Sau sinh bị buốt vùng kín: Nguyên nhân và cách khắc phục

Cảm giác buốt, rát ở vùng kín sau sinh không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến việc đi lại, tiểu tiện và chăm sóc em bé. Vậy sau sinh bị buốt vùng kín có bình thường không, nguyên nhân do đâu và khi nào cần đi khám? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết và hướng dẫn cách khắc phục an toàn.

Sau sinh bị buốt vùng kín có bình thường không?

Cảm giác buốt vùng kín sau sinh là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt ở phụ nữ sinh đường âm đạo trong những tuần đầu hậu sản. Đây thường là biểu hiện sinh lý do tầng sinh môn, âm hộ, âm đạo và các cơ sàn chậu đang trong quá trình hồi phục sau sinh. Cảm giác buốt thường rõ nhất trong những ngày đầu sau sinh và giảm dần khi các tổn thương lành lại. Phụ nữ sinh mổ cũng có thể gặp triệu chứng này nhưng thường liên quan đến những nguyên nhân khác.

Thời gian hồi phục khác nhau giữa từng người, tùy mức độ tổn thương và quá trình lành thương. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài, ngày càng nghiêm trọng hoặc kèm theo sốt, khí hư có mùi hôi, tiểu buốt, chảy máu bất thường hay đau dữ dội, đây có thể là dấu hiệu của viêm nhiễm hoặc bệnh lý cần được bác sĩ thăm khám và điều trị. Vì vậy, việc phân biệt giữa triệu chứng sinh lý và dấu hiệu bất thường có ý nghĩa quan trọng để đảm bảo sức khỏe của mẹ sau sinh.

Nguyên nhân gây buốt vùng kín sau sinh

Có nhiều nguyên nhân khiến phụ nữ bị buốt vùng kín sau sinh, xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hạn chế các biến chứng sau sinh.

Tổn thương tầng sinh môn sau sinh thường

Ở phụ nữ sinh thường, tầng sinh môn có thể bị rách tự nhiên hoặc được rạch để hỗ trợ quá trình sinh nở. Trong thời gian vết khâu đang lành, vùng tổn thương thường nhạy cảm và dễ gây cảm giác buốt, đặc biệt khi đi lại, ngồi lâu, thay đổi tư thế hoặc đi tiểu. Đây là hiện tượng khá phổ biến và thường cải thiện dần trong vài tuần nếu vết thương hồi phục tốt.

Thay đổi nội tiết sau sinh

Sau sinh, nồng độ estrogen giảm đáng kể, đặc biệt ở phụ nữ đang cho con bú. Sự thay đổi này khiến niêm mạc âm đạo trở nên mỏng hơn, giảm tiết dịch bôi trơn và dễ bị khô. Vì vậy, nhiều phụ nữ có cảm giác buốt hoặc rát ở vùng kín khi vận động, đi tiểu hoặc quan hệ tình dục sau khi cơ thể đã hồi phục.

Viêm nhiễm phụ khoa

Buốt vùng kín sau sinh cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý viêm nhiễm phụ khoa như viêm âm hộ, viêm âm đạo hoặc nhiễm nấm Candida. Khi đó, cảm giác buốt thường đi kèm với ngứa, nóng rát, khí hư ra nhiều, có mùi hôi hoặc thay đổi màu sắc. Nếu không được điều trị sớm, tình trạng viêm nhiễm có thể kéo dài và ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.

Nhiễm trùng đường tiết niệu

Nhiễm trùng đường tiết niệu là biến chứng có thể gặp sau sinh, đặc biệt ở phụ nữ phải đặt ống thông tiểu, chuyển dạ kéo dài hoặc mổ lấy thai. Người bệnh thường có biểu hiện tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần nhưng lượng nước tiểu ít. Một số trường hợp còn kèm theo đau vùng hạ vị, nước tiểu đục hoặc sốt nếu nhiễm trùng lan rộng.

Sẹo tầng sinh môn hoặc mô sẹo co kéo

Sau khi vết khâu tầng sinh môn lành, một số phụ nữ có thể hình thành mô sẹo cứng hoặc sẹo co kéo. Tình trạng này khiến vùng kín có cảm giác buốt hoặc căng tức khi đi lại, ngồi lâu hoặc quan hệ tình dục. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc gây ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, người bệnh nên đi khám để được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp.

Cách khắc phục buốt vùng kín sau sinh an toàn

Tùy theo nguyên nhân, phụ nữ sau sinh bị buốt vùng kín có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà hoặc điều trị theo chỉ định của bác sĩ.

Giữ vệ sinh vùng kín đúng cách

Vệ sinh vùng kín sạch sẽ là bước quan trọng giúp giảm cảm giác buốt và phòng ngừa nhiễm trùng. Mẹ nên rửa vùng kín nhẹ nhàng bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh thụt rửa sâu vào âm đạo. Đồng thời, cần thay băng vệ sinh thường xuyên trong thời gian còn sản dịch và giữ vùng kín luôn khô thoáng để hạn chế vi khuẩn phát triển.

Uống đủ nước và không nhịn tiểu

Uống đủ nước giúp làm loãng nước tiểu, giảm kích thích niệu đạo khi đi tiểu và hỗ trợ giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu. Mẹ sau sinh cũng không nên nhịn tiểu vì nước tiểu ứ đọng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu và khiến triệu chứng buốt kéo dài hoặc nặng hơn.

Nghỉ ngơi và tránh tạo áp lực lên vùng kín

Trong những tuần đầu sau sinh, mẹ nên dành nhiều thời gian nghỉ ngơi để các mô tổn thương có điều kiện hồi phục. Cần hạn chế đứng hoặc ngồi quá lâu, tránh mang vác vật nặng và không thực hiện các hoạt động gắng sức. Những biện pháp này giúp giảm áp lực lên vùng chậu và vùng kín, từ đó cải thiện cảm giác buốt và hỗ trợ quá trình lành thương.

Tập phục hồi sàn chậu khi phù hợp

Khi cơ thể đã ổn định, các bài tập cơ sàn chậu như Kegel có thể giúp tăng cường sức mạnh cơ sàn chậu, cải thiện khả năng nâng đỡ các cơ quan vùng chậu, hỗ trợ phục hồi sau sinh và giảm nguy cơ són tiểu. Tuy nhiên, mẹ sau sinh chỉ nên bắt đầu tập nhẹ nhàng khi cảm thấy thoải mái và không còn đau nhiều. Nếu có rách tầng sinh môn nặng, phẫu thuật hoặc biến chứng sau sinh, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng sàn chậu.

Điều trị theo nguyên nhân

Nếu sau sinh bị buốt vùng kín xuất phát từ bệnh lý, việc điều trị cần dựa trên nguyên nhân cụ thể. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng sinh khi có nhiễm khuẩn, thuốc kháng nấm nếu do nấm Candida hoặc điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu khi cần thiết. Người bệnh không nên tự ý mua thuốc uống, thuốc bôi hoặc thuốc đặt âm đạo vì việc sử dụng không đúng có thể làm che lấp triệu chứng, gây khó khăn cho chẩn đoán và ảnh hưởng đến quá trình điều trị, đặc biệt ở phụ nữ đang cho con bú.

Sau sinh bị buốt vùng kín khi nào cần đi khám?

Phần lớn trường hợp buốt vùng kín sau sinh sẽ cải thiện khi cơ thể dần hồi phục. Tuy nhiên, nếu có các biểu hiện sau, mẹ sau sinh nên đi khám sớm để được xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.

• Cảm giác buốt vùng kín không cải thiện sau vài tuần, ngày càng đau buốt hoặc ảnh hưởng đến việc đi lại, ngồi, chăm sóc em bé và sinh hoạt hằng ngày, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám.
• Nếu buốt vùng kín kèm tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần hoặc nước tiểu đục, có mùi bất thường, người bệnh nên đi khám để được đánh giá nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc các bệnh lý tiết niệu khác.
• Buốt vùng kín kèm theo khí hư màu vàng, xanh, có mùi hôi hoặc sốt trên 38°C có thể là dấu hiệu của viêm nhiễm phụ khoa hoặc nhiễm trùng hậu sản.
• Nếu vùng khâu sưng đỏ, chảy dịch, có mủ hoặc đau dữ dội, đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng hoặc vết thương chậm lành.

Sau sinh bị buốt vùng kín có thể là biểu hiện sinh lý trong quá trình cơ thể hồi phục, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của viêm nhiễm hoặc các bệnh lý cần được điều trị. Nếu triệu chứng kéo dài, ngày càng nghiêm trọng hoặc kèm theo sốt, khí hư bất thường, tiểu buốt nhiều hay chảy máu bất thường, sản phụ nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.