khớp nặng

Hoạt động huấn luyện quân sự đòi hỏi sự dẻo dai và sức bền của hệ cơ xương khớp. Các bệnh lý xương khớp mạn tính, gây ảnh hưởng đến chức năng vận động sẽ không đủ điều kiện nhập ngũ.

Các bệnh này bao gồm viêm khớp dạng thấp nặng, viem cột sống dính khớp, thoái hóa khớp ở mức độ nặng gây biến dạng khớp, thoát vị đĩa đệm có chèn ép thần kinh gây liệt hoặc teo cơ. Tình trạng cong vẹo cột sống quá mức quy định, mất hoặc biến dạng các chi cũng là lý do miễn trừ.

Bệnh xương khớp nặng ảnh hưởng đến khả năng vận động và huấn luyện

HIV/AIDS và bệnh mãn tính

Người nhiễm HIV/AIDS sẽ được miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự. Bên cạnh đó, danh sách những bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự còn bao gồm các bệnh mạn tính khác ở giai đoạn nặng, đòi hỏi điều trị liên tục và ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.

Một số bệnh điển hình là suy thận mạn, xơ gan mất bù, bệnh tiểu đường có biến chứng nặng, các bệnh hệ thống như lupus ban đỏ hệ thống, các bệnh về máu như máu khó đông, và các loại ung thư máu hay ung thư các cơ quan khác.

Những người mắc bệnh mãn tính nặng cũng không đủ điều kiện nhập ngũ
Những người mắc bệnh mãn tính nặng cũng không đủ điều kiện nhập ngũ

Các trường hợp tạm hoãn nghĩa vụ quân sự

Ngoài các trường hợp được miễn, pháp luật cũng quy định các đối tượng được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong một thời gian nhất định. Các trường hợp này bao gồm:

  • Chưa đủ sức khỏe phục vụ tại ngũ theo kết luận của Hội đồng khám sức khỏe.
  • Là lao động duy nhất phải trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động hoặc chưa đến tuổi lao động.
  • Có anh, chị hoặc em ruột là hạ sĩ quan, binh sĩ đang phục vụ tại ngũ hoặc hạ sĩ quan, chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.
  • Người thuộc diện di dân, giãn dân trong 3 năm đầu đến các xã đặc biệt khó khăn.
  • Cán bộ, công chức, viên chức, thanh niên xung phong được điều động đến công tác, làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
  • Đang học tại cơ sở giáo dục phổ thông; đang được đào tạo trình độ đại học hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục đại học, trình độ cao đẳng hệ chính quy thuộc cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong thời gian một khóa đào tạo của một trình độ đào tạo.

Quy trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự

Quy trình khám sức khỏe được thực hiện chặt chẽ để đảm bảo lựa chọn đúng người, đúng tiêu chuẩn. Các bước cơ bản trong quy trình này gồm:

  • Lập danh sách công dân thuộc diện được gọi khám sức khỏe.
  • Phát lệnh gọi khám sức khỏe cho công dân. Lệnh gọi phải được giao trước 15 ngày so với ngày khám.
  • Tổ chức khám sức khỏe tại các địa điểm tập trung. Hội đồng khám sức khỏe quận/huyện sẽ trực tiếp khám lâm sàng và cận lâm sàng.
  • Phân loại sức khỏe dựa trên các tiêu chuẩn đã được quy định.
  • Công khai kết quả và giải quyết các khiếu nại (nếu có).
Quy trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự tại Việt Nam được thực hiện theo Thông tư 105/2023/TT-BQP
Quy trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự tại Việt Nam được thực hiện theo Thông tư 105/2023/TT-BQP

Lưu ý quan trọng về quy định pháp luật

Để đảm bảo quyền lợi và thực hiện đúng nghĩa vụ công dân, các bạn trẻ và gia đình cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:

  • Cần trung thực khi khai báo tình trạng sức khỏe và cung cấp đầy đủ các giấy tờ y tế liên quan (nếu có) cho Hội đồng khám sức khỏe.
  • Hành vi trốn tránh, gian dối trong việc khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm.
  • Việc nắm rõ danh sách những bệnh được miễn nghĩa vụ quân sự giúp công dân thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình.
  • Trong trường hợp không đồng ý với kết quả khám sức khỏe, công dân có quyền khiếu nại đến Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp trên để được xem xét lại.

Việc hiểu rõ các quy định về sức khỏe không chỉ giúp các bạn trẻ chuẩn bị tâm lý tốt hơn cho mùa tuyển quân mà còn là cách để bảo vệ sức khỏe của chính mình. Đây là một chính sách nhân văn, đảm bảo rằng chỉ những người thực sự đủ điều kiện mới tham gia vào môi trường huấn luyện khắc nghiệt của quân đội, góp phần xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh và toàn diện.

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm
Nhà thuốc Long Châu

Bác sĩThập Nữ Ngọc Huyền

Đã kiểm duyệt nội dung

Nhiều năm trong lĩnh vực Tiêm chủng, Chăm sóc sức khoẻ cộng đồng, Nghiên cứu khoa học và Dinh dưỡng.

Xem thêm thông tin