Xét nghiệm GBS bao lâu có kết quả? Thời điểm thực hiện chuẩn

Trong những tuần cuối của thai kỳ, nhiều mẹ bầu thường dành thời gian tỉ mỉ chuẩn bị từng món đồ cho con, từ chiếc áo sơ sinh đến khăn quấn. Khi đến lịch hẹn khám ở tuần 36, họ thực hiện một thao tác lấy mẫu bằng que phết tại âm đạo và trực tràng theo chỉ định của bác sĩ. Với một quy trình diễn ra chỉ trong vài phút, niềm tin phổ biến là kết quả sẽ có ngay trong ngày hoặc chậm nhất là hôm sau, giống như một xét nghiệm máu hay nước tiểu thông thường.

Tuy nhiên, sự chờ đợi đôi khi kéo dài hơn dự kiến khiến không ít người lo lắng. Trên thực tế, dù thao tác lấy mẫu đơn giản, nhưng việc xác định sự hiện diện của vi khuẩn GSB không thể chỉ dựa vào phản ứng hóa học tức thời mà đòi hỏi quá trình nuôi cấy sinh học.

Theo bác sĩ Từ Thái Sơn - thuộc Đội ngũ chuyên môn Long Châu, "việc chờ đợi kết quả GSB không phải do quy trình hành chính chậm trễ, mà vì chúng ta đang nuôi cấy một sinh vật sống. Vi khuẩn Group B Streptococcus cần thời gian để phát triển trong môi trường phòng thí nghiệm thì mới có thể định danh chính xác."

Hiểu được cơ chế này sẽ giúp các mẹ bầu giải tỏa tâm lý và phối hợp tốt hơn với bác sĩ để chuẩn bị cho hành trình vượt cạn sắp tới.

Xét nghiệm GBS bao lâu có kết quả?

Khác với các xét nghiệm chẩn đoán nhanh, xét nghiệm GSB (Group B Streptococcus) yêu cầu phương pháp nuôi cấy vi khuẩn. Thời gian chờ kết quả xét nghiệm thường phụ thuộc vào tốc độ phát triển của vi khuẩn trong môi trường nuôi cấy tại phòng thí nghiệm.

Quá trình này bắt đầu từ khi mẫu bệnh phẩm từ âm đạo và trực tràng được lấy ra, sau đó được đưa vào môi trường canh thang tăng sinh chọn lọc trong 18 - 24 giờ, sau đó có thể cấy chuyển sang môi trường thạch và tiếp tục ủ để định danh. Nếu vi khuẩn hiện diện, chúng sẽ phân chia và tạo thành các khuẩn lạc có thể quan sát được. Trong một số trường hợp, nếu vi khuẩn phát triển chậm hoặc cần thêm các thử nghiệm định danh bổ sung để đảm bảo chính xác, thời gian trả kết quả có thể kéo dài hơn một chút. Mốc 2 - 3 ngày là khoảng thời gian tiêu chuẩn để các cơ sở y tế xác nhận trạng thái định cư của vi khuẩn trong cơ thể mẹ bầu. Tuy nhiên, thời gian trả kết quả thực tế còn phụ thuộc quy trình và vận chuyển của từng labo.

Các yếu tố ảnh hưởng thời gian trả kết quả GSB

Thời gian chờ đợi không phải lúc nào cũng giống nhau cho mọi thai phụ. Có ba nhóm yếu tố chính tác động đến việc bạn nhận được tờ kết quả sớm hay muộn.

Trước hết là đặc tính sinh học của vi khuẩn. Mỗi mẫu bệnh phẩm có mật độ vi khuẩn khác nhau; những mẫu có lượng vi khuẩn cao thường dễ dàng tạo khuẩn lạc nhanh hơn. Ngược lại, những mẫu có mật độ thấp đòi hỏi thời gian nuôi cấy dài hơn để đạt đến ngưỡng có thể phát hiện được.

Thứ hai là quy trình vận chuyển và tiếp nhận mẫu. Tại các bệnh viện lớn có phòng lab tại chỗ, mẫu được xử lý gần như ngay lập tức. Nhưng tại các phòng khám nhỏ nơi mẫu phải được vận chuyển đến một trung tâm xét nghiệm tập trung, thời gian luân chuyển mẫu sẽ cộng thêm vào tổng thời gian chờ.

Cuối cùng là công nghệ xét nghiệm. Phương pháp nuôi cấy truyền thống là tiêu chuẩn vàng nhờ độ chính xác cao, nhưng tốn thời gian. Hiện nay, một số nơi có thể áp dụng các kỹ thuật hiện đại hơn như PCR để rút ngắn thời gian, nhưng nuôi cấy vẫn là phương pháp chuẩn trong sàng lọc GSB trước sinh.

Cách đọc chỉ số xét nghiệm GSB

Khi cầm tờ kết quả trên tay, mẹ bầu thường chỉ quan tâm đến một trong hai trạng thái: Dương tính hoặc âm tính.

Kết quả Âm tính có nghĩa là tại thời điểm lấy mẫu, phòng xét nghiệm không tìm thấy vi khuẩn GSB trong vùng âm đạo hoặc trực tràng của bạn. Điều này mang lại sự an tâm lớn vì đã giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ lây truyền vi khuẩn cho con trong lúc sinh. Tuy nhiên, tình trạng mang GSB có thể thay đổi theo thời gian, do đó kết quả này chỉ có giá trị dự báo cao nhất trong khoảng thời gian nhất định.

Kết quả Dương tính xác nhận bạn là người mang vi khuẩn GSB. Điều quan trọng nhất mà mẹ bầu cần hiểu là mang GSB không phải là một căn bệnh và không gây hại cho sức khỏe của người mẹ trong điều kiện bình thường. GSB thực chất là một loại vi khuẩn có thể cư trú trong đường tiêu hóa và âm đạo của nhiều phụ nữ khỏe mạnh. Vấn đề chỉ nảy sinh khi vi khuẩn này truyền sang trẻ sơ sinh trong quá trình sinh nở, có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng huyết, viêm phổi hoặc viêm màng não ở trẻ.

Lưu ý khi thực hiện xét nghiệm GSB

Để kết quả xét nghiệm phản ánh đúng nhất tình trạng sức khỏe và hỗ trợ bác sĩ ra quyết định điều trị chính xác, có những nguyên tắc quan trọng mà thai phụ cần nắm rõ.

Điểm then chốt đầu tiên là thời điểm thực hiện. Theo Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ, thời điểm lý tưởng để sàng lọc GSB là từ 36 tuần 0 ngày đến 37 tuần 6 ngày của thai kỳ. Lý do là vì kết quả xét nghiệm chỉ có giá trị dự báo chính xác trạng thái định cư của vi khuẩn trong vòng 5 tuần. Nếu thực hiện quá sớm, kết quả có thể không còn chính xác tại thời điểm bạn thực sự chuyển dạ.

Tiếp theo là kỹ thuật lấy mẫu. Việc lấy mẫu đồng thời từ cả âm đạo và trực tràng được khuyến cáo để giảm thiểu nguy cơ xảy ra kết quả âm tính giả. Việc chỉ lấy mẫu tại một vị trí duy nhất có thể làm giảm tỷ lệ phát hiện vi khuẩn, dẫn đến kết quả âm tính giả.

Khi có kết quả dương tính, bác sĩ sản khoa sẽ lên phác đồ theo dõi và chỉ định sử dụng kháng sinh dự phòng qua đường tĩnh mạch (thường là Penicillin hoặc Ampicillin) trong lúc thai phụ chuyển dạ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Đại học Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), việc truyền kháng sinh dự phòng đúng thời điểm trong chuyển dạ là biện pháp hiệu quả nhất hiện nay để giảm thiểu tối đa nguy cơ nhiễm trùng sơ sinh sớm do GSB."

Một số trường hợp đặc biệt sẽ được chỉ định dùng kháng sinh dự phòng ngay mà không cần chờ kết quả xét nghiệm, bao gồm những người có tiền sử sinh con từng bị nhiễm GSB hoặc thai phụ từng được phát hiện có vi khuẩn GSB trong nước tiểu (nhiễm khuẩn tiết niệu do GSB) ở bất kỳ thời điểm nào của thai kỳ hiện tại.

Xét nghiệm GBS bao lâu có kết quả phụ thuộc vào phương pháp xét nghiệm và quy trình của từng cơ sở, thường cần thời gian để xử lý và phân tích mẫu. Thai phụ nên thực hiện xét nghiệm đúng thời điểm và theo dõi kết quả để có kế hoạch dự phòng phù hợp khi chuyển dạ.

Bạn nên trao đổi với bác sĩ sản khoa để được tư vấn thời điểm xét nghiệm GBS và kế hoạch dự phòng phù hợp trước khi sinh.

"Tình huống mở đầu mang tính minh họa, không đại diện cho một cá nhân cụ thể."