Những nguyên nhân khiến bạn có thể bị ngứa lưng vào ban đêm

Tình trạng bị ngứa lưng vào ban đêm là vấn đề nhiều người gặp nhưng dễ bỏ qua. Cơn ngứa xuất hiện khi cơ thể nghỉ ngơi có thể làm gián đoạn giấc ngủ và gây khó chịu kéo dài. Việc tìm hiểu nguyên nhân và chăm sóc da đúng cách sẽ góp phần cải thiện chất lượng giấc ngủ cũng như sức khỏe làn da.

Nguyên nhân bị ngứa lưng vào ban đêm không phải do bệnh lý

Không phải mọi trường hợp ngứa da về đêm đều xuất phát từ bệnh lý da liễu. Nhiều yếu tố sinh lý và môi trường xung quanh cũng có thể khiến cảm giác ngứa rõ rệt hơn khi cơ thể nghỉ ngơi. Hiểu rõ các nguyên nhân thông thường này giúp bạn điều chỉnh thói quen sinh hoạt và chăm sóc da phù hợp hơn.

Dị ứng theo mùa

Giai đoạn chuyển mùa khiến cơ thể khó thích nghi kịp với sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm. Khi đó, cơ thể có thể tăng giải phóng histamine - chất liên quan đến phản ứng dị ứng gây ngứa da. Người có cơ địa dị ứng thường bị ảnh hưởng rõ hơn, nhưng triệu chứng thường xuất hiện từng đợt thay vì kéo dài liên tục.

Thay đổi nội tiết theo nhịp sinh học

Ban đêm, một số hormone có vai trò kiểm soát phản ứng viêm của cơ thể như corticosteroid có xu hướng giảm xuống. Đồng thời, các chất trung gian gây viêm như cytokine lại tăng hoạt động, khiến da nhạy cảm hơn và dễ xuất hiện cảm giác ngứa. Vì vậy, nhiều người nhận thấy cơn ngứa bùng lên từng đợt khi về đêm.

Căng thẳng thần kinh

Áp lực công việc, thức khuya hoặc lo âu kéo dài có thể kích thích hệ thần kinh. Khi các đầu mút thần kinh dưới da trở nên nhạy cảm hơn, cảm giác châm chích và ngứa ngáy dễ xuất hiện, đặc biệt trong không gian yên tĩnh vào ban đêm khi bạn chú ý nhiều hơn đến cảm giác cơ thể.

Thiếu nước và tình trạng da khô

Khi cơ thể không được bổ sung đủ nước, làn da sẽ mất đi độ ẩm tự nhiên, trở nên khô ráp và dễ bị kích ứng. Ngoài ra, khi thời tiết nóng, cơ thể tiết nhiều mồ hôi dẫn đến mất nước, đồng thời nếu da không được làm sạch đúng cách, lỗ chân lông dễ bít tắc và gây ngứa. Ngược lại, khi trời lạnh và khô, da thường bị nứt nẻ, bong tróc, tạo cảm giác châm chích khó chịu. Đặc biệt vào ban đêm, nhiệt độ môi trường hạ thấp khiến da càng khô hơn, làm cảm giác ngứa trở nên rõ rệt.

Yếu tố môi trường sống

Các tác nhân như bụi mịn, phấn hoa, lông thú nuôi, nấm mốc, mạt bụi nhà hoặc hóa chất tẩy rửa có thể gây kích ứng da. Khi tiếp xúc trong ngày, triệu chứng ngứa có thể biểu hiện rõ hơn vào buổi tối khi cơ thể thư giãn và ít bị phân tán bởi hoạt động ban ngày.

Cơ địa da nhạy cảm, sức đề kháng da kém

Những người có làn da nhạy cảm hoặc hàng rào bảo vệ da yếu dễ bị tác động bởi thay đổi thời tiết, mỹ phẩm, xà phòng hoặc vải quần áo. Khi da dễ kích ứng, cảm giác ngứa vào ban đêm cũng có xu hướng xảy ra thường xuyên hơn dù không có bệnh lý rõ ràng.

Dị ứng thực phẩm

Một số thực phẩm như hải sản, sữa, đậu phộng, thịt bò hoặc đồ ăn lạ có thể kích hoạt phản ứng dị ứng ở người nhạy cảm. Sau khi ăn, cơ thể có thể xuất hiện ngứa da, nổi mề đay hoặc khó chịu, và cảm giác này đôi khi rõ hơn vào ban đêm. Mức độ ngứa phụ thuộc vào cơ địa và lượng thực phẩm đã dùng.

Bị ngứa lưng vào ban đêm có thể do những bệnh lý nào?

Trong một số tình huống, ngứa da xuất hiện về đêm không chỉ do yếu tố môi trường mà còn có thể liên quan đến bệnh lý tiềm ẩn. Khi triệu chứng kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc kèm dấu hiệu bất thường trên da và toàn thân, người bệnh nên được thăm khám để xác định nguyên nhân chính xác. Một số bệnh có thể gặp như:

• Mề đay là nguyên nhân thường gặp, biểu hiện bằng các mảng da nổi mẩn đỏ hoặc trắng kèm ngứa dữ dội, đặc biệt rõ hơn vào ban đêm. Càng gãi, cảm giác ngứa càng tăng và da dễ trầy xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng.
• Ghẻ da do ký sinh trùng gây nên cũng khiến người bệnh ngứa nhiều về đêm. Trên da có thể xuất hiện mụn nước nhỏ, đường hầm ghẻ và mẩn đỏ. Khi các mụn nước vỡ, cảm giác ngứa rát tăng lên rõ rệt và bệnh dễ lây lan hoặc tái phát nếu không điều trị đúng cách.
• Rối loạn chức năng tuyến giáp có thể làm thay đổi chuyển hóa của cơ thể, ảnh hưởng đến độ ẩm và cấu trúc da. Da trở nên khô, thô ráp và dễ xuất hiện cảm giác ngứa kéo dài.
• Một số bệnh da liễu như chàm (eczema), rôm sảy, nấm da, lang ben hay hắc lào cũng gây ngứa nhiều, nhất là khi thời tiết nóng hoặc cơ thể tiết mồ hôi ban đêm. Nếu không chăm sóc và điều trị phù hợp, da có thể tổn thương sâu, để lại thâm sẹo hoặc chuyển sang giai đoạn mạn tính.
• Ngoài ra, bệnh lý gan cũng có thể liên quan đến triệu chứng ngứa da về đêm. Khi chức năng gan suy giảm, các chất chuyển hóa tích tụ trong cơ thể có thể kích thích đầu mút thần kinh dưới da, gây ngứa, đôi khi kèm vàng da, nổi mụn hoặc mệt mỏi kéo dài.
• Suy giảm chức năng thận cũng có thể liên quan đến tình trạng ngứa da, đặc biệt về đêm. Khi thận hoạt động kém hiệu quả, chất thải và độc tố không được đào thải hết sẽ tích tụ trong cơ thể, có thể gây kích thích da dẫn đến ngứa, khô da và đôi khi kèm phù nhẹ.
• Bệnh tiểu đường là một yếu tố khác cần lưu ý. Đường huyết tăng cao làm cơ thể mất nước nhiều hơn, khiến da khô, bong tróc và dễ ngứa. Đồng thời, môi trường đường trong máu cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển trên da, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và khiến cảm giác ngứa trở nên rõ rệt hơn.
• Một số bệnh lý về máu, đặc biệt các rối loạn liên quan đến tế bào máu hoặc chất trung gian trong máu, cũng có thể gây ngứa da kéo dài mà không kèm tổn thương da rõ ràng ban đầu. Triệu chứng này thường cần được đánh giá bằng xét nghiệm chuyên sâu để tìm nguyên nhân.
• Ngoài ra, một số bệnh lây truyền qua đường tình dục ở giai đoạn có biểu hiện ngoài da cũng có thể gây ngứa, phát ban hoặc tổn thương da kèm theo. Khi ngứa da đi kèm các dấu hiệu bất thường khác như sụt cân, mệt mỏi, nổi hạch, tổn thương da lan rộng hoặc kéo dài không rõ nguyên nhân, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Nên làm gì khi bị ngứa da vào ban đêm?

Ngứa da xuất hiện về đêm dễ làm mất ngủ, gây mệt mỏi và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Vì vậy, khi tình trạng này kéo dài hoặc lặp lại thường xuyên, bạn nên chủ động thăm khám để tìm đúng nguyên nhân. Việc xác định chính xác yếu tố gây ngứa sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn. Không nên tự ý dùng thuốc bôi hay thuốc uống khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Bên cạnh đó, có thể áp dụng một số cách như:

• Giữ cơ thể sạch sẽ là bước quan trọng giúp giảm kích ứng da. Tắm rửa hằng ngày bằng sản phẩm dịu nhẹ, phù hợp với loại da, đồng thời tránh chà xát quá mạnh khiến da tổn thương thêm.
• Một số điều chỉnh trong lối sống cũng góp phần cải thiện triệu chứng. Người có cơ địa dị ứng nên hạn chế các thực phẩm dễ gây phản ứng như hải sản, đồ nhiều đạm béo, đồng thời tránh tiếp xúc với môi trường nhiều bụi, lông thú, nấm mốc hoặc hóa chất tẩy rửa mạnh.
• Cung cấp đủ nước mỗi ngày giúp duy trì độ ẩm tự nhiên của da và hỗ trợ quá trình đào thải chất trong cơ thể. Bên cạnh đó, duy trì tinh thần thoải mái, ngủ đúng giờ và giảm căng thẳng cũng giúp hệ thần kinh ổn định hơn, từ đó hạn chế cảm giác ngứa tăng lên vào ban đêm.
• Nếu ngứa da liên quan đến bệnh lý nền, việc điều trị dứt điểm theo hướng dẫn y tế là điều cần thiết để tránh tái phát kéo dài.

Tình trạng bị ngứa lưng vào ban đêm có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ yếu tố môi trường, sinh hoạt đến các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Việc theo dõi triệu chứng, chăm sóc da đúng cách và điều chỉnh lối sống có thể giúp cải thiện đáng kể cảm giác khó chịu. Nếu cơn ngứa kéo dài, lan rộng hoặc kèm dấu hiệu bất thường khác, bạn nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân chính xác khi thường xuyên bị ngứa lưng vào ban đêm.