Thiếu natri trong máu nên ăn gì? Gợi ý thực phẩm hỗ trợ cải thiện

Hạ natri máu là tình trạng nồng độ natri trong máu thấp hơn bình thường, có thể gây mệt mỏi, buồn nôn, đau đầu, lú lẫn và trong trường hợp nặng có thể dẫn đến co giật hoặc hôn mê. Bên cạnh điều trị nguyên nhân gây bệnh, chế độ dinh dưỡng cũng góp phần hỗ trợ cải thiện tình trạng này ở một số trường hợp. Tuy nhiên, việc bổ sung natri không đơn thuần là ăn nhiều muối, bởi hạ natri máu có nhiều nguyên nhân khác nhau và mỗi trường hợp cần có cách xử trí riêng. Hiểu rõ những thực phẩm phù hợp và các lưu ý khi xây dựng chế độ ăn sẽ giúp người bệnh cải thiện tình trạng hạ natri máu một cách an toàn và hiệu quả.

Thiếu natri trong máu nên ăn gì?

Người bị thiếu natri trong máu (hạ natri máu) không nên tự ý ăn thật nhiều muối để cải thiện tình trạng này. Chế độ ăn cần được điều chỉnh tùy theo nguyên nhân, mức độ hạ natri máu và tình trạng sức khỏe của từng người.

Ở trường hợp hạ natri máu nhẹ và không có triệu chứng nghiêm trọng, bác sĩ có thể khuyến nghị điều chỉnh chế độ ăn hoặc lượng nước uống. Với hạ natri máu mức độ trung bình đến nặng, người bệnh thường cần điều trị bằng các biện pháp y khoa như truyền dịch hoặc dùng thuốc.

Một số thực phẩm có thể được ưu tiên theo hướng dẫn của bác sĩ gồm:

Muối ăn với lượng phù hợp

Muối ăn (natri clorid) là nguồn cung cấp natri chính trong khẩu phần. Nếu cần tăng lượng natri, bác sĩ có thể hướng dẫn bổ sung muối với lượng phù hợp, nhưng người bệnh không nên tự ý ăn mặn, đặc biệt nếu mắc tăng huyết áp, suy tim, bệnh thận mạn hoặc xơ gan.

Nước dùng và các món canh

Canh hoặc nước dùng từ thịt, cá hay xương được nêm nếm vừa phải có thể giúp bổ sung natri và nước cho cơ thể. Nên ưu tiên các món như canh rau nấu thịt, súp gà hoặc nước hầm xương, đồng thời hạn chế các loại nước dùng chế biến sẵn vì thường chứa quá nhiều muối.

Thực phẩm giàu protein

Ở một số người, hạ natri máu có thể liên quan đến chế độ ăn quá ít chất đạm. Bổ sung đầy đủ protein từ thịt nạc, cá, trứng, sữa, đậu phụ và các loại đậu giúp hỗ trợ cân bằng nước và điện giải.

Sữa và các chế phẩm từ sữa

Sữa, sữa chua và phô mai cung cấp natri tự nhiên cùng nhiều dưỡng chất như protein và canxi. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận hoặc cần hạn chế kali, phốt pho nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.

Dung dịch bù nước và điện giải theo chỉ định

Nếu hạ natri máu xảy ra do mất nước sau tiêu chảy, nôn nhiều hoặc đổ mồ hôi nhiều, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng dung dịch bù nước và điện giải (ORS) theo đúng hướng dẫn. Người bệnh không nên tự pha nước muối hoặc dùng đồ uống thể thao để thay thế ORS vì thành phần điện giải không tương đương và có thể không phù hợp với từng tình trạng bệnh.

Những thực phẩm không nên lạm dụng

Mặc dù chứa nhiều natri, một số thực phẩm không được khuyến khích sử dụng thường xuyên để bổ sung natri vì có thể gây ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe, bao gồm:

• Đồ ăn nhanh;
• Thực phẩm chế biến sẵn;
• Mì ăn liền;
• Thịt xông khói, xúc xích;
• Đồ hộp;
• Snack mặn.

Những thực phẩm này thường chứa hàm lượng natri rất cao, đồng thời nhiều chất béo bão hòa và phụ gia, nên nếu sử dụng thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và các vấn đề sức khỏe khác. Việc bổ sung natri nên được thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, thay vì dựa vào các thực phẩm chế biến sẵn.

Thiếu natri trong máu có nên uống nhiều nước?

Người bị thiếu natri trong máu không phải lúc nào cũng nên uống nhiều nước.

Ở một số trường hợp, hạ natri máu xảy ra do uống quá nhiều nước, làm natri trong máu bị pha loãng. Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định hạn chế lượng nước uống mỗi ngày để giúp đưa nồng độ natri trở về mức bình thường.

Ngược lại, nếu hạ natri máu là hậu quả của tình trạng mất nước do tiêu chảy, nôn ói hoặc đổ mồ hôi nhiều, người bệnh có thể cần được bù dịch và điện giải đúng cách theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Vì vậy, lượng nước cần uống không giống nhau ở mọi trường hợp mà cần được điều chỉnh dựa trên nguyên nhân gây hạ natri máu và tình trạng sức khỏe của từng người.

Khi nào cần đi khám ngay?

Hạ natri máu nặng có thể là một tình trạng cấp cứu và cần được xử trí kịp thời. Người bệnh nên đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như:

• Lú lẫn hoặc thay đổi ý thức;
• Đau đầu dữ dội;
• Buồn nôn và nôn nhiều;
• Co giật;
• Khó thở;
• Hôn mê.

Đây là những biểu hiện cảnh báo não có thể đang bị ảnh hưởng do nồng độ natri trong máu giảm nghiêm trọng.

Cách phòng ngừa hạ natri máu

Để giảm nguy cơ hạ natri máu, bạn nên:

• Duy trì chế độ ăn cân đối, không tự ý kiêng muối quá mức nếu không có chỉ định của bác sĩ.
• Bù nước và điện giải đúng cách khi bị tiêu chảy, nôn nhiều hoặc vận động cường độ cao.
• Tránh uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn, đặc biệt khi không có nhu cầu thực sự.
• Kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như suy tim, bệnh thận hoặc xơ gan.
• Sử dụng thuốc theo đúng chỉ định và tái khám định kỳ nếu đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc các thuốc có thể ảnh hưởng đến nồng độ natri trong máu.

Thiếu natri trong máu nên ăn gì phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và mức độ hạ natri máu. Một chế độ ăn cân đối với lượng natri phù hợp, kết hợp bổ sung protein và bù nước - điện giải đúng cách có thể hỗ trợ điều trị ở một số trường hợp. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý ăn quá nhiều muối hoặc uống các loại nước điện giải khi chưa được bác sĩ hướng dẫn. Nếu xuất hiện các triệu chứng thần kinh hoặc hạ natri máu nặng, cần đến cơ sở y tế để được điều trị kịp thời.