Viêm cổ tử cung: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách chẩn đoán, điều trị

Tình trạng viêm nhiễm phụ khoa là nỗi lo thầm kín của nhiều chị em, trong đó có những thuật ngữ y khoa có thể gây hoang mang. Một trong số đó là viêm cổ tử cung, một cụm từ nghe có vẻ phức tạp nhưng lại là một dấu hiệu cảnh báo quan trọng về sức khỏe mà bạn không nên bỏ qua. Việc trang bị kiến thức đúng đắn sẽ là chìa khóa giúp bạn đối mặt và xử lý vấn đề một cách hiệu quả.

Viêm cổ tử cung là gì?

Xung huyết là cách mô tả cổ tử cung đỏ khi quan sát, không phải một giai đoạn tiến triển được xác định riêng. Viêm cổ tử cung cần được đánh giá dựa trên triệu chứng, dấu hiệu khi khám và xét nghiệm phù hợp. Trong bài này, “xung huyết” được dùng để mô tả màu đỏ của cổ tử cung khi khám, tuy nhiên dấu hiệu này chưa xác định được nguyên nhân.

Khi khám, bác sĩ có thể thấy dịch mủ hoặc nhầy mủ ở cổ tử cung, cổ tử cung đỏ hoặc dễ chảy máu khi lấy mẫu bằng tăm bông. Các dấu hiệu này cần được diễn giải cùng triệu chứng và xét nghiệm. Hình ảnh cổ tử cung đỏ hoặc dễ chảy máu là dấu hiệu cần được đánh giá thêm, nhưng không tự xác định thời gian mắc bệnh hay mức độ nặng.

Tình trạng này thường là hệ quả của việc viêm cổ tử cung cấp hoặc mạn tính không được phát hiện và điều trị đúng cách. Một số nhiễm trùng cổ tử cung có thể lan lên đường sinh dục trên và gây viêm vùng chậu. Nguy cơ phụ thuộc nguyên nhân và việc được chẩn đoán, điều trị phù hợp.

Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết

Việc xác định chính xác tác nhân gây bệnh là yếu tố then chốt để có phác đồ điều trị hiệu quả.

• Nhiễm khuẩn: Các tác nhân nhiễm trùng thường gặp gồm Chlamydia Trachomatis và Neisseria Gonorrhoeae. Trichomonas Vaginalis, HSV, Mycoplasma Genitalium và viêm âm đạo do vi khuẩn cũng có thể liên quan. Một số trường hợp không xác định được tác nhân.
• Nhiễm virus: HSV có thể liên quan đến viêm cổ tử cung trong một số trường hợp. HPV nguy cơ cao cần được đề cập riêng vì tình trạng nhiễm dai dẳng có thể gây biến đổi tế bào cổ tử cung và làm tăng nguy cơ ung thư.
• Dị ứng hoặc kích ứng hóa chất: Một số phụ nữ có thể nhạy cảm với các chất có trong bao cao su, chất bôi trơn, sản phẩm thụt rửa âm đạo hoặc chất diệt tinh trùng, gây ra phản ứng viêm.
• Tổn thương cơ học: Một số nguyên nhân không nhiễm trùng có thể gồm kích ứng với hóa chất, dị ứng latex, dị vật hoặc một số thủ thuật phụ khoa. Thụt rửa âm đạo thường xuyên và tiếp xúc với sản phẩm gây kích ứng cũng có thể liên quan đến viêm dai dẳng.

Viêm cổ tử cung thường không có triệu chứng. Khi có biểu hiện, người bệnh có thể gặp khí hư bất thường, ra máu giữa kỳ hoặc sau quan hệ, hoặc đau khi quan hệ:

• Khí hư bất thường: Khí hư có thể thay đổi về lượng, màu sắc hoặc mùi, đây là dấu hiệu không đặc hiệu và cần được khám, xét nghiệm để xác định nguyên nhân.
• Chảy máu âm đạo bất thường: Đây là dấu hiệu rất đặc trưng. Người bệnh có thể bị chảy máu sau khi quan hệ tình dục, chảy máu giữa chu kỳ kinh nguyệt hoặc rong kinh. Tình trạng này xảy ra do các mạch máu ở cổ tử cung đang bị sưng, phù nề và rất mong manh.
• Đau vùng bụng dưới: Đau bụng dưới hoặc tiểu buốt có thể do nhiều nguyên nhân. Nếu đau vùng chậu kèm sốt, đau khi quan hệ hoặc triệu chứng nặng lên, người bệnh nên đi khám sớm để bác sĩ đánh giá viêm vùng chậu và các bệnh lý khác.
• Đau khi quan hệ tình dục: Viêm nhiễm và sưng tấy khiến việc quan hệ trở nên đau rát, khó chịu, làm giảm chất lượng đời sống tình dục.
• Rối loạn tiểu tiện: Viêm nhiễm có thể lan sang các cơ quan lân cận gây ra các triệu chứng như tiểu buốt, tiểu rắt, cảm giác buồn tiểu liên tục.

Viêm cổ tử cung có nguy hiểm không?

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nguyên nhân. Một số nhiễm trùng cổ tử cung nếu không được xử trí phù hợp có thể lan lên đường sinh dục trên và gây viêm vùng chậu.

Đầu tiên, tình trạng viêm nhiễm có thể lan rộng theo chiều đi lên. Từ cổ tử cung, vi khuẩn có thể tấn công vào buồng tử cung, vòi trứng và buồng trứng, gây ra bệnh viêm vùng chậu (PID). Đây là một bệnh lý nguy hiểm, có thể để lại di chứng vĩnh viễn như gây dính tắc vòi trứng, dẫn đến khó thụ thai, mang thai ngoài tử cung hoặc thậm chí là vô sinh - hiếm muộn.

Thứ hai, viêm nhiễm mạn tính kéo dài tại cổ tử cung, đặc biệt là khi có sự hiện diện của virus HPV, là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến ung thư cổ tử cung. Ung thư cổ tử cung chủ yếu liên quan đến tình trạng nhiễm dai dẳng HPV nguy cơ cao. Viêm cổ tử cung không đồng nghĩa với tổn thương tiền ung thư. Người bệnh nên tầm soát HPV/Pap theo khuyến nghị và được đánh giá thêm nếu có kết quả bất thường.

Đối với phụ nữ mang thai, tình trạng viêm nhiễm nặng ở cổ tử cung có thể làm tăng nguy cơ vỡ ối sớm, nhiễm trùng ối, sinh non hoặc sảy thai. Em bé sinh ra từ người mẹ bị nhiễm trùng cũng có nguy cơ mắc các vấn đề về mắt hoặc phổi.

Bên cạnh đó, các triệu chứng dai dẳng như đau đớn, ngứa ngáy, ra máu bất thường gây ra sự phiền toái, mất tự tin trong cuộc sống hàng ngày và ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý cũng như hạnh phúc gia đình.

Chẩn đoán, điều trị viêm cổ tử cung

Để chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ cần thực hiện một quy trình thăm khám và xét nghiệm kỹ lưỡng. Việc chẩn đoán đúng không chỉ xác nhận bệnh mà còn giúp tìm ra nguyên nhân gốc rễ để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp nhất.

Chẩn đoán

• Khám phụ khoa: Bác sĩ sẽ sử dụng mỏ vịt để quan sát cổ tử cung. Hình ảnh một cổ tử cung sưng đỏ, phù nề, dễ chảy máu khi chạm vào là dấu hiệu gợi ý quan trọng.
• Lấy mẫu xét nghiệm: Dịch tiết từ cổ tử cung và âm đạo sẽ được lấy để soi tươi, nhuộm gram hoặc nuôi cấy nhằm xác định sự hiện diện của vi khuẩn, nấm hoặc ký sinh trùng.
• Phết tế bào cổ tử cung (Pap Smear): Đây là xét nghiệm quan trọng để tầm soát những thay đổi bất thường của tế bào cổ tử cung, giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư.
• Soi cổ tử cung: Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định soi cổ tử cung. Thiết bị này cho phép phóng đại hình ảnh cổ tử cung lên nhiều lần, giúp quan sát rõ hơn các tổn thương và xác định vị trí để sinh thiết nếu có nghi ngờ.

Phương pháp điều trị

Phác đồ điều trị viêm cổ tử cung sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ viêm nhiễm và tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi người. Mục tiêu chính là tiêu diệt tác nhân gây bệnh, giảm triệu chứng và ngăn ngừa biến chứng.

• Điều trị nội khoa (dùng thuốc): Đây là phương pháp điều trị cơ bản và được ưu tiên hàng đầu. Bác sĩ sẽ kê đơn các loại thuốc kháng sinh (nếu do vi khuẩn), kháng nấm (nếu do nấm) hoặc kháng virus (nếu do virus). Thuốc có thể ở dạng uống, dạng viên đặt âm đạo hoặc kết hợp cả hai để tăng hiệu quả. Điều quan trọng là bệnh nhân phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ, dùng đủ liều, đủ thời gian, không tự ý ngưng thuốc ngay cả khi triệu chứng đã thuyên giảm.
• Điều trị ngoại khoa: Các phương pháp này được cân nhắc khi điều trị bằng thuốc không đáp ứng, bệnh tái phát nhiều lần hoặc có kèm theo các tổn thương lộ tuyến rộng. Các kỹ thuật thường được áp dụng bao gồm đốt điện, áp lạnh bằng nitơ lỏng, hoặc sử dụng laser để loại bỏ các mô tế bào bị viêm nhiễm, tạo điều kiện cho lớp niêm mạc mới, khỏe mạnh tái tạo.

Viêm cổ tử cung là một tình trạng cần được quan tâm đúng mức. Đừng chủ quan trước bất kỳ dấu hiệu bất thường nào của cơ thể. Việc thăm khám phụ khoa định kỳ và điều trị sớm không chỉ giúp bạn giải quyết dứt điểm tình trạng viêm nhiễm mà còn là hành động thiết thực để bảo vệ sức khỏe sinh sản và phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm trong tương lai.