Tại sao nốt ruồi ngày càng to ra? Dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý

Nốt ruồi là những tổn thương sắc tố da rất thường gặp và có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Nhiều người nhận thấy nốt ruồi của mình thay đổi kích thước, màu sắc hoặc ngày càng nhô cao theo thời gian nên không khỏi lo lắng liệu đây có phải dấu hiệu bất thường hay không. Trên thực tế, một số thay đổi của nốt ruồi có thể là hiện tượng sinh lý bình thường, nhưng cũng có trường hợp liên quan đến nguy cơ ung thư da cần được phát hiện sớm.

Tại sao nốt ruồi ngày càng to ra?

Nốt ruồi có thể to dần theo thời gian do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thay đổi sinh lý bình thường đến các dấu hiệu cảnh báo bất thường trên da.

Nốt ruồi có thể thay đổi tự nhiên theo thời gian

Nốt ruồi là tổn thương sắc tố da hình thành do sự tập trung của các tế bào hắc tố. Trong quá trình phát triển của cơ thể, một số nốt ruồi có thể lớn dần, nhô cao hơn hoặc thay đổi màu sắc nhẹ. Đây có thể là diễn tiến bình thường, nhất là với các nốt ruồi xuất hiện từ nhỏ và thay đổi chậm trong nhiều năm. Tuy nhiên, sự thay đổi tự nhiên thường diễn ra từ từ, không kèm đau, ngứa, chảy máu hay loét da.

Thay đổi nội tiết tố khiến nốt ruồi to hơn

Sự dao động hormone trong cơ thể có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào sắc tố. Vì vậy, ở tuổi dậy thì, phụ nữ mang thai hoặc người đang sử dụng một số thuốc nội tiết, nốt ruồi có thể sẫm màu hơn, rõ hơn hoặc tăng kích thước nhẹ. Đa số trường hợp này là lành tính, nhưng vẫn cần theo dõi nếu nốt ruồi phát triển nhanh, màu sắc loang lổ hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường.

Tác động của ánh nắng mặt trời

Tia cực tím trong ánh nắng có thể kích thích sản xuất melanin, làm da sạm hơn và khiến một số nốt ruồi trở nên đậm màu, dễ nhận thấy hơn. Việc tiếp xúc nắng kéo dài, thường xuyên hoặc không dùng biện pháp bảo vệ da cũng có thể làm tăng số lượng nốt ruồi mới.

Nốt ruồi to lên do viêm hoặc kích ứng

Một số nốt ruồi nằm ở vị trí dễ bị ma sát như cổ áo, thắt lưng, vùng cạo lông, lòng bàn tay hoặc bàn chân có thể bị kích ứng, trầy xước hoặc viêm nhẹ. Khi đó, nốt ruồi có thể sưng to tạm thời, đỏ, đau hoặc nhạy cảm hơn bình thường. Nếu tình trạng này giảm sau khi hết kích ứng thì thường không quá đáng lo.

Một số trường hợp có thể liên quan ung thư da

Dù phần lớn nốt ruồi là lành tính, nốt ruồi thay đổi nhanh về kích thước, hình dạng hoặc màu sắc có thể là dấu hiệu cảnh báo u hắc tố - một dạng ung thư da nguy hiểm. Theo các khuyến cáo da liễu, dấu hiệu “thay đổi” là yếu tố cần đặc biệt lưu ý, nhất là khi nốt ruồi lớn nhanh trong thời gian ngắn, khác biệt rõ so với các nốt ruồi còn lại hoặc đi kèm ngứa, đau, chảy máu, loét.

Dấu hiệu nhận biết nốt ruồi bất thường cần cảnh giác

Không phải mọi nốt ruồi to lên đều nguy hiểm, nhưng người bệnh không nên chủ quan nếu nốt ruồi có các dấu hiệu bất thường. Việc nhận biết sớm những thay đổi nghi ngờ giúp tăng khả năng phát hiện các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư da ở giai đoạn sớm.

Quy tắc ABCDE giúp nhận biết nguy cơ ung thư da

Đây là nguyên tắc thường được dùng để tự theo dõi nốt ruồi tại nhà.

• A (Asymmetry): Nốt ruồi mất đối xứng, hai nửa không giống nhau.
• B (Border): Bờ viền nốt ruồi không đều, mờ, nham nhở hoặc có răng cưa.
• C (Color): Màu sắc không đồng nhất, có nhiều sắc độ như nâu, đen, đỏ, trắng hoặc xanh trên cùng một nốt ruồi.
• D (Diameter): Đường kính lớn, thường được lưu ý khi trên 6 mm, dù u hắc tố vẫn có thể nhỏ hơn.
• E (Evolving): Sự thay đổi theo thời gian, nốt ruồi thay đổi về kích thước, hình dạng, màu sắc, độ nhô cao hoặc xuất hiện triệu chứng mới.

Những biểu hiện bất thường khác cần chú ý

Ngoài quy tắc ABCDE, người bệnh nên đi khám nếu nốt ruồi ngứa dai dẳng, đau, sưng đỏ, chảy máu không do va chạm, rỉ dịch, đóng vảy, loét hoặc lâu lành. Một nốt ruồi mới xuất hiện sau tuổi trưởng thành và phát triển nhanh cũng cần được đánh giá kỹ. Đặc biệt, nếu một nốt ruồi trông “khác hẳn” so với các nốt ruồi còn lại trên cơ thể, đây cũng là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Những loại nốt ruồi có nguy cơ cao hơn

Một số nhóm nốt ruồi cần được theo dõi sát hơn, bao gồm nốt ruồi bẩm sinh kích thước lớn, nốt ruồi không điển hình hoặc nốt ruồi loạn sản. Các nốt ruồi này thường có hình dạng không đều, kích thước lớn hơn nốt ruồi thông thường, màu sắc không đồng nhất hoặc bờ viền kém rõ. Ngoài ra, người có nhiều nốt ruồi, tiền sử gia đình mắc ung thư da, từng cháy nắng nặng hoặc thường xuyên tiếp xúc tia UV cũng nên khám da liễu định kỳ để được theo dõi và tư vấn phù hợp.

Các câu hỏi thường gặp về tình trạng nốt ruồi to ra

Nốt ruồi to lên có phải ung thư không?

Không phải mọi nốt ruồi to lên đều là ung thư. Nhiều nốt ruồi có thể tăng kích thước chậm theo thời gian do sự phát triển tự nhiên, thay đổi nội tiết hoặc tác động của ánh nắng. Tuy nhiên, nếu nốt ruồi to nhanh, méo lệch, bờ không đều, đổi màu, ngứa, đau hoặc chảy máu, người bệnh nên đi khám da liễu để được kiểm tra.

Nốt ruồi nhô cao dần có bình thường không?

Nốt ruồi nhô cao dần có thể là diễn tiến bình thường, nhất là khi sự thay đổi xảy ra chậm trong nhiều năm và nốt ruồi vẫn đều màu, bờ rõ, không gây khó chịu. Ngược lại, nếu nốt ruồi đột ngột gồ lên, phát triển nhanh, bề mặt sần loét, dễ chảy máu hoặc kèm đau ngứa, đây là dấu hiệu cần được bác sĩ đánh giá.

Nốt ruồi càng ngày càng đen có sao không?

Nốt ruồi sẫm màu hơn có thể liên quan đến ánh nắng mặt trời, thay đổi hormone hoặc sự thay đổi sắc tố tự nhiên của da. Tuy nhiên, nốt ruồi chuyển màu không đồng nhất, xuất hiện nhiều sắc độ như nâu, đen, đỏ, trắng hoặc xanh, hoặc có vùng đậm nhạt bất thường cần được thăm khám. Màu sắc không đều là một trong những dấu hiệu quan trọng khi theo dõi nguy cơ ung thư da.

Có nên tẩy nốt ruồi đang lớn lên không?

Không nên tự ý tẩy nốt ruồi đang lớn lên tại nhà hoặc tại các cơ sở không chuyên khoa. Trước khi tẩy, nốt ruồi cần được bác sĩ da liễu kiểm tra để xác định lành tính hay có dấu hiệu nghi ngờ. Việc tẩy nốt ruồi không đúng cách có thể gây nhiễm trùng, sẹo xấu, bỏ sót tổn thương nguy hiểm hoặc làm chậm trễ quá trình chẩn đoán bệnh lý da liễu.

Bài viết trên đã giúp bạn giải đáp thắc mắc tại sao nốt ruồi ngày càng to ra cũng như hiểu rõ nguyên nhân có thể liên quan đến sự thay đổi của nốt ruồi. Dù phần lớn nốt ruồi là lành tính, bạn vẫn nên theo dõi các dấu hiệu bất thường như thay đổi kích thước, màu sắc, bờ viền hoặc tình trạng ngứa, chảy máu để kịp thời thăm khám da liễu khi cần thiết. Chủ động kiểm tra và bảo vệ da đúng cách sẽ góp phần giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn và chăm sóc sức khỏe làn da hiệu quả hơn.