Vảy nến có ngứa không? Biện pháp phòng ngừa bệnh vảy nến

Không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ làn da, vảy nến còn gây tác động đáng kể đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Do biểu hiện bệnh ở mỗi người không giống nhau, nhiều người vì thế băn khoăn vảy nến có gây ngứa hay không. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ vấn đề này, đồng thời cung cấp những biện pháp phòng ngừa vảy nến hiệu quả.

Bệnh vảy nến có ngứa không?

Vảy nến là một bệnh da mạn tính, không có khả năng lây lan, đặc trưng bởi tình trạng da viêm đỏ, bong tróc và hình thành các mảng vảy dày. Tổn thương da có thể mang màu hồng nhạt, đỏ, tím sẫm hoặc nâu, bên trên phủ lớp vảy trắng, xám hoặc ánh bạc đặc trưng.

Bệnh có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể, trong đó thường gặp nhất là khuỷu tay, đầu gối, da đầu và vùng thắt lưng. Vảy nến thường khởi phát ở hai nhóm tuổi phổ biến là 20-30 tuổi hoặc 50-60 tuổi, với tỷ lệ mắc bệnh tương đương giữa nam và nữ. Phần lớn người bệnh chỉ có các mảng tổn thương khu trú.

Trên thực tế, không phải tất cả người mắc vảy nến đều bị ngứa. Mức độ ngứa có sự khác biệt rõ rệt giữa các cá nhân, có người hầu như không cảm nhận khó chịu, trong khi người khác lại bị ngứa nhiều, kèm theo cảm giác đau hoặc rát, tùy thuộc vào mức độ viêm và vị trí vùng da bị tổn thương.

Dấu hiệu bệnh vảy nến

Các biểu hiện thường gặp của bệnh vảy nến có thể bao gồm:

• Xuất hiện các mảng phát ban không đồng đều, hình dạng đa dạng, từ những vảy nhỏ giống gàu cho đến các mảng tổn thương lớn lan rộng trên nhiều vùng da.
• Màu sắc tổn thương da có thể khác nhau tùy theo màu da: Ở người da sẫm màu, các mảng ban thường có màu tím hoặc nâu sẫm; trong khi ở người da sáng, tổn thương thường có màu hồng hoặc đỏ, phủ lớp vảy trắng bạc.
• Xuất hiện các vảy mịn, kích thước nhỏ, tình trạng này thường gặp hơn ở trẻ em.
• Da trở nên khô ráp, dễ nứt nẻ và đôi khi có thể rỉ máu.
• Cảm giác ngứa, nóng rát hoặc đau tại vùng da bị tổn thương.
• Các đợt phát ban có tính chất chu kỳ, có thể bùng phát trong vài tuần hoặc vài tháng, sau đó thuyên giảm rồi tái phát.

Những nguyên nhân thường gặp gây bệnh vảy nến

Bệnh vảy nến có thể khởi phát và tiến triển do nhiều yếu tố khác nhau, trong đó phổ biến nhất gồm:

Yếu tố di truyền

Yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng trong cơ chế bệnh sinh vảy nến. Nhiều nghiên cứu ghi nhận nguy cơ mắc bệnh cao hơn ở những người có người thân bậc một bị vảy nến, đặc biệt liên quan đến các biến thể gen như HLA-Cw6.

Rối loạn hệ miễn dịch

Hệ miễn dịch có vai trò bảo vệ cơ thể bằng cách nhận diện và loại bỏ các tác nhân gây hại. Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch bị rối loạn, nó có thể tấn công ngược lại chính các tế bào của cơ thể, trong đó có tế bào da.

Điều này làm quá trình tăng sinh tế bào da diễn ra nhanh bất thường, khiến các tế bào mới hình thành khi tế bào cũ chưa kịp bong tróc, dẫn đến tích tụ thành những mảng da dày, có màu đỏ, phủ vảy trắng như sáp và thường gây ngứa. Đây cũng là nguồn gốc tên gọi của bệnh vảy nến.

Sử dụng thuốc không đúng chỉ định

Việc dùng thuốc tùy tiện, không tuân theo hướng dẫn của bác sĩ có thể làm khởi phát hoặc khiến bệnh vảy nến nặng hơn. Một số nhóm thuốc được ghi nhận có liên quan như lithium, thuốc điều trị sốt rét, thuốc hạ huyết áp, thuốc kháng viêm và thuốc điều trị suy tim sung huyết.

Chủ quan với các tổn thương da

Các tổn thương da hoặc nhiễm trùng (đặc biệt nhiễm liên cầu ở họng) có thể đóng vai trò yếu tố khởi phát ở một số thể bệnh, thông qua cơ chế hoạt hóa đáp ứng miễn dịch bất thường.

Ảnh hưởng của thời tiết

Thời tiết lạnh và khô có thể khiến da nứt nẻ, khô ráp, làm bệnh vảy nến dễ xuất hiện hoặc tái phát, đặc biệt ở những người có tiền sử viêm họng hoặc viêm amidan. Ngoài ra, sự thay đổi thời tiết đột ngột cũng có thể gây kích ứng da và làm bệnh nặng hơn. Việc tiếp xúc ánh nắng mặt trời quá lâu, nhất là trong khoảng từ 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều, cũng có thể gây tổn thương tế bào da do tia cực tím và làm tăng nguy cơ ung thư da.

Một số yếu tố khác

Lối sống không lành mạnh như thường xuyên sử dụng rượu bia, thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc và tái phát vảy nến do ảnh hưởng tiêu cực đến hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, căng thẳng tâm lý kéo dài cũng được xem là yếu tố thúc đẩy bệnh khởi phát và tiến triển nặng hơn; nhiều nghiên cứu cho thấy người mắc vảy nến thường dễ lo âu, căng thẳng hoặc nhạy cảm hơn bình thường.

Biện pháp phòng ngừa bệnh vảy nến

Để hạn chế nguy cơ mắc và kiểm soát tốt bệnh vảy nến, bạn nên lưu ý những điểm sau:

• Vảy nến là bệnh mạn tính, thường cần điều trị lâu dài và có thể theo người bệnh suốt đời. Do các mảng da bong vảy dễ gây mặc cảm, một số người bỏ dở điều trị, khiến triệu chứng nặng hơn và làm suy giảm chất lượng cuộc sống. Vì vậy, việc kiên trì điều trị là rất quan trọng.
• Với người chưa mắc bệnh, cần nâng cao sức đề kháng, hạn chế nhiễm trùng và tránh chấn thương da nhằm giảm tác động tiêu cực đến hệ miễn dịch.
• Những người thuộc nhóm nguy cơ cao, đặc biệt là có người thân mắc vảy nến, nên chủ động tầm soát và phát hiện sớm để can thiệp kịp thời, ngăn bệnh tiến triển nặng.
• Đối với người đã được chẩn đoán, không nên quá lo lắng hay hoang mang. Việc trao đổi thường xuyên với bác sĩ chuyên khoa Da liễu để được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp và phòng ngừa biến chứng là cần thiết.
• Người bệnh cần tuân thủ đúng chỉ định dùng thuốc, giữ vệ sinh cơ thể sạch sẽ, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mạnh, tránh rượu bia và các chất kích thích. Đồng thời, nên giảm thực phẩm nhiều dầu mỡ, tăng cường bổ sung acid folic và omega-3 từ các loại cá như cá thu, cá hồi để hỗ trợ kiểm soát bệnh tốt hơn.

Như vậy, bài viết đã khép lại và phần nào giải đáp được thắc mắc vảy nến có ngứa không. Trên thực tế, bệnh có thể gây ngứa hoặc không, tùy vào mức độ tổn thương và cơ địa của từng người. Việc chủ động phòng ngừa, chăm sóc da đúng cách, tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ, kết hợp giữ tinh thần ổn định và lối sống lành mạnh sẽ giúp kiểm soát vảy nến hiệu quả và hạn chế bệnh tiến triển nặng hơn về lâu dài.