Quan hệ tình dục trẻ hóa, Bộ Y tế đề xuất dạy giới tính sớm

Quan hệ tình dục lần đầu đang trẻ hóa

Tuổi quan hệ tình dục lần đầu ở thanh thiếu niên đang có xu hướng trẻ hơn, trong khi nhận thức về sức khỏe sinh sản và tình dục an toàn chưa thật sự đầy đủ. Điều này cho thấy giáo dục giới tính không nên chỉ bắt đầu khi trẻ đã trưởng thành, mà cần được tiếp cận sớm, đúng độ tuổi và phù hợp với tâm lý học sinh.

Khi trẻ bước vào tuổi dậy thì, sự tò mò về cơ thể, cảm xúc và các mối quan hệ là điều tự nhiên. Nếu thiếu kiến thức chính thống, trẻ có thể tìm hiểu qua mạng xã hội, bạn bè hoặc các nguồn thông tin thiếu kiểm chứng, từ đó dễ đưa ra quyết định thiếu an toàn.

Mức độ an toàn tình dục còn thấp

Điểm đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc quan hệ tình dục lần đầu diễn ra sớm hơn, mà còn ở mức độ an toàn tình dục còn hạn chế. Theo Bộ Y tế, chỉ khoảng 54% thanh thiếu niên sử dụng biện pháp tránh thai trong lần quan hệ đầu tiên. Tỉ lệ sử dụng bao cao su ở nhóm quan hệ tình dục sớm cũng còn thấp.

Bên cạnh nguy cơ mang thai ngoài ý muốn, người trẻ còn đối mặt với bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nhóm tuổi 15 đến 29 hiện chiếm khoảng 50% số ca nhiễm HIV mới. Một số bệnh như giang mai, lậu cũng có xu hướng tăng ở thanh thiếu niên, trong đó Bệnh viện Da liễu TP.HCM ghi nhận số ca mắc trong nhóm này tăng gấp đôi giai đoạn 2021 đến 2023.

Quan hệ tình dục an toàn cần được hiểu đúng

Quan hệ tình dục an toàn không chỉ dừng lại ở việc tránh thai. Đây là quá trình bảo vệ bản thân và người khác khỏi các nguy cơ về sức khỏe, đồng thời dựa trên sự tự nguyện, tôn trọng và đồng thuận giữa các bên.

Để hiểu đúng về QHTD an toàn, người trẻ cần được trang bị các kiến thức cơ bản sau:

• Sử dụng bao cao su đúng cách: Giúp giảm nguy cơ mang thai ngoài ý muốn và phòng ngừa một số bệnh lây truyền qua đường tình dục.
• Lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp: Không tự ý áp dụng theo lời truyền miệng, nên được tư vấn từ nhân viên y tế khi cần.
• Phòng ngừa bệnh lây truyền qua đường tình dục: Hiểu rằng nhiều bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng ngay từ đầu.
• Xét nghiệm khi có nguy cơ: Chủ động kiểm tra sức khỏe nếu từng quan hệ không an toàn hoặc có dấu hiệu bất thường.
• Hiểu về đồng thuận và quyền từ chối: Mỗi người có quyền nói “không” khi chưa sẵn sàng hoặc cảm thấy không an toàn.

Khi hiểu đúng, người trẻ sẽ có khả năng đưa ra quyết định có trách nhiệm hơn với cơ thể, cảm xúc và tương lai của mình.

Giáo dục giới tính cần đi vào trường học

Trường học là môi trường quan trọng để cung cấp kiến thức giới tính một cách khoa học, phù hợp lứa tuổi và không kỳ thị. Khi giáo dục giới tính được đưa vào chính khóa hoặc ngoại khóa bài bản, học sinh sẽ có cơ hội hiểu đúng về cơ thể, cảm xúc, mối quan hệ, đồng thuận và cách bảo vệ bản thân.

Các nội dung giáo dục giới tính trong trường học nên được triển khai theo hướng gần gũi, thực tế và dễ tiếp cận, bao gồm:

• Kiến thức về cơ thể và tuổi dậy thì: Giúp học sinh hiểu những thay đổi sinh lý, tâm lý là bình thường và cần được chăm sóc đúng cách.
• Sức khỏe sinh sản và tình dục an toàn: Cung cấp thông tin chính xác về tránh thai, phòng bệnh và các hành vi nguy cơ.
• Đồng thuận, ranh giới cá nhân và kỹ năng từ chối: Giúp học sinh biết bảo vệ bản thân trong các mối quan hệ.
• Kỹ năng tìm kiếm hỗ trợ: Hướng dẫn học sinh biết hỏi ai, đến đâu và làm gì khi gặp vấn đề nhạy cảm.
• Tư duy chọn lọc thông tin: Giúp học sinh tránh tiếp nhận sai lệch từ mạng xã hội hoặc các nguồn thiếu kiểm chứng.

Giáo dục giới tính không khuyến khích trẻ quan hệ sớm, mà giúp trẻ biết tự bảo vệ mình trước các nguy cơ thực tế.

Quan hệ tình dục trẻ hóa không chỉ là câu chuyện về độ tuổi, mà còn là lời nhắc về khoảng trống kiến thức, kỹ năng bảo vệ bản thân và khả năng tiếp cận nguồn thông tin chính thống của thanh thiếu niên. Vì vậy, giáo dục giới tính cần được nhìn nhận như một phần quan trọng trong chăm sóc sức khỏe học đường, giúp người trẻ hiểu đúng, biết tôn trọng ranh giới cá nhân và chủ động phòng ngừa các nguy cơ sức khỏe.