Uống canxi đều đặn mỗi ngày nhưng cơ thể vẫn thiếu, xương vẫn yếu?

Lý giải cho nghịch lý này, các nghiên cứu cho thấy hiệu quả bổ sung canxi không chỉ phụ thuộc vào hàm lượng nạp vào mà còn quyết định bởi cơ chế hấp thu và định hướng vi chất trong cơ thể. Bởi cấu trúc xương là một hệ thống phức tạp, đòi hỏi sự tham gia đồng thời của nhiều yếu tố phối hợp thay vì chỉ có canxi đơn lẻ.

Cơ chế hấp thu và chuyển hóa canxi trong cơ thể

Quá trình chuyển hóa canxi sau khi đi vào cơ thể được chia làm hai giai đoạn:

• Giai đoạn 1 (từ ruột vào máu): Canxi từ thực phẩm hoặc viên uống sẽ được hấp thu chủ yếu tại ruột non thông qua các kênh vận chuyển và protein chuyên biệt trên thành ruột để đi vào hệ tuần hoàn.
• Giai đoạn 2 (từ máu vào xương): Canxi có trong máu cần được vận chuyển và tích hợp vào khung xương nhờ sự hỗ trợ của các protein và vitamin.

Nếu quá trình này không hiệu quả, canxi có thể bị thải ra ngoài qua nước tiểu hoặc lắng đọng ở các mô khác ngoài xương. Đây là nguyên nhân lý giải cho hiện tượng một số cá nhân có chỉ số canxi huyết bình thường nhưng mật độ xương vẫn ở mức thấp.

Đồng thời, lượng canxi dư thừa không được hấp thu vào xương có xu hướng đào thải qua hệ tiết niệu. Việc bổ sung canxi quá mức hoặc không phù hợp trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tăng calci huyết, lắng đọng canxi tại mô mềm ở một số đối tượng và tăng nguy cơ sỏi thận. Mối liên quan giữa bổ sung canxi và nguy cơ tim mạch hiện vẫn đang được nghiên cứu.

Bổ sung canxi như thế nào để tối ưu hiệu quả

Vai trò của vitamin D3 và vitamin K

Trong số các vi chất tham gia quá trình chuyển hóa canxi, vitamin D3 và vitamin K là hai thành phần được quan tâm nhờ vai trò hỗ trợ hấp thu và khoáng hóa xương. Trong đó:

• Vitamin D3: Đóng vai trò kích thích sản sinh các protein vận chuyển canxi ở thành ruột, từ đó làm tăng hiệu suất hấp thu canxi từ đường tiêu hóa vào máu.
• Vitamin K: Là yếu tố quan trọng ở giai đoạn tiếp theo. Tế bào tạo xương (osteoblast) sản sinh ra Osteocalcin - một loại protein có nhiệm vụ gắn kết các ion canxi vào khung khoáng của xương. Tuy nhiên, Osteocalcin mới sinh ở dạng bất hoạt. Vitamin K đóng vai trò là cofactor trong quá trình hoạt hóa osteocalcin – một protein do tế bào tạo xương sản sinh. Sau khi được hoạt hóa, osteocalcin có khả năng gắn với hydroxyapatite trong chất nền xương, góp phần vào quá trình khoáng hóa xương. Khi thiếu vitamin K, quá trình hoạt hóa osteocalcin bị giảm, từ đó ảnh hưởng đến khả năng gắn kết canxi vào mô xương mặc dù nồng độ canxi trong máu vẫn có thể ở mức bình thường.

MCHA - Dạng canxi tương thích với cấu trúc xương người

Bên cạnh các vi chất dẫn đường, bản chất của dạng canxi được nạp vào cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp nhận của cơ thể.

Về mặt sinh học, xương người được cấu thành chủ yếu từ hydroxyapatite - một phức hợp khoáng chất tự nhiên chứa cả canxi và photpho được sắp xếp theo tỷ lệ gần tương đồng với khoáng chất tự nhiên của xương. Việc bổ sung các chế phẩm canxi đơn lẻ không chứa photpho có thể làm mất cân bằng tỷ lệ khoáng chất này, khiến quá trình lắng đọng khoáng hóa tại xương diễn ra chậm hơn.

Để tối ưu hóa khả năng hấp thu, y học hiện đại đã nghiên cứu ra dòng canxi thế hệ mới có tính tương thích sinh học cao. Nổi bật trong số đó là Canxi dạng MCHA (Microcrystalline hydroxyapatite).

MCHA là nguồn canxi và photpho tự nhiên được chiết xuất từ xương bò non với cấu trúc vi tinh thể. Với điểm nổi bật là cung cấp đồng thời canxi và photpho, tương đồng với cấu trúc xương tự nhiên của con người.

Do có tính tương thích sinh học cao, MCHA giúp hệ tiêu hóa dễ dàng tiếp nhận và hấp thu, giảm thiểu các tác dụng phụ phổ biến của các dạng muối canxi vô cơ thông thường như khó chịu tiêu hóa, táo bón,...

Từ đó, có thể thấy hiệu quả của việc bổ sung canxi không chỉ đơn thuần nằm ở hàm lượng canxi trên nhãn, mà nằm ở việc canxi đó có được hỗ trợ để đi đúng hành trình từ ruột vào máu, và từ máu vào tận mô xương hay không. Chính vì vậy, khi có nhu cầu bổ sung vi chất cho các thành viên trong gia đình, người tiêu dùng thông minh nên thay đổi tư duy chỉ nhìn vào hàm lượng. Thay vì chọn đại các sản phẩm canxi đơn lẻ, hãy ưu tiên giải pháp kết hợp sẵn phức hợp canxi MCHA cùng bộ đôi vitamin D3 và vitamin K. Để khoáng hóa xương, giúp tối ưu hóa quá trình sử dụng canxi cho cơ thể.