Chăm người thân sau đột quỵ: Đừng cố chịu đựng một mình đến khi kiệt sức

Người chăm sóc thường quá tải trước khi nhận ra điều đó

Ban đầu, nhiều gia đình nghĩ giai đoạn khó khăn nhất chỉ kéo dài vài tuần sau xuất viện. Nhưng thực tế, hành trình phục hồi sau đột quỵ thường kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Có người gần như không dám rời nhà vì sợ bệnh nhân té ngã hoặc tái đột quỵ bất ngờ. Có người nhiều tháng ngủ không trọn giấc vì chỉ cần nghe tiếng động nhỏ là giật mình chạy sang kiểm tra.

Điều khiến nhiều người áp lực hơn là cảm giác mình phải luôn mạnh mẽ. Họ ngại nhờ giúp đỡ vì sợ bị đánh giá là “không chăm được người thân”.

Nhiều gia đình thay đổi khi bắt đầu tìm cộng đồng hỗ trợ

Sau một thời gian chăm bệnh, nhiều người mới nhận ra điều giúp họ bớt áp lực không phải cố chịu đựng thêm, mà là tìm được người đồng hành.

Một số nhóm hỗ trợ người nhà bệnh nhân đột quỵ giúp họ:

• Chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc thực tế;
• Học cách tập phục hồi tại nhà;
• Biết cách xử lý khi bệnh nhân thay đổi tâm lý;
• Nhận lời khuyên từ người từng trải qua hoàn cảnh tương tự.

Nhiều người cho biết chỉ cần được lắng nghe hoặc nghe ai đó nói “tôi cũng từng như vậy” đã giúp họ nhẹ lòng hơn rất nhiều.

Các chuyên gia tâm lý cho rằng cảm giác cô đơn và phải gồng quá lâu là nguyên nhân khiến nhiều người chăm bệnh rơi vào stress hoặc kiệt sức âm thầm.

“Dịch vụ nghỉ thay” không phải là bỏ mặc người thân

Ở nhiều nước, mô hình hỗ trợ tạm thời cho người chăm sóc đã khá phổ biến. Người bệnh sẽ được nhân viên y tế hoặc người hỗ trợ chăm sóc trong vài giờ hoặc vài ngày để người nhà có thời gian nghỉ ngơi.

Tại Việt Nam, hình thức này đang xuất hiện nhiều hơn dưới dạng:

• Điều dưỡng chăm sóc tại nhà;
• Hỗ trợ chăm bệnh theo giờ;
• Trung tâm phục hồi chức năng ban ngày;
• Dịch vụ hỗ trợ người lớn tuổi sau tai biến.

Ban đầu, nhiều người cảm thấy áy náy khi thuê hỗ trợ vì nghĩ “người ngoài không chăm kỹ bằng mình”. Nhưng sau đó họ nhận ra chỉ cần vài giờ nghỉ ngơi cũng đủ giúp bản thân tỉnh táo và bớt căng thẳng hơn rất nhiều.

Người chăm sóc cũng cần được quan tâm

Một sai lầm khá phổ biến là cả gia đình chỉ tập trung vào người bệnh mà quên mất sức khỏe của người chăm sóc cũng đang giảm dần theo thời gian.

Các chuyên gia khuyến cáo người chăm sóc bệnh nhân đột quỵ nên:

• Chủ động chia sẻ công việc với người thân;
• Tìm cộng đồng hỗ trợ đáng tin cậy;
• Dành thời gian nghỉ ngơi định kỳ;
• Theo dõi sức khỏe tinh thần của chính mình;
• Tìm hỗ trợ y tế nếu mất ngủ hoặc stress kéo dài.

Phục hồi sau đột quỵ là hành trình dài của cả gia đình. Và để có thể đồng hành lâu dài với người bệnh, đôi khi điều quan trọng nhất với người chăm sóc lại là học cách cho phép bản thân được nghỉ.