Viêm niêm mạc dạ dày nên ăn gì? 15 thực phẩm có lợi

Viêm niêm mạc dạ dày nên bổ sung thực phẩm gì là vấn đề được nhiều người bệnh quan tâm khi gặp các triệu chứng như đau vùng thượng vị, đầy bụng, buồn nôn,... Dưới đây là 15 thực phẩm thường được khuyến nghị bổ sung vào chế độ ăn cùng những lưu ý khi sử dụng để tránh làm dạ dày bị kích ứng.

Chuối chín

Chuối chín cung cấp kali, vitamin B6, vitamin C và chất xơ hòa tan, trong đó có pectin. Loại chất xơ này giúp điều hòa hoạt động tiêu hóa và hỗ trợ nhu động ruột, đồng thời kết cấu mềm của chuối chín thường dễ ăn đối với người có dạ dày nhạy cảm. Người bệnh nên chọn chuối chín tự nhiên, ăn với lượng vừa phải và theo dõi phản ứng của cơ thể nếu thường xuyên bị đầy hơi.

Táo

Táo chứa pectin, vitamin C và các hợp chất polyphenol có đặc tính chống oxy hóa. Pectin góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, hỗ trợ điều hòa nhu động ruột và cải thiện tình trạng táo bón. Đây là loại trái cây có thể bổ sung vào khẩu phần ăn đa dạng của người bị viêm niêm mạc dạ dày. Tuy nhiên, táo cũng có chứa fructose và sorbitol tự nhiên nên đôi khi gây đầy hơi ở người có dạ dày nhạy cảm.

Quả bơ

Bơ giàu chất béo không bão hòa đơn, vitamin E, kali, folate và chất xơ. Chất béo không bão hòa góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch, trong khi vitamin E có vai trò chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do. Bên cạnh đó, bơ còn có kết cấu mềm, dễ nghiền hoặc kết hợp với các món ăn khác nên phù hợp với thực đơn cần hạn chế thực phẩm cứng, khó nhai. Tuy nhiên, hàm lượng chất béo trong bơ tương đối cao, có thể khiến một số người bị đầy hơi hoặc khó chịu sau ăn. Vì vậy, nên bắt đầu với khẩu phần nhỏ và tránh ăn quá nhiều trong một lần.

Nha đam

Nha đam chứa nước, polysaccharide và một số hợp chất thực vật. Người bị viêm dạ dày không nên tự ý uống nước ép nha đam để chữa bệnh hoặc sử dụng sản phẩm chưa rõ thành phần. Nếu muốn dùng nha đam làm thực phẩm cần lựa chọn sản phẩm an toàn, đã loại bỏ phần nhựa và hỏi ý kiến nhân viên y tế khi có bệnh lý nền.

Cá béo (cá hồi, cá thu,…)

Cá hồi, cá thu và một số loại cá béo cung cấp protein chất lượng cao, vitamin D, vitamin B12 cùng axit béo omega-3 như EPA và DHA. Omega-3 được nghiên cứu về khả năng điều hòa phản ứng viêm trong cơ thể. Đồng thời protein cung cấp các axit amin cần thiết cho quá trình duy trì và phục hồi mô. Đây là nhóm thực phẩm phù hợp để bổ sung vào chế độ ăn cân bằng của người bị viêm niêm mạc dạ dày.

Ức gà

Ức gà là nguồn protein nạc, cung cấp nhiều axit amin thiết yếu cần thiết cho quá trình duy trì và tái tạo mô trong cơ thể. So với những phần thịt nhiều mỡ hoặc các món chế biến sẵn, ức gà bỏ da thường có hàm lượng chất béo thấp hơn, phù hợp với chế độ ăn hạn chế món chiên rán.

Người bị viêm niêm mạc dạ dày có thể sử dụng ức gà để bổ sung đạm mà không tạo thêm gánh nặng từ lượng chất béo quá cao. Tuy nhiên nên chế biến bằng cách hấp, luộc, nấu cháo hoặc hầm mềm để giữ hàm lượng dinh dưỡng tối ưu.

Trứng

Trứng cung cấp protein chất lượng cao, vitamin B12, vitamin D, choline và một số chất béo cần thiết cho cơ thể. Protein trong trứng chứa đầy đủ các axit amin thiết yếu, hỗ trợ duy trì khối cơ và phục hồi mô. Thực phẩm này cũng có kết cấu mềm khi được luộc hoặc hấp đúng cách, nhờ đó có thể dễ ăn hơn so với những món thịt dai hoặc chế biến nhiều dầu mỡ. Người bị viêm niêm mạc dạ dày nên ưu tiên trứng luộc, trứng hấp hoặc trứng chưng mềm, hạn chế trứng chiên nhiều dầu dễ bị đầy bụng và đau thượng vị.

Sữa chua

Viêm niêm mạc dạ dày nên ăn gì? Người bệnh nên ăn sữa chua - nguồn cung cấp protein, canxi, vitamin B12 và một số vi khuẩn có lợi như Lactobacillus hoặc Streptococcus thermophilus tùy sản phẩm. Một số chủng lợi khuẩn có trong thực phẩm này còn có thể hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột và cải thiện khả năng tiêu hóa lactose.

Người bệnh nên chọn sữa chua ít đường hoặc không đường, ưu tiên sản phẩm có ghi rõ chủng lợi khuẩn. Nếu bị không dung nạp lactose hoặc ăn sữa chua gây đau bụng, tiêu chảy, cần điều chỉnh khẩu phần hoặc lựa chọn sản phẩm phù hợp.

Khoai lang, khoai tây

Khoai lang và khoai tây cung cấp carbohydrate, kali, vitamin C và chất xơ với hàm lượng khác nhau tùy loại. Khi được nấu chín mềm, hai loại củ này có kết cấu dễ ăn, có thể sử dụng thay thế một phần cơm trong bữa chính hoặc làm món phụ. Chất xơ trong khoai lang hỗ trợ nhu động ruột, trong khi khoai tây cung cấp nguồn năng lượng phù hợp khi chế biến đơn giản.

Cơm, cháo

Cơm trắng và cháo là nguồn cung cấp carbohydrate bổ sung năng lượng cho cơ thể. Cháo có kết cấu mềm, nhiều nước nên thường dễ ăn hơn khi người bệnh đang đau bụng, buồn nôn hoặc ăn uống kém. Cơm nấu mềm cũng có thể được sử dụng trong bữa chính, kết hợp với thịt nạc, cá và rau củ đã nấu chín để tạo thành khẩu phần cân đối.

Tuy nhiên, cơm và cháo không có tác dụng bao bọc niêm mạc dạ dày hay trung hòa axit dịch vị như một số quan niệm thường gặp. Người bệnh nên ăn lượng vừa đủ, tránh để cháo quá nóng và không chỉ ăn cháo kéo dài vì có thể dẫn đến thiếu hụt protein, chất béo và vi chất dinh dưỡng.

Yến mạch

Yến mạch chứa beta-glucan, một loại chất xơ hòa tan có khả năng tạo độ nhớt khi tiếp xúc với nước. Thành phần này hỗ trợ điều hòa hoạt động tiêu hóa, góp phần nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột và cải thiện tình trạng táo bón. Ngoài ra, yến mạch còn cung cấp protein thực vật, magie, sắt và vitamin nhóm B.

Người bị viêm niêm mạc dạ dày có thể nấu yến mạch thành cháo loãng hoặc kết hợp với sữa phù hợp để dễ ăn hơn. Nên tăng lượng từ từ vì hàm lượng chất xơ tương đối cao có thể gây đầy hơi nếu cơ thể chưa quen. Ngoài ra cũng cần tránh sử dụng loại yến mạch ăn liền chứa nhiều đường, hương liệu hoặc các thành phần dễ gây kích ứng.

Đậu xanh, đậu đen

Đậu xanh và đậu đen cung cấp protein thực vật, chất xơ, folate, magie cùng các hợp chất polyphenol có đặc tính chống oxy hóa. Chất xơ trong hai loại đậu góp phần hỗ trợ nhu động ruột và duy trì hệ vi sinh đường tiêu hóa khỏe mạnh. Đây cũng là nguồn thực phẩm giúp đa dạng hóa khẩu phần, đặc biệt với người muốn giảm bớt lượng đạm từ thịt đỏ.

Tuy nhiên, các loại đậu chứa carbohydrate có khả năng lên men tại đại tràng, dễ gây sinh khí và chướng bụng ở người nhạy cảm. Vì vậy, nên ngâm đậu trước khi nấu, thay nước ngâm và ninh thật mềm. Người thường xuyên đầy hơi nên bắt đầu với lượng nhỏ, tránh ăn chè đậu quá ngọt hoặc các món đậu chế biến nhiều chất béo.

Đu đủ

Đu đủ chín chứa vitamin C, beta-carotene, folate, chất xơ và nhiều hợp chất chống oxy hóa. Loại quả này có kết cấu mềm, vị ngọt dịu, thường dễ ăn khi được sử dụng với khẩu phần phù hợp. Đu đủ xanh có chứa enzyme papain hỗ trợ phân giải protein, nhưng hàm lượng enzyme hoạt động trong quả chín và tác động thực tế lên quá trình tiêu hóa ở người không nên được đánh giá quá mức.

Đu đủ có thể bổ sung vitamin và chất xơ vào thực đơn, góp phần duy trì hoạt động đường ruột. Người bị viêm dạ dày nên chọn đu đủ chín tự nhiên, ăn lượng vừa phải và tránh dùng khi có tiền sử dị ứng với loại quả này.

Bí đỏ

Bí đỏ chứa beta-carotene, vitamin C, kali và một lượng chất xơ có lợi cho hoạt động tiêu hóa. Beta-carotene là tiền chất vitamin A, góp phần duy trì sức khỏe niêm mạc và chức năng miễn dịch. Khi được nấu chín mềm, bí đỏ có kết cấu dễ ăn, phù hợp để chế biến thành cháo, súp hoặc món hầm.

Chất xơ trong bí đỏ cũng hỗ trợ điều hòa nhu động ruột, giúp khẩu phần ăn đa dạng hơn. Người bị viêm niêm mạc dạ dày nên hạn chế các món bí đỏ chế biến cùng nhiều kem béo, đường hoặc gia vị cay. Nếu đang cần kiểm soát đường huyết, nên chú ý khẩu phần và lượng tinh bột trong bữa ăn.

Các loại rau xanh

Rau xanh như cải bó xôi, bông cải xanh, rau mồng tơi và rau cải cung cấp chất xơ, vitamin C, vitamin K, folate cùng nhiều hợp chất thực vật có lợi. Chất xơ hỗ trợ nhu động ruột, góp phần phòng ngừa táo bón và duy trì môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh đường ruột.

Một số loại rau họ cải còn chứa glucosinolate, hợp chất thực vật đang được nghiên cứu về đặc tính sinh học và khả năng chống oxy hóa. Người bị viêm niêm mạc dạ dày nên ưu tiên rau nấu chín mềm, canh rau hoặc súp để dễ ăn hơn. Nếu thường xuyên đầy bụng, nên hạn chế ăn quá nhiều rau sống, rau có nhiều xơ thô hoặc các loại rau dễ sinh khí trong cùng một bữa.

Viêm niêm mạc dạ dày nên ăn gì cần được cân nhắc dựa trên tình trạng triệu chứng, khả năng dung nạp và nhu cầu dinh dưỡng của từng người. Người bệnh nên ăn đúng bữa, hạn chế rượu bia, thuốc lá và những món khiến triệu chứng nặng hơn. Nếu đau bụng kéo dài, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân,... cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.