10 dấu hiệu đột quỵ dễ bị bỏ qua: Nhận biết sớm có thể giúp cứu sống một người

Những dấu hiệu đột quỵ cần nhận ra ngay

Theo các nghiên cứu dịch tễ học toàn cầu, mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 12 triệu ca đột quỵ mới. Một số dấu hiệu có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc cùng lúc. Điều quan trọng là chúng thường xuất hiện đột ngột.

Méo miệng hoặc lệch mặt

Khi cười hoặc nói chuyện, một bên mặt có thể xệ xuống hoặc khó cử động.

Đây là dấu hiệu điển hình khi vùng não điều khiển vận động cơ mặt bị tổn thương do thiếu máu hoặc xuất huyết.

Yếu hoặc tê một bên tay chân

Người bệnh có thể cảm thấy tay hoặc chân một bên trở nên yếu, khó nâng lên.

Đôi khi cảm giác chỉ giống như tê hoặc mất lực nhẹ.

Nói ngọng hoặc khó nói

Người bị đột quỵ thường nói chậm, phát âm không rõ hoặc dùng sai từ.

Người xung quanh có thể nhận thấy sự thay đổi rõ rệt trong cách nói.

Chóng mặt và mất thăng bằng

Một số trường hợp đột quỵ, đặc biệt ở vùng tiểu não, bắt đầu bằng cảm giác quay cuồng, đi loạng choạng.

Triệu chứng này dễ bị nhầm với rối loạn tiền đình.

Đau đầu dữ dội bất thường

Cơn đau đầu xuất hiện đột ngột và dữ dội, khác với những cơn đau đầu thông thường.

Điều này thường gặp trong đột quỵ xuất huyết não.

Nhìn mờ hoặc nhìn đôi

Người bệnh có thể mất thị lực tạm thời ở một mắt hoặc cả hai mắt, hoặc nhìn thấy hai hình.

Đây là dấu hiệu cho thấy vùng não kiểm soát thị giác đang bị ảnh hưởng.

Khó nuốt

Một số bệnh nhân đột quỵ gặp tình trạng nuốt khó hoặc dễ bị sặc khi ăn uống.

Triệu chứng này xảy ra khi các dây thần kinh kiểm soát cơ họng bị ảnh hưởng.

Buồn nôn hoặc nôn

Khi đột quỵ xảy ra ở thân não hoặc tiểu não, người bệnh có thể buồn nôn dữ dội kèm chóng mặt.

Điều này khiến nhiều người nhầm với rối loạn tiêu hóa.

Lú lẫn hoặc khó hiểu lời nói

Người bệnh có thể không hiểu câu hỏi đơn giản hoặc phản ứng chậm bất thường.

Đây là dấu hiệu cho thấy chức năng não có thể đang bị rối loạn do tổn thương mạch máu não.

Mất phối hợp vận động

Người bệnh có thể đi đứng loạng choạng, dễ té hoặc không kiểm soát được cử động.

Đây là dấu hiệu cảnh báo quan trọng nhưng thường bị bỏ qua.

Khi nghi ngờ đột quỵ, cần làm gì ngay?

Nếu các triệu chứng trên xuất hiện đột ngột, cần:

• Gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến bệnh viện ngay lập tức.
• Không chờ xem triệu chứng có tự hết hay không.
• Ghi nhớ thời điểm bắt đầu triệu chứng.

Thông tin này rất quan trọng để bác sĩ quyết định phương pháp điều trị.

Trong lúc chờ hỗ trợ y tế:

• Đặt người bệnh nằm hoặc ngồi ở tư thế an toàn.
• Không cho ăn uống vì dễ bị sặc.

Vì sao nhiều người không nhận ra dấu hiệu đột quỵ?

Đột quỵ thường được nghĩ đến khi có liệt tay chân hoặc méo miệng rõ rệt, nhưng trên thực tế không phải trường hợp nào cũng biểu hiện ngay như vậy.

Không ít người chỉ thấy hơi chóng mặt, nói khó hoặc mất thăng bằng nhẹ nên nghĩ rằng mình chỉ đang mệt hoặc thiếu ngủ.

Tâm lý chủ quan này khiến nhiều bệnh nhân bỏ lỡ vài giờ đầu - khoảng thời gian quyết định khả năng phục hồi của não.

Thuốc tiêu sợi huyết trong điều trị đột quỵ thiếu máu não có hiệu quả nhất khi được sử dụng trong vòng 4,5 giờ đầu sau khi xuất hiện triệu chứng.

Quy tắc FAST giúp nhận diện đột quỵ nhanh

Một cách đơn giản để nhận biết đột quỵ là quy tắc FAST:

• F - Face: Méo mặt.
• A - Arm: Yếu tay.
• S - Speech: Nói khó.
• T - Time: Gọi cấp cứu ngay.

Nếu thấy bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, cần đưa người bệnh đi cấp cứu ngay lập tức.

Chủ động giảm nguy cơ đột quỵ từ sớm

WHO cho biết phần lớn gánh nặng đột quỵ liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi; nhiều tổ chức y tế ước tính khoảng 80% trường hợp đột quỵ có thể phòng ngừa được.

Những việc đơn giản như kiểm tra huyết áp định kỳ, duy trì cân nặng hợp lý và hạn chế thuốc lá có thể mang lại lợi ích đáng kể.

Quan trọng hơn, hãy nhớ rằng đột quỵ không chỉ xảy ra ở người lớn tuổi.

Nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo chính là bước đầu giúp bảo vệ não bộ và cuộc sống lâu dài.